Μωραΐτης Νικόλαος Dr, MD, DAS, MAS

Απαντήσεις σε ερωτήσεις ασθενών

• Άγχος και Στρες

  Καλημέρα και καλό μήνα! Εδώ και ενάμιση μήνα έχω αναπτύξει φόβο για το φαγητό καθώς κάθε φορά που πάω να φάω οτιδήποτε νιώθω ότι θα πνιγώ, με πιάνει ταχυπαλμία, σα να έχω έναν κόμπο στο λαιμό (χωρίς πόνο) με αποτέλεσμα ή να μασάω για πολλή ώρα κάθε μπουκιά ή στο τέλος να φτύνω το φαγητό. Για αρκετές μέρες έπαιρνα αγωγή με φάρμακα για το στομάχι καθώς πριν λίγο καιρό είχα σφίξιμο στο στομάχι και ένιωθα πολλά υγρά να ανεβαίνουν προς τα πάνω. Τα χάπια περιόρισαν μεν τα υγρά και δεν έχω κάποιο σφίξιμο αλλά δε βοήθησαν με το θέμα φαγητού. Πήγα σε ωρλ και ο γιατρός απέκλεισε θέμα με φάρυγγα λάρυγγα κλπ μιας και με κάμερα είδε ότι όλα είναι καλά. Εκείνος μου είπε ότι είναι ψυχολογικό το θέμα και φαίνεται να γίνεται από το υπερβολικό στρες. Πως γίνεται ενώ έτρωγα κανονικά ξαφνικά να άρχισα να παθαίνω κάτι τέτοιο; να σημειώσω ότι εδώ και ενάμιση μήνα περνάω έντονο στρες λόγω υπερβολικού φόρτου εργασίας. Έχω μπερδευτεί δεν ξέρω αν είναι ψυχολογικό το ζήτημα και λόγω άγχους ή έχω και θέμα με το στομάχι μου. Δεν μπορώ να διαχειριστώ ότι δε μπορώ να φάω ενώ μέχρι πρότινος απολάμβανα το φαγητό μου. Έχει δυσκολέψει και την κοινωνική μου ζωή αυτό το θέμα δε μπορώ να βγω με φίλους να φάω κλπ γιατί με πιάνει αυτή η έντονη δυσφαγία. Επίσης έχω ήδη χάσει σχεδόν 2 κιλά. Τι να κάνω;

  • Από αυτά που περιγράφετε, η εικόνα είναι τυπική για αγχώδη διαταραχή με σωματοποίηση στο πεδίο της κατάποσης (ψυχογενής δυσφαγία / φόβος πνιγμού). Αφού αποκλείστηκαν οργανικές αιτίες από ΩΡΛ και η γαστρεντερολογική εικόνα έχει βελτιωθεί, το πρόβλημα φαίνεται να οφείλεται στο άγχος και στο στρες που περνάτε τον τελευταίο καιρό.
    
    Ο μηχανισμός είναι ένας φαύλος κύκλος: σκέψη ότι μπορεί να πνιγείτε → αυξημένο άγχος → σπασμός μυών λαιμού → αίσθημα κόμπου → δυσκολία στην κατάποση → ενίσχυση φόβου. Είναι μια συχνή διαταραχή και δεν σημαίνει ότι υπάρχει βλάβη στον λαιμό ή στο στομάχι.
    
    Η αντιμετώπιση γίνεται σε τρία επίπεδα:
    
    ...Ιατρική παρακολούθηση: αν υπάρξει σημαντική απώλεια βάρους ή δυσκολία ακόμα και με υγρά, θα χρειαστεί επανεκτίμηση και ενδοσκόπηση.
    
    Συμπεριφορικές στρατηγικές: να συνεχίσετε να τρώτε σε μικρές ποσότητες, ξεκινώντας με μαλακές τροφές και σταδιακά να εισάγετε στερεά. Αποφύγετε την υπερβολική μάσηση, κάντε παύσεις με αναπνοές πριν από κάθε γεύμα.
    
    Ψυχοθεραπευτική και ψυχιατρική παρέμβαση: το άγχος μπορεί να μειωθεί με ψυχοθεραπεία (γνωσιακή–συμπεριφορική ή ψυχοδυναμική), ενώ σε περιπτώσεις με εμμένουσα συμπτωματολογία και απώλεια βάρους μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή για τον έλεγχο του άγχους.
    
    Συνοψίζοντας: πρόκειται για ψυχολογικό πρόβλημα που εκδηλώνεται με σωματικά συμπτώματα. Δεν κινδυνεύετε να «πνιγείτε» από κάτι που τρώτε, αλλά ο φόβος που δημιουργείται αρκεί για να προκαλεί την αίσθηση. Είναι αντιμετωπίσιμο και με την κατάλληλη παρέμβαση μπορείτε να επανέλθετε στην κανονική σας διατροφή. Διάβασε περισσότερα

    Μωραΐτης Νικόλαος

• Γενικά θέματα

  Έχω διάγνωση αποφευκτικής διαταραχής της προσωπικότητας από το 2020, έπειτα από τότε προσπάθησα με διάφορους ειδικούς ψυχικής υγείας και θεραπείες να το αντιμετωπίσω, με υποστηρικτική θεραπεία, με θεραπεία σχημάτων, με ψυχανάλυση και ομαδική θεραπεία, όλες απέτυχαν να μου προσφέρουν λύσεις, κουράστηκα να πληρώνω θεραπείες, ειδικούς και να μην βλέπω βελτίωση ή αποτελέσματα, μετά από σχεδόν 5 χρόνια απλώς τα παράτησα, οι ειδικοί στους οποίους απευθύνθηκα ήταν έμπειροι στον χώρο. Έχετε αντιμετωπίσει περίπτωση αποφευκτικής διαταραχής και αν ναι ποια θεραπεία βοήθησε τους θεραπευόμενους σας; Ευχαριστώ.

  • Ναι, η αποφευκτική διαταραχή προσωπικότητας είναι από τις πιο απαιτητικές στη θεραπεία, κυρίως γιατί το βασικό της χαρακτηριστικό —ο φόβος της απόρριψης— εκδηλώνεται και μέσα στη θεραπευτική σχέση, κάνοντάς την πρόοδο δύσκολη και αργή. Δεν είναι θέμα ανεπάρκειας των ειδικών ή της θεραπείας, αλλά εγγενούς δυσκολίας του ίδιου του τρόπου οργάνωσης της προσωπικότητας.
    
    Η εμπειρία δείχνει ότι τα καλύτερα αποτελέσματα προκύπτουν όταν συνδυάζεται σταθερή ψυχοδυναμική ή υπαρξιακή ψυχοθεραπεία (όχι αναλυτική σε βάθος, αλλά προσανατολισμένη στη σχέση και στη λειτουργικότητα του Εγώ) με φαρμακολογική υποστήριξη, εφόσον υπάρχει άγχος ή δυσθυμία. ...Η γνωσιακή-συμπεριφορική ή η θεραπεία σχημάτων μπορεί να βοηθήσει, αλλά συνήθως χρειάζεται να έρθει σε δεύτερο χρόνο, όταν έχει χτιστεί μια ελάχιστη αντοχή στη ντροπή και στην εγγύτητα.
    
    Η πραγματική βελτίωση φαίνεται όταν ο ασθενής αρχίζει να αντέχει τη συναισθηματική εγγύτητα με τον θεραπευτή χωρίς να αποσύρεται ή να αυτοτιμωρείται. Αυτό απαιτεί χρόνο, υπομονή και έναν σταθερό θεραπευτή που να «αντέχει» τη σιωπή, την απόσταση και τις υποτροπές.
    
    Η πιο ρεαλιστική προσδοκία δεν είναι η πλήρης αλλαγή προσωπικότητας, αλλά η μείωση του άγχους, η αύξηση της ανεκτικότητας στη ματαίωση και η σταδιακή ανάπτυξη ικανοποιητικών σχέσεων και λειτουργικότητας.
    
    Αν έχει εξαντληθείτε από τις θεραπείες, ίσως χρειάζεται ένα διάστημα χωρίς πίεση για βελτίωση αλλά με σταθερή παρακολούθηση, όχι πλήρη διακοπή. Συχνά η πορεία βελτίωσης φαίνεται εκ των υστέρων, όταν το άτομο αντιλαμβάνεται ότι, παρότι ακόμη δυσκολεύεται, έχει πάψει να ζει μέσα στον ίδιο πανικό της έκθεσης. Διάβασε περισσότερα

