Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία BSc, MSc, PhDc

Απαντήσεις σε ερωτήσεις ασθενών

• Συμβουλευτική γονέων και παιδιών

  Έχω ένα αγοράκι 4 ετών στο φάσμα του αυτισμού. Πολλές φορές μόλις φτάνουμε στη τάξη του σχολείου δε θέλει να πάει και κλαίει. Τι να κάνω; Το κάνει και όταν πάει λογοθεραπεία & εργοθεραπεία.

  • Πρόκειται για μια πολύ συνηθισμένη δυσκολία που αντιμετωπίζουν πολλά παιδιά στο φάσμα του αυτισμού και απασχολεί έντονα πολλούς γονείς. Σύμφωνα με την Ειδική Αγωγή, την Αναπτυξιακή Ψυχολογία και την Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς (Applied Behavior Analysis - ABA), το γεγονός ότι το παιδί σας αντιδρά με άρνηση και κλάμα όταν φτάνει στο σχολείο ή σε θεραπείες (όπως λογοθεραπεία και εργοθεραπεία) μπορεί να σχετίζεται με πολλαπλούς λόγους, όπως αλλαγές στη ρουτίνα ή δυσκολία στη μετάβαση από έναν χώρο σε άλλον (μεταβατικότητα), άγχος αποχωρισμού (ειδικά αν είναι σε νηπιακή ηλικία ή δεν έχει συνηθίσει το περιβάλλον), αισθητηριακή υπερευαισθησία ...(π.χ. σε ήχους, φώτα, μυρωδιές), δυσκολία στην επικοινωνία (αν δεν μπορεί να εκφράσει τι τον ενοχλεί, το δείχνει με συμπεριφορά) ή μη επαρκής κατανόηση του πού πηγαίνει και γιατί. Αυτό που προτείνεται στην ειδική παιδαγωγική προσέγγιση είναι οπτικοποιημένο πρόγραμμα (visual schedule), καθώς τα παιδιά στο φάσμα επωφελούνται σημαντικά από οπτικές ρουτίνες. Μπορείτε να φτιάξετε ένα απλό πρόγραμμα με εικόνες (π.χ. σπίτι → αυτοκίνητο → σχολείο → παιχνίδι), για να το βλέπει καθημερινά το παιδί ώστε να προετοιμάζεται νοητικά και να μειώνεται το άγχος του. Επιπλεον, βοηθα η προοδευτική έκθεση – σταδιακή προσαρμογή (desensitization): Αν είναι εφικτό, παραμείνετε για λίγα λεπτά στον χώρο μαζί του και μειώστε σταδιακά την παρουσία σας. Μπορείτε να δημιουργήσετε θετικές συνδέσεις με τον χώρο, π.χ. μέσα από αγαπημένα παιχνίδια ή τραγουδάκια με τον θεραπευτή. Επισης, μπορειτε να αξιοποιησετε την ομαλη μετάβαση με αντικείμενο αναφοράς (transitional object), δηλαδη να του δώσετε κάτι οικείο από το σπίτι (π.χ. ένα μικρό λούτρινο ή φωτογραφία), που του δίνει αίσθημα ασφάλειας. Το αντικείμενο αυτό «τον συνοδεύει» στις μεταβάσεις και μειώνει την ανασφάλεια. Σιγουρα στην κατευθυνση αυτη συμβαλλει και η σταθερή ρουτίνα – συγκεκριμένη ώρα και τρόπος προσέλευσης: Τα παιδιά με διαταραχη αυτιστικου φασματος δυσκολεύονται με το απρόβλεπτο κι ετσι οσο πιο σταθερό είναι το μοτίβο (π.χ. φτάνουμε κάθε μέρα στις 9:00, αποχαιρετισμός με φιλάκι και φράση «τα λέμε μετά!»), τόσο πιο ασφαλές το περιβάλλον. Τελος, μην ξεχνατε τη θετική ενίσχυση (positive reinforcement), δηλαδη το να επαινείτε κάθε μικρό βήμα προσαρμογής. Μπορεί να είναι μια λέξη ("Μπράβο που μπήκες στην τάξη!"), ένα αυτοκόλλητο, ή κάτι που αγαπά (π.χ. 5 λεπτά με το αγαπημένο του παιχνίδι μετά). Η ενίσχυση πρέπει να είναι άμεση, σταθερή και ειλικρινής. Αν ειναι εφικτο, εφαρμοστε Καταγραφή και συνεργασία με τους θεραπευτές, δηλαδη καταγράψτε πότε και πώς εμφανίζεται η άρνηση. Προσπαθηστε να εντοπίσετε αν υπάρχει συγκεκριμένο ερέθισμα που προκαλεί δυσφορία (π.χ. θόρυβος στην αίθουσα, αλλαγή προσωπικού, άγνωστο πρόσωπο), σε συνεργασια με τη διεπιστημονικη ομαδα ειδικων.Αν η άρνηση επιμένει ή επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου, είναι σημαντικό να το συζητήσετε με τον αναπτυξιολόγο ή παιδοψυχίατρο που παρακολουθεί το παιδί, καθως και με τον ειδικό παιδαγωγό, ώστε να ενταχθούν δομημένες τεχνικές συμπεριφορικής παρέμβασης (όπως το PECS ή structured teaching - TEACCH).Συνοπτικα, η άρνηση εισόδου στο σχολείο ή στις θεραπείες είναι συχνή αντίδραση σε παιδιά στο φασμα του αυτισμου, λόγω των δυσκολιών τους στην προσαρμογή, επικοινωνία και αισθητηριακή ρύθμιση, οπότε με δομημένες στρατηγικές, σταθερότητα και συνεργασία με τον Ειδικο, η δυσκολία αυτή μπορεί να μειωθεί σημαντικά και το παιδί να νιώσει ασφάλεια και προβλεψιμότητα. Ο,τι καλυτερο σας ευχομαι! Διάβασε περισσότερα

    Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία

• Αυτισμός

  Καλησπέρα! Νιώθω ότι έχω όλα τα συμπτώματα του αυτισμού υψηλής λειτουργικότητας. Πώς μπορώ να διαγνωστώ;

  • Καλησπέρα! Είναι πολύ σημαντικό και γενναίο που το παρατηρείς και το εκφράζεις. Αν νιώθεις ότι έχεις συμπτώματα αυτισμού υψηλής λειτουργικότητας (δηλ. χωρίς νοητικές δυσκολίες), η διάγνωση μπορεί να ξεκινήσει με μια επίσκεψη σε Ψυχίατρο εξειδικευμένο στον αυτισμό (αν πρόκειται για παιδί, τότε σε Παιδοψυχίατρο). Πριν την επίσκεψη, καλό θα ήταν να σκεφτείτε την παιδική σας ηλικία (γλωσσική ανάπτυξη, κοινωνικές σχέσεις, παιχνίδι), καθώς και τυχόν παρούσες δυσκολίες (επικοινωνία, επαφή, αισθητηριακές ευαισθησίες, ρουτίνες), καθώς μπορεί να σας ρωτήσει, ώστε να έχετε προετοιμαστεί για το ραντεβού. Αν χρειαστεί, μπορεί να γίνει και λειτουργική/νοητ...ική εκτίμηση, για να αποκλειστούν άλλες αιτίες ή να φανεί ο τρόπος σκέψης και αντίληψης. Κρατήστε σημειώσεις με παραδείγματα που πιστεύετε ότι δείχνουν αυτιστικά χαρακτηριστικά, καθώς αυτό θα βοηθήσει τον Ειδικό στη διαφοροδιάγνωση και ζητήστε, αν γίνεται, πληροφορίες από την οικογένεια για την παιδική σας ηλικία, καθώς ο αυτισμός δεν εμφανίζεται απευθείας στην ενήλικη ζωή, πάντα προυπάρχουν σημάδια, ακόμη και αν δεν τα είχαμε προσέξει, ειδικά αν πρόκειται για υψηλή λειτουργικότητα. Αν πρόκειται για ενήλικα, η διάγνωση πιθανότατα δεν μπορεί να δώσει σημαντικές πρακτικές διευκολύνσεις (χαρτί δυσλεξίας, διευκόλυνση στις Πανελλαδικές, χαρτί από το ΚΕΠΑ για πιο εύκολη πρόσβαση στις Πανελλήνιες κλπ.), αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν είναι σημαντικό να ανακαλύψετε περισσότερα πράγματα για τον εαυτό σας. Όλα να πάνε καλά! Διάβασε περισσότερα

    Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία

• Αυτισμός

  Γίνεται διάγνωση αυτισμού σε ενήλικα άτομα ή όχι;...Επίσης τι εννοεί ένας ψυχολόγος όταν λέει ότι είμαι "πίσω" στην κοινωνικότητα;

  • Φυσικά και γίνεται! Αυτό δε σημαίνει ότι ο αυτισμός (αν υπάρχει) εμφανίστηκε απευθείας στην ενήλικη ζωή, αλλά ότι υπήρχαν και νωρίτερα τα συμπτώματα, αλλά λόγω του τρόπου ζωής είχαν αγνοηθεί (δηλαδή δεν είχαν επηρεάσει σημαντικά το lifestyle του ατόμου ή δεν υπήρχαν τα μέσα/εργαλεία/οι κατάλληλοι Ειδικοί ώστε να προβούν στη διάγνωση εγκαίρως). Σχετικά με τη φράση που αναφέρατε ότι είπε ο Ψυχολόγος, ότι "είστε 'πίσω' στην κοινωνικότητα", επειδή δε γνωρίζουμε το ακριβές πλαίσιο στο οποίο το είπε, καθώς και το γλωσσικό συγκείμενο, το ύφος και πάνω σε ποιο θέμα το ανέφερε, το ιδανικό θα ήταν να ρωτήσετε τον ίδιο να σας εξηγησει ...με ακριβεια τι εννοει, καθως καλο ειναι να μη μενετε με ερωτηματικα στις συνεδρίες (μπορεί να εννοεί ότι παρατηρεί δυσκολία στη δημιουργία ή διατήρηση σχέσεων, δυσκολία στην κατανόηση κοινωνικών σημάτων (βλεμματική επαφή, χιούμορ, ειρωνεία), αμηχανία σε κοινωνικές καταστάσεις, περιορισμένο ενδιαφέρον για κοινωνικές δραστηριότητες, άγχος σε παρέες ή σε ομαδικά πλαίσια, ΑΛΛΑ αν ένας επαγγελματίας χρησιμοποιεί την έκφραση "είσαι πίσω" χωρίς να εξηγεί ακριβώς τι εννοεί, είναι δικαίωμά σου να ζητήσεις διευκρίνιση). Η διάγνωση γινεται απο εξειδικευμένο ψυχίατρο ενηλίκων με εμπειρία στον αυτισμό Διάβασε περισσότερα

    Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία