Πράπας Ιωάννης BSc, MSc

Απαντήσεις σε ερωτήσεις ασθενών

• Άγχος και Στρες

  Καλημέρα σας, εδώ και έναν μήνα ταλαιπωρούμαι από κρίσεις άγχους (μούδιασμα στο κεφάλι σαν ηλεκτρικό ρεύμα και αυπνία) έχω κάνει όλες τις εξετάσεις δεν έχω κάτι οργανικό. Ο νευρολόγος είπε να πάρω το seropram σταγόνες 2 το πρωί και 4 το βράδυ. Δεν το έχω ξεκινήσει ακόμα καθώς έχω κάποιες ανησυχίες για τις παρενέργειες και τον εθισμό. Το είχα ξαναπάθει πριν 10 χρόνια αλλά πέρασε χωρίς φάρμακα. Τώρα έχω αγχωθεί καθώς η κοπέλα μου περιμένει παιδί και έχει αλλάξει όλη η ζωή μου.

  • Καλημέρα σας.
    Είναι απόλυτα φυσιολογικό να νιώθετε έντονο άγχος, καθώς η επικείμενη πατρότητα αποτελεί μια τεράστια και απαιτητική αλλαγή στη ζωή σας. Το γεγονός ότι οι ιατρικές εξετάσεις σας είναι καθαρές επιβεβαιώνει ότι το μούδιασμα στο κεφάλι και η αϋπνία αποτελούν καθαρά σωματικές εκδηλώσεις του στρες και όχι κάποιο οργανικό πρόβλημα. Σχετικά με τις ανησυχίες σας, το Seropram ανήκει στην κατηγορία των SSRIs και δεν προκαλεί εθισμό ή εξάρτηση, σε αντίθεση με τα ηρεμιστικά. Οι όποιες ήπιες παρενέργειες εμφανίζονται συνήθως τις πρώτες δύο εβδομάδες και υποχωρούν σταδιακά, γι' αυτό και ο νευρολόγος σάς χορήγησε σταγόνες, ώστε η έναρξ...η να γίνει με πολύ χαμηλή δόση. Το ότι στο παρελθόν ξεπεράσατε παρόμοια κρίση χωρίς φάρμακα δείχνει την εσωτερική σας δύναμη, όμως τώρα οι συνθήκες πίεσης είναι διαφορετικές και η αγωγή μπορεί να λειτουργήσει ως ένα προσωρινό στήριγμα για να ανακτήσετε τον ύπνο και την ηρεμία σας. Ως ψυχολόγος, σας προτείνω να συζητήσετε ανοιχτά τους φόβους σας για το φάρμακο με έναν ψυχίατρο για μια εξειδικευμένη γνώμη και, παράλληλα, να ξεκινήσετε ψυχοθεραπεία, η οποία θα σας βοηθήσει ουσιαστικά να διαχειριστείτε τη μετάβαση στον νέο σας ρόλο. Διάβασε περισσότερα

    Πράπας Ιωάννης

• Κρίση πανικού

  Το άγχος χτύπησε κόκκινο... ξανά! Είμαι πλέον κοντά 45 χρονών. Γενικά είμαι ψύχραιμος άνθρωπος και αρκετά δυνατός. Φαίνεται όμως ότι συσσωρεύω άγχος που ξεσπάει άσχημα κατά καιρούς με κρίσεις πανικού και διάφορα άσχημα σωματικά συμπτώματα. Πλέον έχω καταλάβει ότι δεν πεθαίνω κι ότι θα περάσει, αλλά έχω βαρεθεί κάθε λίγα χρόνια να περνάω αυτή τη φάση. Αυτή τη στιγμή η πυροδότηση ήρθε από άπειρες ώρες δουλειάς σε δύσκολες συνθήκες, άσχημο οικογενειακό περιβάλλον με πολλές χειριστικότητες κι εντάσεις και αίσθημα αδιεξόδου, καθώς πρακτικά δεν υπάρχει διέξοδος και περιθώριο αλλαγών έστω και μεσοπρόθεσμα-πόσο μάλλον βραχυπρόθεσμα στις βασικές εξωτερικές αιτίες που το πυροδοτούν όλο αυτό. Συμβουλές τύπου "δες ειδικό ψυχικής υγείας" δεν νομίζω ότι βοηθάνε, ξέρω τις εσωτερικές αιτίες και τρόπους απλής διαχείρισης, όσο και να λέμε οι γύρω μας δεν αλλάζουν και να αλλάξουμε εμείς τον τρόπο σκέψης μας και θέασης των πραγμάτων, υπάρχουν στιγμές που πραγματικά δεν βρίσκεται λύση σε κάποιες καταστάσεις. Το έχω περάσει πολλές φορές όλο αυτό, είχα να το ζήσω με τόσο έντονα συμπτώματα πολλά χρόνια. Παλιότερα ψυχολόγος μετά από πολλή δουλειά παραδέχτηκε ότι είχαμε δουλέψει πάρα πολύ εμένα και κάποια προβλήματα οφείλονται πραγματικά σε εξωγενείς παράγοντες και να απομακρυνθώ. Έγινε σε ένα βαθμό, αλλά αυτή τη στιγμή πρακτικά δεν γίνεται να αποκοπώ εντελώς από κάποια πρόσωπα και καταστάσεις. Έχετε κάποια πρακτική συμβουλή να ηρεμήσω λίγο, λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτά που είπα χωρίς να πω σε περισσότερες λεπτομέρειες;

