Μωραΐτης Νικόλαος Dr, MD, DAS, MAS

Απαντήσεις σε ερωτήσεις ασθενών

• ΔΕΠΥ

  Γειά σας, Είμαι 37 άντρας και έχω σοβαρή υποψία ότι έχω ΔΕΠΥ. Οι πρώτες εικόνες που θυμάμαι είναι από το νηπιαγωγείο ένιωθα έξω από τα νερά μου και δεν έκανα παρέα με τα άλλα παιδάκια, στο δημοτικό συνεχίστηκε αυτό συν ότι δεν ήμουν καλός μαθητής στη τάξη ήμουν αφηρημένος συνεχώς (δεν θυμάμαι τι σκεφτόμουν) και στο σπίτι όταν ερχόταν η ώρα για διάβασμα δεν είχα καθόλου κίνητρο και νευρίαζα και νύσταζα αρκετά μόλις αρχίζαμε το διάβασμα ήταν για εμένα μια εξαντλητική κατάσταση. Επίσης μέχρι τα 10 είχα νυχτερινή ενούρηση (κάπου διάβασα ότι είναι σύνηθες σε παιδιά με ΔΕΠΥ η νυχτερινή ενούρηση). Γενικά έκανα πράγματα που μου άρεσαν αλλά έχανα γρήγορα το ενδιαφέρον και ειδικά όταν μου έλεγαν ότι πρέπει να κάνω πράγματα. Παρέα έκανα τα παιδιά της γειτονιάς μου τα απογεύματα και παίζαμε, στο σχολείο ήταν τελείως άλλη υπόθεση. Τώρα στα 37 μου δεν έχω πάλι κίνητρο για τίποτα τελείωσα βοηθός φαρμακείου αλλά επειδή έπρεπε να τελειώσω κάτι. Επίσης όταν είμαι έξω η πολύ βαβούρα με κάνει και αισθάνομαι λες και έχει κουνηθεί το μυαλό μου (δηλαδή γυρνώντας σπίτι θέλω απόλυτη ησυχία και λίγο χρόνο να φύγει η πνευματική ένταση ένας καφές με βοηθά να συνέλθω). Είναι και άλλα βέβαια πχ αν πιω καφέ θα κοιμηθώ μια χαρά το βράδυ δεν θα έχω αϋπνία, όπου έχω δουλέψει το έκανα επειδή έπρεπε αλλά δεν ήθελα να δουλεύω, όχι ότι είμαι τεμπέλης αλλά δεν νιώθω παραγωγικός δεν έχω κίνητρο βαριέμαι πολύ εύκολα και τα παρατάω. Δεν έχω βρει κάτι να πω ότι αυτό μου αρέσει αυτό θα κάνω, ακόμη και ως βοηθός φαρμακείου θεωρώ ότι δεν θα μπορέσω να κρατήσω τη δουλειά θα θελήσω να φύγω. Επίσης ο ύπνος μου αρέσει πολύ είναι οι μόνες πραγματικές ώρες που ηρεμεί το μυαλό μου. Επίσης θυμάμαι στα 16 17 μου έλεγε ο μπαμπάς μου για διάφορες δουλειές και με έπιανε "τρόμος" αισθανόμουν άσχημα δεν μπορώ να το εξηγήσω σαν να ήθελε να με κοντρολάρει. Το 2007 2008 είχαμε κάποιες φασαρίες στο σπίτι κυρίως γιατί δεν ακολουθούσα σε εξόδους τους γονείς μου. Θεωρείτε ότι αξίζει να το ψάξω για ΔΕΠΥ;

  • Η περιγραφή που δίνετε παραπέμπει σε ένα μακροχρόνιο μοτίβο γνωστικών, συναισθηματικών και συμπεριφορικών χαρακτηριστικών που πράγματι ταιριάζουν με το φάσμα της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής με ή χωρίς Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ) στους ενήλικες.
    
    Η διάγνωση της ΔΕΠΥ στην ενήλικη ζωή δεν βασίζεται σε μεμονωμένα συμπτώματα, αλλά σε μια διαχρονική πορεία που ξεκινά από την παιδική ηλικία, με σαφή επίδραση στη σχολική, κοινωνική και επαγγελματική λειτουργικότητα. Ορισμένα σημεία που αναδεικνύονται στην αφήγησή σας και έχουν διαγνωστική βαρύτητα είναι:
    
    – Έναρξη από την παιδική ηλικία: διάχυτη αφηρημάδα, χαμηλό κίνητρο για οργανωμ...ένες δραστηριότητες (διάβασμα, μελέτη), δυσκολία στην παραμονή σε καθήκοντα που δεν προκαλούσαν άμεσο ενδιαφέρον.
    – Συμπτώματα εκτελεστικής δυσλειτουργίας: εύκολη αποσπασιμότητα, χαμηλή αντοχή στη μονοτονία, αίσθηση ψυχικής κόπωσης σε περιβάλλον με πολλά ερεθίσματα, αναβλητικότητα και δυσκολία να οργανωθείτε ή να παραμείνετε σταθερός σε μακροπρόθεσμους στόχους.
    – Συναισθηματική συνιστώσα: αίσθημα εσωτερικής πίεσης όταν σας επιβάλλονται εξωτερικά πλαίσια ή απαιτήσεις, αντίδραση με άγχος και αποφυγή.
    – Σχετιζόμενα στοιχεία: η νυχτερινή ενούρηση στην παιδική ηλικία αναφέρεται συχνότερα σε παιδιά με ΔΕΠΥ, χωρίς να αποτελεί διαγνωστικό κριτήριο· συχνά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο νευροαναπτυξιακό υπόστρωμα.
    
    Η ΔΕΠΥ στους ενήλικες δεν εκδηλώνεται πάντοτε με υπερκινητικότητα, αλλά κυρίως με εσωτερική ανησυχία, αδυναμία συγκέντρωσης, εύκολη πλήξη, δυσκολία διαχείρισης χρόνου και αυξημένη ευαισθησία σε περιβαλλοντικό θόρυβο ή πολλαπλές απαιτήσεις. Αυτό που περιγράφετε ως «βαβούρα που κουνάει το μυαλό» είναι χαρακτηριστική σωματοποιημένη αίσθηση υπερφόρτωσης γνωστικού φορτίου.
    
    Η αξιολόγηση γίνεται με ειδικές κλινικές συνεντεύξεις, τυποποιημένα ψυχομετρικά εργαλεία όπως τα HASE, Conners’ Adult ADHD Rating Scales, WRi και συνεκτίμηση της ιστορικής πορείας. Σημαντικό είναι να αποκλειστούν καταθλιπτικές ή αγχώδεις διαταραχές που μπορεί να μιμούνται την εικόνα, αλλά και οργανικά αίτια κόπωσης ή χαμηλού κινήτρου.
    
    Με βάση τα δεδομένα που αναφέρετε, είναι επιστημονικά εύλογο και κλινικά απαραίτητο να διερευνηθεί η πιθανότητα ΔΕΠΥ. Μια έγκυρη διάγνωση μπορεί να δώσει εξήγηση στη διαχρονική σας εμπειρία και να ανοίξει το δρόμο για κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση, είτε φαρμακευτική είτε ψυχοθεραπευτική, ιδανικά ωστόσο συνδυαστική.
    
    Νικόλαος Μωραΐτης Διάβασε περισσότερα

    Μωραΐτης Νικόλαος

• Άγχος και Στρες

  Εδώ και χρόνια έχω αγχώδη διαταραχή με ψυχοσωματικά συμπτώματα και παίρνω cymbalta των 60 mg. Επίσης παίρνω preterax των 2,5 (παίρνω το 1/4 από των 10 mg) και το em concor των 2,5 mg. Μετράω την πίεση σου πολύ συχνά γιατί είμαι καρδιοφοβική και είναι πολύ καλή. Υπάρχουν όμως κάποιες φορές που λόγω αυχενικής κεφαλαλγίας ή άγχους από κάποιο περιστατικό έχει τύχει να τη μετρήσω και να φτάσει έως και 15 με 9,2. Τότε με πιάνει τρομερή φοβία και δεν μπορώ να το διαχειριστώ. Όλη την υπόλοιπη ιδέα έχω εμμονή ιδέα ότι η πίεση θα ανέβει πάνω από 20 και θα πάθω εγκεφαλικό ή θα λιποθυμήσω κλπ. Υπάρχει κάποια λύση γι' αυτό που παθαίνω ή μπορώ να πάρω κάτι εκτός από ηρεμιστικό εκείνη τη στιγμή που βρίσκω ανεβασμένη την πίεση; Επίσης αυτό μπορεί να είναι επικίνδυνο; Σας ευχαριστώ.

  • Αυτό που περιγράφετε είναι ένας πολύ συνηθισμένος φαύλος κύκλος ανάμεσα στο άγχος και την πίεση. Το άγχος, ειδικά όταν συνοδεύεται από σωματική ένταση ή φόβο για την υγεία, προκαλεί παροδική αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Αυτή η αύξηση —όπως π.χ. 15/9— δεν είναι επικίνδυνη από μόνη της, αλλά ο τρόπος που την αντιλαμβάνεστε ενισχύει το άγχος, οπότε ο οργανισμός παράγει ακόμη περισσότερη αδρεναλίνη, και η πίεση ανεβαίνει λίγο παραπάνω. Έτσι δημιουργείται ο κύκλος που περιγράφετε.
    
    Η «καρδιοφοβία» ουσιαστικά είναι μορφή υποχονδριακού άγχους, όπου η προσοχή έχει παγιδευτεί στο σώμα. Δεν χρειάζεται να πάρετε κάτι επιπλέον πέρα από... την αγωγή σας – το σημαντικό είναι να αντιμετωπιστεί η αιτία, δηλαδή η φοβική σκέψη γύρω από την πίεση. Κάποιες πρακτικές οδηγίες βοηθούν:
    
    * Μην μετράτε την πίεση πάνω από μία φορά τη μέρα, σε σταθερή ώρα.
    * Αν αισθανθείτε ότι ανέβηκε, πάρτε τρεις αργές αναπνοές, καθίστε ήρεμα και μετρήστε ξανά μετά από 15 λεπτά. Συνήθως έχει επανέλθει.
    * Η τιμή που περιγράφετε (15/9) δεν είναι επικίνδυνη σε άτομο χωρίς καρδιολογική πάθηση. Δεν προκαλεί ούτε εγκεφαλικό ούτε λιποθυμία.
    
    Αν οι κρίσεις αυτές συνεχίζονται, είναι προτιμότερο να συζητήσετε με τον ψυχίατρό σας μια ενίσχυση της αντικαταθλιπτικής αγωγής ή μια ήπια συμπληρωματική αγωγή για κρίσεις άγχους. Οι ψυχοθεραπευτικές τεχνικές γνωσιακού τύπου ή ψυχοδυναμικής κατεύθυνσης βοηθούν επίσης πολύ στη σταδιακή απελευθέρωση από την εμμονική ανάγκη ελέγχου των σωματικών λειτουργιών.
    
    Δεν υπάρχει εδώ σωματικός κίνδυνος· μόνο η ταλαιπωρία του φόβου, που αντιμετωπίζεται πλήρως με σωστή καθοδήγηση. Διάβασε περισσότερα

    Μωραΐτης Νικόλαος

• Άγχος και Στρες

  Καλησπέρα, έπειτα από μερικές κρίσεις πανικού πέρασα μια περίοδο 2-3 εβδομάδων έντονου σωματοποιημένου άγχους. Μπορώ να πω ότι το έχω ξεπεράσει πλέον. Έχω μόνο μερικές ταχυπαλμίες και δύσπνοια και λίγο πανικό όταν βγαίνω έξω (φόβος του φόβου). Παρόλα αυτά αυτό που με προβληματίζει πολύ είναι οι καθημερινές εναλλαγές στη διάθεση μου. Τη μια μέρα ξυπνάω θετική πως θα το ξεπεράσω και πως η ζωή είναι ωραία και δεν έχω τίποτα και την επόμενη ημέρα μπορεί να είμαι φοβερά απαισιόδοξη και να σκέφτομαι πως είμαι καταδικασμένη να ζω έτσι και θα χρειαστώ ψυχοφάρμακα κλπ. Κυρίως αυτές οι ημέρες εμφανίζονται όταν δεν κάνω καλό ύπνο. Είναι φυσιολογικό αυτό; Υπάρχει κάτι που θα μπορούσα να κάνω;

  • Οι ημερήσιες εναλλαγές διάθεσης που περιγράφετε είναι συχνό φαινόμενο μετά από περίοδο έντονου πανικού και σωματοποιημένου άγχους και, με βάση την περιγραφή σας, φαίνεται να σχετίζονται άμεσα με την ποιότητα του ύπνου και με την υπολειμματική υπερευαισθησία του αυτονοµικού συστήματος. Κλινικά, πρόκειται περισσότερο για διαταραχή της ρύθµισης του συναισθήματος παρά για κυκλική ή διπολική παθολογία: όταν ο ύπνος διαταράσσεται, μειώνεται η ικανότητα του εγκεφάλου να "φιλτράρει" αρνητικές σκέψεις και να σταθεροποιεί την διάθεση, με αποτέλεσμα εναλλαγές αισιοδοξίας/απαισιοδοξίας από μέρα σε μέρα.
    
    Πρακτικά βήματα που έχ...ουν ισχυρή τεκμηρίωση και πρέπει να εφαρμόσετε συστηματικά: σταθερό πρόγραμμα ύπνου-ξύπνου και έκθεση σε πρωινό φως, αυξημένη πρωινή φυσική δραστηριότητα, περιορισμός καφεΐνης και αλκοόλ, τεχνικές αναπνοής και χαλάρωσης πριν τον ύπνο, και καταγραφή ύπνου/διάθεσης (ημερολόγιο 2–4 εβδομάδων) ώστε να αποδειχθεί η σύνδεση. Παράλληλα, στοχευμένη ψυχοθεραπεία (γνωσιακή–συμπεριφορική με έμφαση στην έκθεση και στην αναδόμηση των καταστροφολογικών σκέψεων) μειώνει την ευαισθησία στον «φόβο του φόβου» και εξασφαλίζει μεγαλύτερη συναισθηματική σταθερότητα. Αν παρά την εφαρμογή αυτών των μέτρων οι διακυμάνσεις είναι έντονες ή υπάρχουν επεισόδια κατάθλιψης που διαρκούν μέρες και περιορίζουν τη λειτουργικότητα, τότε η επανεκτίμηση από ψυχίατρο για πιθανή βραχυχρόνια φαρμακευτική υποστήριξη είναι λογική, αλλά δεν είναι απαραίτητη εξαρχής.
    
    Νικόλαος Μωραΐτης Διάβασε περισσότερα

    Μωραΐτης Νικόλαος