Πώς να διαχειριστώ το πένθος, τις ενοχές και τη θλίψη μου αποτελεσματικά;

Το πένθος είναι μια φυσιολογική αντίδραση στην απώλεια. Δεν υπάρχει ένας σωστός τρόπος να το βιώσει κάποιος, ούτε ένας συγκεκριμένος χρόνος μέσα στον οποίο «πρέπει» να έχει προχωρήσει. Ο κάθε άνθρωπος χρειάζεται τον δικό του χρόνο και τον δικό του τρόπο για να προσαρμοστεί σε μια πραγματικότητα που έχει αλλάξει.

Οι ενοχές είναι πολύ συχνές μέσα στο πένθος. Πολλές φορές ο άνθρωπος σκέφτεται: «έπρεπε να είχα κάνει περισσότερα», «αν είχα καταλάβει νωρίτερα», «αν είχα αντιδράσει διαφορετικά». Εδώ όμως χρειάζεται να θυμόμαστε κάτι πολύ σημαντικό: συχνά κρίνουμε το παρελθόν με βάση όσα γνωρίζουμε σήμ...ερα. Στην ψυχολογία αυτό συνδέεται με το λεγόμενο hindsight bias.

Μια πρώτη άσκηση που μπορεί να βοηθήσει είναι να γράψετε τη σκέψη που σας δημιουργεί ενοχή και να αναρωτηθείτε:

Τι γνώριζα πραγματικά τότε;

Τι μπορούσα και τι δεν μπορούσα να ελέγξω;

Υπήρχαν πράγματα που σήμερα φαίνονται ξεκάθαρα, αλλά εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσα να τα γνωρίζω;

Και, ίσως το πιο σημαντικό: αν ένας άνθρωπος που αγαπώ είχε βρεθεί ακριβώς στην ίδια θέση, θα τον κατηγορούσα με την ίδια αυστηρότητα;

Αυτές οι ερωτήσεις χρησιμοποιούνται και στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία, ακριβώς γιατί μας βοηθούν να ξεχωρίζουμε την πραγματική ευθύνη από την υπερβολική αυτοκατηγορία.

Είναι επίσης σημαντικό να μην προσπαθείτε να αποφεύγετε συνεχώς τις αναμνήσεις ή τη θλίψη. Η αποφυγή μπορεί να ανακουφίζει για λίγο, αλλά όταν γίνεται ο βασικός τρόπος αντιμετώπισης του πόνου μπορεί να τον διατηρεί. Μπορείτε σταδιακά, και μόνο όσο αντέχετε, να επιτρέπετε στον εαυτό σας να κοιτάζει φωτογραφίες, να μιλά για τον άνθρωπο που χάσατε ή να γράφει αναμνήσεις.

Ένας ακόμη τρόπος είναι να γράψετε ένα γράμμα προς τον άνθρωπο που χάσατε. Όχι ένα «τέλειο» γράμμα. Απλώς όσα θα θέλατε να του πείτε: αυτά που σας λείπουν, αυτά που σας πονάνε, αυτά για τα οποία κατηγορείτε τον εαυτό σας, αλλά και αυτά που θα θέλατε να κρατήσετε από τη σχέση σας.

Παράλληλα, προσπαθήστε να διατηρείτε κάποιες μικρές σταθερές στην καθημερινότητα: έναν περίπατο, ένα γεύμα σε συγκεκριμένη ώρα, λίγη επαφή με ανθρώπους που νιώθετε κοντά σας, μία δραστηριότητα που σας συνδέει ξανά με τη ζωή. Ο στόχος δεν είναι να ξεχάσετε. Ο στόχος είναι, σιγά σιγά, να μπορέσετε να συνεχίσετε τη ζωή σας χωρίς να χρειάζεται να αφήσετε πίσω τη σχέση ή τη μνήμη αυτού του ανθρώπου.

Αν όμως η θλίψη, οι ενοχές ή το αίσθημα κενού παραμένουν πολύ έντονα για μεγάλο διάστημα και επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά σας, τότε θα ήταν καλό να υπάρχει υποστήριξη από επαγγελματία ψυχικής υγείας. Υπάρχουν σήμερα ειδικές ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις για το πένθος, με καλή επιστημονική τεκμηρίωση, ιδιαίτερα όταν το πένθος έχει γίνει επίμονο και δυσλειτουργικό. Διάβασε περισσότερα

Δεν μας δίνετε πολλές πληροφορίες για να μπορέσουμε να σας δώσουμε μια επαρκή απάντηση. Εντούτοις, λάβετε υπόψιν σας ότι το πένθος είναι μια φυσιολογική διαδικασία με συναισθηματικές διακυμάνσεις και θεωρείται φυσιολογικό το να διαρκεί μέχρι και 2 έτη μετά την όποια σημαντική απώλεια. Αν βέβαια αισθάνεστε ότι αδυνατείτε να το διαχειριστείτε κι ότι κατακλύζεστε από ενοχές, ίσως θα ήταν καλό να σκεφτείτε και την ψυχοθεραπεία.

Καλησπέρα σας. Το πένθος, η θλίψη και οι ενοχές μπορούν να είναι ιδιαίτερα επώδυνες εμπειρίες και δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο «θα έπρεπε» να έχουν περάσει. Ιδιαίτερα όταν υπάρχει μια σημαντική απώλεια, είναι συχνό να επιστρέφουν σκέψεις όπως «μήπως έφταιξα;», «μήπως μπορούσα να είχα κάνει κάτι διαφορετικά;» ή «αν είχα αντιδράσει αλλιώς, θα είχε αλλάξει η κατάσταση;».

Από τη σκοπιά της Γνωσιακής-Συμπεριφορικής Θεραπείας, θα μπορούσε να βοηθήσει η σταδιακή διερεύνηση αυτών των σκέψεων και των ενοχών, ώστε να διαχωριστεί αυτό για το οποίο πραγματικά είχατε ευθύνη α...πό αυτό που εκ των υστέρων αισθάνεστε ότι θα μπορούσατε να είχατε ελέγξει. Στο πένθος ο νους συχνά αναζητά μια εξήγηση ή έναν τρόπο να αποκτήσει ξανά την αίσθηση ελέγχου, και αυτό μπορεί να οδηγεί σε έντονη αυτομομφή.

Παράλληλα, η επεξεργασία του πένθους δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να ξεχάσετε ή να «ξεπεράσετε» τον άνθρωπο ή την απώλεια. Στόχος είναι σταδιακά να μπορέσετε να συνυπάρχετε με την απουσία, να επιτρέπετε στη θλίψη να υπάρχει χωρίς να σας κατακλύζει και να συνεχίσετε να δημιουργείτε χώρο για τη δική σας ζωή.

Εάν η θλίψη και οι ενοχές παραμένουν πολύ έντονες, επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά σας ή αισθάνεστε ότι έχετε εγκλωβιστεί σε σκέψεις αυτομομφής, θα σας πρότεινα να απευθυνθείτε σε κλινικό ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή με εμπειρία στο πένθος. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να επεξεργαστείτε την απώλεια, τις ενοχές και τα συναισθήματα που τη συνοδεύουν, με τον δικό σας ρυθμό. Διάβασε περισσότερα

Καλησπέρα σας. Το πένθος συχνά συνοδεύεται όχι μόνο από βαθιά θλίψη, αλλά και από ενοχές, σκέψεις για όσα θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά και πολλά «αν». Αυτά τα συναισθήματα, όσο επώδυνα κι αν είναι, αποτελούν συχνά μέρος της διαδικασίας του πένθους.

Δεν χρειάζεται να προσπαθήσετε να τα «ξεπεράσετε» ή να τα διώξετε άμεσα. Χρειάζεται χρόνος και ένας ασφαλής χώρος όπου μπορείτε να εκφράσετε όσα νιώθετε και να επεξεργαστείτε την απώλεια με τον δικό σας ρυθμό. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα στη διαχείριση της θλίψης και των ενοχών, αλλά και στο να βρείτε έναν τρόπο να συνεχίσετε τη ζωή σας χωρί...ς αυτό να σημαίνει ότι ξεχνάτε τον άνθρωπό σας.

Αν αισθάνεστε ότι η θλίψη είναι πολύ έντονη, ότι δυσκολεύεστε σημαντικά να λειτουργήσετε στην καθημερινότητά σας ή ότι οι ενοχές σας κατακλύζουν, θα ήταν καλό να αναζητήσετε άμεσα την υποστήριξη ενός ψυχολόγου. Διάβασε περισσότερα

Καλησπέρα σας. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι να ξεκινήσετε ψυχοθεραπεία. Μέσα από την ψυχοθεραπευτική διαδικασία θα βοηθηθείτε να συνειδητοποιήσετε τι είναι αυτό που σας έχει κάνει να νιώθετε ενοχές καθώς επίσης να διαχειριστείτε το πένθος και την θλίψη σας, με συγκροτημένο και αποτελεσματικό τρόπο.