  • Καλησπέρα σας.
    Καταρχάς, αναγνωρίζω απόλυτα τη φάση που περνάτε και την κόπωση του να λετε «πάλι τα ίδια». Είναι εξαιρετικά εξαντλητικό να έχετε κάνει τόση δουλειά με τον εαυτό σας, να ξέρετε το «γιατί» και το «πώς», και παρόλα αυτά το σώμα να αντιδρά αυτόνομα, επειδή οι εξωτερικές συνθήκες (οικογένεια, δουλειά, αδιέξοδο) είναι αντικειμενικά αβάσταχτες. Το ότι ξέρετε πως δεν πεθαίνετε είναι ένα τεράστιο κεκτημένο, αλλά η σωματική εξάντληση παραμένει. Αφού αποκλείουμε τις γενικόλογες συμβουλές και τη θεραπεία που δεν είναι εφικτή ή επιθυμητή αυτή τη στιγμή, πάμε αποκλειστικά σε βραχυπρόθεσμες, ρεαλιστικές και ...καθαρά πρακτικές τεχνικές, για να αποσυμπιεστεί το νευρικό σας σύστημα μέσα στο «ναρκοπέδιο» που ζειτε, καθώς και στο πώς να απαντάτε επαγγελματικά αλλά ανθρώπινα.
    
    Μέρος 1ο: Πρακτική Διαχείριση στο «Εδώ και Τώρα»
    Όταν οι εξωτερικοί παράγοντες δεν αλλάζουν, ο στόχος δεν είναι να «φτιάξετε» την κατάσταση, αλλά να δημιουργήσετε «μικρο-διαλείμματα ασφαλείας» για το σώμα σας, ώστε να μην συσσωρεύεται το άγχος μέχρι την έκρηξη.
    
    1. Άμεση σωματική αποφόρτιση (Όταν νιώθεις το «κόκκινο»)
    • Ενεργοποίηση του καταδυτικού αντανακλαστικού (Dive Reflex) --> ρίξτε παγωμένο νερό στο πρόσωπό ή κρατήστε ένα παγάκι στην παλάμη σας. Αυτό στέλνει άμεσο σήμα στο πνευμονογαστρικό νεύρο να ρίξει τους παλμούς της καρδιάς, παρακάμπτοντας τις σκέψεις σου.
    • Η τεχνική Box Breathing (Αναπνοή Κουτί) --> εισπνοή για 4 δευτερόλεπτα, κράτημα για 4, εκπνοή για 4, κράτημα για 4. Κάντε το για 2 λεπτά. Είναι η μέθοδος που χρησιμοποιούν σε συνθήκες ακραίας πίεσης (π.χ. διασώστες) για να προλάβουν το σωματικό κρασάρισμα.
    • Γείωση με κίνηση (Grounding) --> αν νιώθετε ότι «παγώνετε» ή τρέμετε, πιέστε τα πέλματά σας με όλη σας τη δύναμη στο πάτωμα ή σφίξτε τις γροθιές για 5 δευτερόλεπτα και άφηστέ τις. Μεταφέρετε την προσοχή σας αποκλειστικά στη σωματική πίεση.
    
    2. Στρατηγική Επιβίωσης στην Καθημερινότητα
    • Στεγανές ζώνες (Micro-boundaries) --> αφού δεν μπορείτε να απομακρυνθείτε, δημιουργήστε «νησίδες» μέσα στη μέρα. Ακόμα και 15 λεπτά στο αυτοκίνητο μόνος σας, με κλειστό κινητό, χωρίς να κάνετε τίποτα, πριν μπειτε στο σπίτι ή στη δουλειά. Το σώμα χρειάζεται να καταλάβει ότι για 15 λεπτά δεν απειλείται.
    • Συναισθηματικό «Grey Rock» (Γκρίζα Πέτρα) --> στο χειριστικό περιβάλλον, γίνετε όσο πιο ανέκφραστος και βαρετός γίνεται. Μην αντιδράτε, μην αμύνεστε, μην προσπαθείτε να εξηγήσετε. Απαντάτε με μονολεκτικά «μάλιστα», «κατάλαβα», «θα το δω». Η έλλειψη συναισθηματικής «τροφής» μειώνει την ένταση των χειριστικών ανθρώπων και προστατεύει τη δική σας ενέργεια.
    • Διαχείριση των σωματικών υπολειμμάτων --> το άγχος που συσσωρεύετε είναι κορτιζόλη και αδρεναλίνη στο αίμα. Αν δεν μπορείτε να πατε γυμναστήριο λόγω χρόνου, περπατήστε έστω 20 λεπτά με γρήγορο ρυθμό επιστρέφοντας από τη δουλειά. Πρέπει η ορμόνη να «καεί» κινητικά, αλλιώς θα χτυπήσει σε κρίση πανικού στον ύπνο ή στην ηρεμία. Διάβασε περισσότερα

    Πράπας Ιωάννης

• Ψυχοσωματικά Συμπτώματα

  Ο σύζυγος μου πριν μια εβδομάδα ένιωσε αδιαθεσία λίγο ζάλη σαν μουδιάζαν τα σαγόνια του φούσκωμα κ είχε υψηλή πίεση...χθες βράδυ πάλι το ίδιο...οι εξετάσεις που έκανε όλες καλές.. μόνο μια μαγνητική λείπει...όλες οι άλλες έγιναν...τι μπορεί ν συμβαίνει...μπορεί ν οφείλεται σ άγχος...

