Βέβηλος Πέτρος (Vevilos Petros) MSc

Απαντήσεις σε ερωτήσεις ασθενών

• Άγχος και Στρες

  Καλησπέρα Καλή Κυριακή εύχομαι! Όσον αφορά το πρόβλημα που έχω με το ψάξιμο στο κινητό και γενικά έχω πάει σε ψυχολόγο καμιά 20αρια φορές αλλά δεν είδα αποτέλεσμα! Τι μου προτείνετε να κάνω?? Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων!

  • Καλησπέρα σας
    
    Το πρώτο που θα σας έλεγα είναι να μην απογοητεύεστε επειδή κάνατε περίπου 20 συνεδρίες και δεν είδατε το αποτέλεσμα που περιμένατε. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «η ψυχοθεραπεία δεν λειτουργεί» ή ότι το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται.
    
    Το σημαντικό είναι να καταλάβουμε τι ακριβώς βρίσκεται πίσω από το συνεχές ψάξιμο στο κινητό. Είναι απλή συνήθεια; ανάγκη για επιβεβαίωση; άγχος; αναζήτηση πληροφοριών για να καθησυχαστείτε; έλεγχος; φόβος ότι κάτι θα σας ξεφύγει; ή μια συμπεριφορά που έχει γίνει σχεδόν αυτόματη;
    
    Για παράδειγμα, αν κάθε φορά που νιώθετε αμφιβολία ή άγχος μπαίνετε στο κινητό κ...αι ψάχνετε, μπορεί προσωρινά να ανακουφίζεστε. Έτσι όμως ο εγκέφαλος μαθαίνει ότι «όταν αγχώνομαι, πρέπει να ψάξω για να ηρεμήσω», και ο κύκλος συνεχίζεται.
    
    Γι' αυτό θα πρότεινα μια πιο στοχευμένη αξιολόγηση της συμπεριφοράς και του μηχανισμού που την προκαλεί. Αν υπάρχει έντονο άγχος, ιδεοψυχαναγκαστικό στοιχείο ή καταναγκαστική αναζήτηση επιβεβαίωσης, μπορεί να χρειάζεται διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση από αυτή που έχει ήδη δοκιμαστεί.
    
    Και κάτι ακόμη που θεωρώ πολύ σημαντικό: δεν χρειάζεται να προσαρμόσουμε εσάς σε μια συγκεκριμένη θεραπεία· χρειάζεται να βρούμε την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση για εσάς.
    
    Αν θέλετε, μπορείτε να μου εξηγήσετε λίγο πιο συγκεκριμένα τι ακριβώς ψάχνετε στο κινητό, πόσες φορές την ημέρα περίπου και τι αισθάνεστε ακριβώς πριν μπείτε ν α ψάξετε. Αυτές οι πληροφορίες είναι πολύ σημαντικές για να καταλάβουμε τον μηχανισμό. Διάβασε περισσότερα

    Βέβηλος Πέτρος (Vevilos Petros)

• Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή

  Είμαι 30 ετών και από την εφηβεία μου αντιμετωπίζω κατά περιόδους δυσκολίες ψυχικής υγείας. Στα 20 μου διαγνώστηκα με κατάθλιψη, ενώ στο παρελθόν έχω αντιμετωπίσει διατροφική διαταραχή (βουλιμία) και εθισμό στον τζόγο, τα οποία πλέον έχω ξεπεράσει. Ένα σύμπτωμα όμως που επανέρχεται διαχρονικά είναι η επίμονη, επαναλαμβανόμενη ενασχόληση της σκέψης μου με συγκεκριμένα πρόσωπα ή σημαντικά γεγονότα. Για παράδειγμα, μετά από μια πολύ δύσκολη εξαετή σχέση, παρότι έχω προχωρήσει τη ζωή μου, εξακολουθούν να εμφανίζονται ακούσια και πολύ συχνά σκέψεις γύρω από τον πρώην σύντροφο, τη σχέση και πρόσωπα που συνδέονται με αυτή. Παλαιότερα, μετά από έναν θάνατο, είχα αντίστοιχα έντονη και επίμονη ενασχόληση με υπαρξιακά ερωτήματα σχετικά με τον θάνατο, τον Θεό κ.λπ. Παρακολουθούμαι από ψυχίατρο με διάγνωση ΙΨΔ και λαμβάνω fluvoxamine 100 mg και risperidone 0,5 mg. Παράλληλα κάνω ψυχοθεραπεία. Έχω δοκιμάσει CBT, όμως δυσκολεύομαι να αναγνωρίσω συγκεκριμένους καταναγκασμούς: αναγνωρίζω ξεκάθαρα τις επαναλαμβανόμενες σκέψεις, αλλά όχι κάποια συγκεκριμένη συμπεριφορά που κάνω για να μειώσω το άγχος που προκαλούν. Η ψυχολόγος μου εξετάζει περισσότερο το ενδεχόμενο οι σκέψεις αυτές να σχετίζονται με χρόνια δυσκολία στην αναγνώριση και έκφραση συναισθημάτων. Θα ήθελα τη γνώμη ψυχιάτρων σχετικά με το αν ένα τέτοιο μοτίβο μπορεί να εντάσσεται στην ΙΨΔ ακόμη και χωρίς εμφανείς καταναγκασμούς και αν σε τέτοιες περιπτώσεις ενδείκνυται διαφορετική ψυχοθεραπευτική προσέγγιση ή επανεκτίμηση της φαρμακευτικής αγωγής.

  • Καλησπέρα σας. Από αυτά που περιγράφετε, υπάρχει ένα πολύ σημαντικό σημείο: στην ΙΨΔ ο καταναγκασμός δεν είναι απαραίτητα μια εμφανής συμπεριφορά, όπως το πλύσιμο των χεριών ή ο έλεγχος. Μπορεί να είναι **εντελώς νοητικός**.
    
    Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να αναλύει ξανά και ξανά μια σχέση, να προσπαθεί να βρει «τι πραγματικά συνέβη», να αναζητά μια οριστική απάντηση, να ελέγχει τι αισθάνεται, να συγκρίνει πρόσωπα και καταστάσεις, να αναπαράγει συζητήσεις στο μυαλό του ή να προσπαθεί να διώξει μια σκέψη. Εξωτερικά μπορεί να φαίνεται ότι «απλώς σκέφτεται», ενώ στην πραγματικότητα η σκέψη λειτουργεί ως ένας νοητικ...ός καταναγκασμός.
    
    Από την άλλη πλευρά, δεν σημαίνει ότι κάθε επίμονη ή επαναλαμβανόμενη σκέψη είναι ΙΨΔ. Υπάρχει και η **μηρυκαστική σκέψη (rumination)**, όπου το άτομο επιστρέφει συνεχώς σε ένα πρόσωπο, μια σχέση, μια απώλεια ή ένα υπαρξιακό θέμα προσπαθώντας να καταλάβει, να επεξεργαστεί ή να βρει νόημα. Η διάκριση μεταξύ εμμονής και μηρυκασμού δεν είναι πάντα απλή και χρειάζεται να εξεταστεί τι ακριβώς συμβαίνει πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη σκέψη.
    
    Θα σας έθετα λοιπόν μερικές πολύ συγκεκριμένες ερωτήσεις:
    
    **Όταν εμφανίζεται η σκέψη, τι ακριβώς προσπαθείτε να πετύχετε σκεπτόμενη;**
    Θέλετε να βρείτε μια απάντηση; Να βεβαιωθείτε ότι δεν αγαπάτε πλέον τον πρώην σύντροφό σας; Να καταλάβετε γιατί συνέβη κάτι; Να αποκτήσετε βεβαιότητα; Να καθησυχάσετε τον εαυτό σας; Να εξαφανίσετε τη σκέψη;
    
    Και κυρίως: **όταν τελειώνει η νοητική διαδικασία, αισθάνεστε προσωρινή ανακούφιση;** Αν ναι, αυτό είναι ένα στοιχείο που αξίζει να διερευνηθεί ως πιθανός νοητικός καταναγκασμός.
    
    Παράλληλα, θεωρώ πολύ σημαντική την παρατήρηση της ψυχολόγου σας σχετικά με τη δυσκολία αναγνώρισης και έκφρασης συναισθημάτων. Δεν είναι απαραίτητα «ή το ένα ή το άλλο». Μπορεί να υπάρχει δυσκολία συναισθηματικής επεξεργασίας και ταυτόχρονα ένας τρόπος αντιμετώπισης των συναισθημάτων μέσω υπερανάλυσης. Δηλαδή, αντί να βιώνω και να επεξεργάζομαι ένα συναίσθημα, προσπαθώ να το **λύσω με τη σκέψη**.
    
    Αυτό είναι ιδιαίτερα πιθανό όταν το περιεχόμενο αλλάζει με τα χρόνια — σχέση, θάνατος, Θεός, υπαρξιακά ζητήματα κ.λπ. Μπορεί το θέμα να αλλάζει, αλλά να παραμένει ίδιος ο μηχανισμός: **«πρέπει να το καταλάβω πλήρως για να μπορέσω να ηρεμήσω»**.
    
    Επομένως, θα είχε ενδιαφέρον η θεραπεία να μην επικεντρωθεί μόνο στο *τι* σκέφτεστε, αλλά κυρίως στο **τι κάνετε με τη σκέψη όταν εμφανίζεται**.
    
    Εφόσον υπάρχει ήδη διάγνωση ΙΨΔ από ψυχίατρο, θα μπορούσατε να συζητήσετε με την ψυχολόγο σας αν έχει νόημα μια πιο στοχευμένη προσέγγιση για ΙΨΔ, προσαρμοσμένη και στους νοητικούς καταναγκασμούς
    
    Όσο για τη φαρμακευτική αγωγή, αυτό είναι θέμα που θα πρέπει να συζητηθεί αποκλειστικά με τον ψυχίατρό σας. Το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν συμπτώματα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η αγωγή είναι λανθασμένη ή ότι χρειάζεται αλλαγή. Ο ψυχίατρος μπορεί να αξιολογήσει τη διάρκεια της θεραπείας, την ανταπόκριση, τη δοσολογία, τις παρενέργειες και το συνολικό ιστορικό σας.
    
    Και κάτι τελευταίο που θεωρώ πολύ σημαντικό: **ο στόχος δεν είναι να φτάσετε στο σημείο να μην περνά ποτέ από το μυαλό σας ο πρώην σύντροφος, ο θάνατος ή οποιοδήποτε άλλο σημαντικό θέμα.** Ο ανθρώπινος εγκέφαλος θα παράγει σκέψεις. Ο στόχος είναι να πάψει η σκέψη να απαιτεί την προσοχή σας και να μην αισθάνεστε ότι πρέπει κάθε φορά να την αναλύσετε μέχρι να βρείτε την «τέλεια» απάντηση.
    
    Η προσωπική ανάπτυξη σε αυτή την περίπτωση δεν σημαίνει να ελέγξουμε περισσότερο το μυαλό μας. Σημαίνει να αποκτήσουμε μεγαλύτερη **ανοχή στην αβεβαιότητα, επαφή με το συναίσθημα και ελευθερία επιλογής της δράσης μας**, ακόμη και όταν μια ανεπιθύμητη σκέψη βρίσκεται στο παρασκήνιο. Διάβασε περισσότερα

    Βέβηλος Πέτρος (Vevilos Petros)

• Τριχοτιλλομανία

  Έχω πάει σε ψυχολόγο για την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή όσον αφορά το ψάξιμο το να ψάχνω εικόνες και βίντεο στο κινητό και άλλα πράγματα μου ρούχα, βιβλία κτλ! Μου έδωσε κάτι συμβουλές τις έκανα το σταμάταγα κατά διαστήματα και μετά πάλι τα ίδια... Το περισσότερο που το διέκοψα είναι για 3 μήνες! Το πρόβλημα μου είναι το ψάξιμο και ο καταναγκασμός που πρέπει να κάνω για να ηρεμήσω! Ήρεμο για λίγο και μετά πάλι τα ίδια! Πήρα και τη βαλεριάνα για το άγχος αλλά δεν είδα αποτέλεσμα! Το πρόβλημα μου είναι το ψάξιμο και ο καταναγκασμός που πρέπει να κάνω! Ακούω συμβουλές?? Ευχαριστώ🙏🙏

  • Σε καταλαβαίνω. Αυτό που περιγράφεις μπορεί να γίνει πραγματικά κουραστικό, ιδιαίτερα όταν νιώθεις ότι για λίγο το έχεις καταφέρει και μετά ο ίδιος κύκλος επιστρέφει. Θέλω όμως να κρατήσεις κάτι σημαντικό: το ότι το σταμάτησες για 3 μήνες δείχνει ότι μπορείς να το διαχειριστείς. Η επιστροφή του δεν σημαίνει ότι απέτυχες.
    
