Μεταξά Κρυσταλλία

Απαντήσεις σε ερωτήσεις ασθενών

• Άγχος και Στρες

  Καλησπέρα γνωρίζω μια έφηβη δεκαπέντε ετών η οποία από μικρή ηλικία είναι αγχώδης τύπος και τα τελευταία χρόνια έχει άγχος και φόβο από εμετό και κυρίως γαστρεντερίτιδα. Και καθώς μεγάλωνε η κατάσταση του άγχους γινόταν χειρότερη και εδώ και ένα χρόνο έχει συχνά διαταραχές ύπνου δηλαδή ξυπνάει εξαιτίας του έντονου στρες κατά τη διάρκεια της νύχτας. Επίσης παθαίνει κρίσεις πανικού και καθημερινά είναι αγχωμένη όχι μόνο για τη φοβία από τη γαστρεντερίτιδα αλλά και άγχος επειδή πιέζεται η ίδια στο διάβασμα και φοβάται για τους κοντινούς της. Θα ήθελα να μου προτείνετε τι θα μπορούσε να κάνει η ίδια στο σπίτι ή αν πρέπει έγκαιρα να λάβει βοήθεια από ψυχολόγο (ώστε να της μεταφέρω αυτό το μήνυμα). Επίσης αν μπορείτε να μου πείτε πώς θα μπορούσε να το μοιραστεί με τους γονείς της ώστε να την πάρουν στα σοβαρά. Υ.Γ. Επίσης τον τελευταίο καιρό παρατηρώ ότι έχει γίνει πολύ υποχόνδρια με τα αντισηπτικά και το πλύσιμο των χεριών κλπ. Πράγμα που βλέπω ότι της «κλέβει» τον ποιοτικό χρόνο.
  • Η περιγραφή που δίνετε δείχνει ότι η έφηβη αντιμετωπίζει έντονο και χρόνιο άγχος, με στοιχεία φοβίας (εμετοφοβία), κρίσεων πανικού, υπερβολικού ελέγχου (υποχονδριακές σκέψεις, αντισηπτικά, καθαριότητα) και σωματικών συμπτωμάτων (διαταραχές ύπνου). Όλα αυτά συνιστούν μια κατάσταση που χρειάζεται έγκαιρη παρέμβαση, ιδανικά από ψυχολόγο εξειδικευμένο σε εφήβους ή στη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT).
    . Γιατί χρειάζεται βοήθεια από ειδικό
    Το άγχος στην εφηβεία μπορεί να ενταθεί αν δεν αντιμετωπιστεί, και να επηρεάσει ύπνο, συγκέντρωση, κοινωνικές σχέσεις και σχολική απόδοση.
    Η εμετοφοβία είναι συγκεκριμένη φοβία, η οποία αντιμετω...πίζεται πολύ αποτελεσματικά με γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία και τεχνικές έκθεσης.
    Η υπερβολική χρήση αντισηπτικών και η ανάγκη για συνεχή καθαριότητα μπορεί να αποτελούν σημάδι καταναγκαστικής συμπεριφοράς, η οποία επίσης χρειάζεται ψυχοθεραπευτική υποστήριξη.
    
    2.. Τι μπορεί να κάνει η ίδια στο σπίτι (προσωρινά)
    Αν και η βοήθεια ειδικού είναι το πιο σημαντικό βήμα, μέχρι τότε:
    Αναπνοές και χαλάρωση: να εξασκείται σε αργές, ρυθμικές αναπνοές.
    
    Καθημερινή ρουτίνα: σταθερές ώρες ύπνου και φαγητού, αποφυγή οθονών πριν τον ύπνο.
    Καταγραφή σκέψεων: να σημειώνει πότε αγχώνεται και τι σκέψεις κάνει. Η συνειδητοποίηση των προτύπων βοηθά στη ρύθμιση.
    
    Μικρή σταδιακή έκθεση στους φόβους: π.χ. να μιλήσει ή να διαβάσει για τη γαστρεντερίτιδα χωρίς αποφυγή , ποτέ απότομα, πάντα με στήριξη.
    Χαλαρωτικές δραστηριότητες: περπάτημα, μουσική, ζωγραφική, mindfulness για εφήβους (υπάρχουν δωρεάν οδηγοί ή εφαρμογές). Διάβασε περισσότερα

    Μεταξά Κρυσταλλία

• Κατάθλιψη

  Ένα κοντινό μου άτομο έχει επιθετικές και αυτοκτονικές τάσεις. Δεν μας έχει μιλήσει ποτέ γι' αυτό και το μαθαίνουμε από φίλους. Όταν προσπαθούμε να την πλησιάσουμε αποφεύγει τη συζήτηση και θυμώνει. Πώς μπορώ να το χειριστώ και να την πλησιάσω έτσι ώστε να μιλήσει σε κάποιον ειδικό;
  • Είναι πολύ σημαντικό που έχεις αντιληφθεί την κατάσταση και αναζητάς τρόπους να τη διαχειριστείς με υπευθυνότητα και ευαισθησία — αυτό δείχνει πραγματική φροντίδα.
    Σε περιπτώσεις όπου κάποιος εμφανίζει επιθετικές ή αυτοκτονικές τάσεις, χρειάζεται προσεκτική, μη συγκρουσιακή προσέγγιση, ώστε να μην ενισχυθεί η άμυνα και η απομόνωση του ατόμου.
    