  • Καλησπέρα σας.
    Κατανοώ απόλυτα την ανησυχία και την αναστάτωσή σας για αυτά τα ξαφνικά και έντονα επεισόδια που βιώνει ο σύζυγός σας. Είναι πολύ θετικό και καθησυχαστικό το γεγονός ότι οι μέχρι τώρα κλινικές εξετάσεις του είναι καθαρές, καθώς αυτό αποκλείει πολλά επείγοντα παθολογικά αίτια. Ως ψυχολόγος και ψυχοθεραπευτής, οφείλω να σας καθοδηγήσω με βάση τόσο την ιατρική εγκυρότητα όσο και την ψυχοσωματική προσέγγιση.
    
    Η Σημασία της Μαγνητικής Τομογραφίας
    Πριν αποδώσουμε οριστικά τα συμπτώματα στο άγχος, πρέπει πρώτα να ολοκληρώσετε τη μαγνητική τομογραφία (MRI) που εκκρεμεί. Είναι το τελικό και απαραίτητο βήμα για τον πλήρη ...αποκλεισμό οποιουδήποτε νευρολογικού υπόβαθρου, καθώς το μούδιασμα στο σαγόνι και η ζάλη απαιτούν λεπτομερή απεικόνιση του κεντρικού νευρικού συστήματος. Μόνο όταν ο γιατρός σάς βεβαιώσει ότι και αυτή η εξέταση είναι απόλυτα καθαρή, μπορούμε να μιλήσουμε με ασφάλεια για ψυχογενή αίτια.
    
    Ναι, το έντονο άγχος ή μια κρίση πανικού μπορούν να προκαλέσουν ακριβώς αυτή την κλινική εικόνα. Όταν το σώμα μπαίνει σε κατάσταση «μάχης ή φυγής» (fight or flight) λόγω στρες, ενεργοποιούνται αυτόματες σωματικές αντιδράσεις.
    • Υψηλή πίεση  οι ορμόνες του στρες (αδρεναλίνη, κορτιζόλη) προκαλούν στιγμιαία στένωση των αγγείων και ταχυκαρδία, οδηγώντας σε απότομη άνοδο της αρτηριακής πίεσης.
    • Μούδιασμα στα σαγόνια  κατά τη διάρκεια του έντονου άγχους, τείνουμε υποσυνείδητα να σφίγγουμε τους μύες του προσώπου και της γνάθου. Παράλληλα, αν υπάρχει ασυνείδητος υπεραερισμός (γρήγορη ή ρηχή αναπνοή), αλλάζουν τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα, προκαλώντας μούδιασμα γύρω από το στόμα, στα σαγόνια ή στα άκρα.
    • Ζάλη και φούσκωμα  η ανακατανομή του αίματος προς τα ζωτικά όργανα και η ένταση στους μύες του αυχένα προκαλούν αίσθημα αστάθειας, ενώ το στρες επηρεάζει άμεσα το γαστρεντερικό σύστημα, προκαλώντας φούσκωμα ή δυσφορία.
    
    Τι σας προτείνω να κάνετε στη συνέχεια:
    • Ολοκληρώστε τον έλεγχο  πραγματοποιήστε τη μαγνητική τομογραφία χωρίς καθυστέρηση, για να έχετε τη συνολική ιατρική γνωμάτευση.
    • Κρατήστε ημερολόγιο  σημειώστε τι ακριβώς συνέβαινε πριν από κάθε επεισόδιο (π.χ. μια δύσκολη συζήτηση, κούραση, στρες στη δουλειά, κάποιο συγκεκριμένο γεύμα).
    • Παρατηρήστε την αναπνοή  αν ο σύζυγός σας νιώσει ξανά την έναρξη των συμπτωμάτων, προτρέψτε τον να κάνει αργές, βαθιές εισπνοές από τη μύτη και παρατεταμένες εκπνοές από το στόμα, για να σταθεροποιήσει το νευρικό του σύστημα.
    
    Αφού πάρετε και τα αποτελέσματα της μαγνητικής, αν επιβεβαιωθεί ότι το σώμα του είναι οργανικά υγιές, θα είμαι εδώ, για να δούμε μαζί, εφόσον το επιθυμείτε, πώς το συσσωρευμένο άγχος βρίσκει διέξοδο μέσα από αυτές τις σωματικές εκδηλώσεις και με ποιους τρόπους μπορείτε να το διαχειριστείτε. Διάβασε περισσότερα

    Πράπας Ιωάννης