    Μωραΐτης Νικόλαος

• Άγχος και Στρες

  Παίρνω χρόνια cymbalta των 60 mg για γενικευμένη αγχώδη διαταραχή με ψυχοσωματικά συμπτώματα πόνο στο στήθος αυχένα πονοκέφαλο κλπ. Στην αρχή με κάλυπτε και με βοήθησε πολύ. Τους τελευταίους μήνες όμως έχω έξαρση άγχους και η γιατρός μου μου πρότεινε τα Minitran 2-25. Συζητώντας όμως με άλλον ψυχίατρο για να πάρω δεύτερη γνώμη που απαγόρευσε το Minitran σε συνδυασμό με το cymbalta γιατί το θεωρεί επικίνδυνο για παρενέργειες (καρδιαγγειακά κ.α). Έτσι φυσικά έχω μπερδευτεί ακόμα περισσότερο με αποτέλεσμα το άγχος μου να έχει αυξηθεί. Έχω γνωστούς που παίρνουν καιρό αυτόν τον συνδυασμό και είναι ευχαριστημένοι ειδικά για τους πονοκεφάλους που με παιδεύουν τους τελευταίους μήνες. Θα μπορούσα παρακαλώ να έχω την επιστημονική άποψη ψυχιάτρου?

  • Η Duloxetine (Cymbalta) και η συνδυασμένη δόση τρικυκλικού αντικαταθλιπτικού–β-αναστολέα που περιέχεται στο Minitran (Amitriptyline 25 mg + Perphenazine 2 mg) μπορούν πράγματι να αλληλεπιδράσουν, κυρίως σε επίπεδο σεροτονινεργικής και καρδιολογικής τοξικότητας. Η Duloxetine, ως SNRI, αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης, ενώ η Amitriptyline δρα επίσης σε αυτά τα συστήματα· ο συνδυασμός τους αυξάνει τον κίνδυνο υπερσεροτονινεργικού συνδρόμου, ορθοστατικής υπότασης και διαταραχών αγωγιμότητας του μυοκαρδίου (παράταση διαστήματος QT, αρρυθμίες).
    
    Πέρα από αυτό, η Perphenazine έχει επιπλέον αντιχολινεργική και κατασταλτι...κή δράση, που μπορεί να ενισχύσει την κόπωση, τη σύγχυση ή τη μείωση αρτηριακής πίεσης, ειδικά όταν συνδυάζεται με φάρμακα όπως η Duloxetine.
    
    Υπάρχουν πράγματι περιπτώσεις όπου ο συνδυασμός χρησιμοποιείται από έμπειρους ψυχιάτρους, αλλά μόνο με προσεκτική παρακολούθηση και κυρίως σε ασθενείς χωρίς καρδιολογικό ιστορικό, με ΗΚΓ ελέγχους και σαφή ένδειξη (όπως ανθεκτικοί πονοκέφαλοι ή έντονη σωματοποίηση). Δεν είναι όμως «αθώος» συνδυασμός και πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με στενή ιατρική επίβλεψη.
    
    Αν έχετε ήδη υπερδιέγερση, έντονο άγχος ή ψυχοσωματικά, πιθανώς η προσθήκη Minitran να επιδεινώσει το προφίλ ανεκτικότητας. Μπορεί να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις όπως η μικρή προσαρμογή της δόσης της Duloxetine, η προσθήκη β-αναστολέα για το σωματικό άγχος, ή η ενίσχυση με ήπιο αγχολυτικό για μικρό διάστημα.
    
    Η ουσία είναι ότι δεν υπάρχει μία «σωστή» απάντηση για όλους· ο συνδυασμός Duloxetine–Minitran μπορεί να είναι ανεκτός σε κάποιους και επικίνδυνος σε άλλους. Εφόσον δύο ψυχίατροι έχουν εκφράσει διαφορετικές απόψεις, θα ήταν φρόνιμο να ζητηθεί μια τρίτη γνώμη — ιδανικά από ψυχίατρο με εμπειρία σε ψυχοσωματικές διαταραχές και φαρμακολογικές αλληλεπιδράσεις.
    
    Μέχρι να υπάρξει ξεκάθαρη κατεύθυνση, καλό είναι να μην τροποποιηθεί καμία αγωγή χωρίς ιατρική παρακολούθηση, γιατί το φάρμακο αυτό μπορεί να επηρεάσει και το καρδιαγγειακό σύστημα αλλά και τη συνολική ισορροπία του οργανισμού. Διάβασε περισσότερα

    Μωραΐτης Νικόλαος