    1. Δημιούργησε συνθήκες ασφάλειας και εμπιστοσύνης
    Απόφυγε πιεστικές ερωτήσεις ή φράσεις όπως «πρέπει να μιλήσεις σε κάποιον» ή «γιατί το κάνεις αυτό;».
    Αντίθετα, δείξε αποδοχή χωρίς κριτική:
    «Ξέρω ότι ίσως δεν θες να μιλήσεις τώρα, αλλά είμαι εδώ όποτε... νιώσεις έτοιμη.»
    «Με νοιάζεις και θέλω να είσαι καλά, όχι να σε πιέσω.»
    Ο στόχος είναι να νιώσει ότι δεν απειλείται και ότι μπορεί να μιλήσει χωρίς να κριθεί.
    2. Δώσε έμφαση στη σχέση, όχι στη λύση
    Προσπάθησε να ενισχύσεις τη συναισθηματική σύνδεση χωρίς να εστιάζεις άμεσα στο πρόβλημα.
    Μπορεί να χρειαστείς αρκετό χρόνο απλώς για να «ξαναχτίσεις γέφυρες» εμπιστοσύνης μέσω απλών επαφών (μια βόλτα, μια ήρεμη συζήτηση, μια καθημερινή πράξη φροντίδας).
    Από εκεί, μπορείς να πεις κάτι όπως:
    «Ξέρω ότι τελευταία περνάς δύσκολα. Δεν χρειάζεται να μου πεις λεπτομέρειες, αλλά πιστεύω θα σου έκανε καλό να μιλήσεις με έναν άνθρωπο Διάβασε περισσότερα

    Μεταξά Κρυσταλλία

• Κρίση πανικού

  Αντιμετωπίζω τα τελευταία χρόνια κρίση πανικού κ γενικότερα διαταραχή πανικού κατά την οδήγηση, τι έχετε να μου προτείνετε ώστε να το διαχειριστώ;
  • Αυτό που περιγράφεις είναι κάτι που αντιμετωπίζουν αρκετοί άνθρωποι και παρότι είναι πολύ δυσάρεστο, αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με τη σωστή προσέγγιση. Η κρίση πανικού κατά την οδήγηση συνήθως συνδέεται με έναν φαύλο κύκλο:
    Ένα αρχικό αίσθημα φόβου ή δυσφορίας στο αυτοκίνητο →
    Το σώμα αντιδρά με ταχυκαρδία, ζάλη ή δύσπνοια →
    Ο νους ερμηνεύει τα σωματικά συμπτώματα ως «επικίνδυνα» →
    Ενισχύεται ο φόβος και η κρίση εκδηλώνεται πιο έντονα.
    Αυτό που χρειάζεται είναι επαναμάθηση ότι η οδήγηση δεν είναι απειλή. Μερικά πρακτικά βήματα:
    Εξάσκηση σε ασφαλές περιβάλλον: Ξεκίνα με μικρές, ήρεμες διαδρομές (π.χ. σε δρ...όμο χωρίς κίνηση) και σταμάτα όταν αρχίζεις να νιώθεις ένταση, χωρίς να πιέζεις τον εαυτό σου.
    Τεχνικές αναπνοής: Εξάσκησε καθημερινά ρυθμική αναπνοή (4’’ εισπνοή – 6’’ εκπνοή) ώστε να ενεργοποιείται το παρασυμπαθητικό σύστημα και να μειώνεται ο πανικός.
    Εστίαση στο παρόν: Όταν νιώθεις τα πρώτα σημάδια άγχους, κατεύθυνε την προσοχή σου σε εξωτερικά ερεθίσματα οπως ήχους, φώτα, σημάδια στον δρόμο — για να αποσπάσεις τον νου από τις σωματικές αισθήσεις.
    Σταδιακή έκθεση με καθοδήγηση: Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι να γίνει με ψυχοθεραπευτική υποστήριξη, ώστε να ανακτηθεί βήμα-βήμα η αίσθηση ελέγχου και ασφάλειας.
    Η ψυχοθεραπεία ειδικά γνωσιακού-συμπεριφορικού τύπου έχει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας στη διαχείριση των κρίσεων πανικού. Διάβασε περισσότερα

    Μεταξά Κρυσταλλία