    Από αυτά που περιγράφεις, φαίνεται να δημιουργείται ένας συγκεκριμένος κύκλος:
    
    αμφιβολία/ένταση → ανάγκη να ψάξω → ψάξιμο/έλεγχος → προσωρινή ανακούφιση → ο εγκέφαλος μαθαίνει «για να ηρεμήσω πρέπει να ψάξω» → νέα αμφιβολία → ξανά από την αρχή.
    
    Γι' αυτό οι απλές συμβουλές του τύπου
    ...71;μην ψάχνεις» συχνά δεν αρκούν. Χρειάζεται να δουλευτεί η ανάγκη για την ανακούφιση που σου δίνει ο καταναγκασμός.
    
    Στην ΙΨΔ, η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία και ειδικότερα η ERP (Exposure and Response Prevention) μπορεί να δουλέψει ακριβώς πάνω σε αυτό: σταδιακά να εκτίθεσαι στην αμφιβολία και στην ένταση χωρίς να κάνεις τον καταναγκασμό, ώστε ο εγκέφαλος να μάθει ότι μπορείς να αισθάνεσαι δυσφορία χωρίς να χρειάζεται να ψάξεις.
    
    Παράλληλα, στη δική μου θεραπευτική προσέγγιση μπορεί να χρησιμοποιηθεί και προτασιακή ύπνωση, διαφορετική από την αναδρομική ύπνωση, ως συμπληρωματικό εργαλείο για να δουλέψουμε βαθύτερα τις αυτόματες συνδέσεις, όπως:
    
    «Δεν είμαι σίγουρος → πρέπει να ψάξω → μόνο τότε θα ηρεμήσω».
    
    Στόχος είναι σταδιακά να αλλάξει αυτή η αυτόματη αντίδραση και να μπορείς να λες:
    
    «Μπορώ να έχω αμφιβολία, να αισθάνομαι άγχος και παρ' όλα αυτά να μην κάνω τον καταναγκασμό.»
    
    Η βαλεριάνα από μόνη της δεν αντιμετωπίζει τον συγκεκριμένο μηχανισμό της ΙΨΔ. Το σημαντικότερο είναι να υπάρχει στοχευμένο θεραπευτικό πλάνο για τον καταναγκασμό και, αν χρειάζεται, αξιολόγηση και από ψυχίατρο για τη συνολική αντιμετώπιση.
    
    Επίσης, μην υποτιμάς τη σημασία της κίνησης του σώματος και των δραστηριοτήτων που σου δίνουν πραγματική χαρά. Άσκηση, περπάτημα, χορός, γυμναστική ή ένα δημιουργικό χόμπι μπορούν να βοηθήσουν στη ρύθμιση του στρες, στη διάθεση και στον ύπνο και να σε επαναφέρουν από τον κόσμο του ελέγχου και της αναζήτησης στη φυσιολογική ζωή.
    
    Το ζητούμενο τελικά δεν είναι να μην έχεις ποτέ ξανά την παρόρμηση να ψάξεις. Είναι να μην είσαι υποχρεωμένος να υπακούσεις σε αυτήν για να νιώσεις καλά.
    
    Και αυτό μπορεί να δουλευτεί πολύ συγκεκριμένα, με ένα εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο πάνω στο δικό σου μοτίβο.
    
    Δεν προσαρμόζουμε τον άνθρωπο στη θεραπεία. Προσαρμόζουμε τη θεραπεία στον άνθρωπο. Διάβασε περισσότερα

    Βέβηλος Πέτρος (Vevilos Petros)