Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία BSc, MSc, PhDc

Απαντήσεις σε ερωτήσεις ασθενών

• Συμβουλευτική γονέων και παιδιών

  Έχω ένα κοριτσι 6 χρόνων το οποίο φέτος τελειώνει τον νηπιαγωγείο!! Είναι πολύ υπεύθυνη,ωριμη,κοινωνική ένα απόλυτα φυσιολογικό παιδί. Δεν έχει αδέλφια.Στο σχολείο περνάει όμορφα.στο σπίτι παίζει ζωγραφίζει γενικά όλα καλά. Τις τελευταίες τρεις μέρες όμως,ετσι ξαφνικά άρχισε να παρουσιάζει περίεργη συμπεριφορά.Ανεξήγητους φόβους... Ξαφνικά φοβάται όταν πετάει μία μύγα να μην την καταπιεί να μην μπει μέσα στο αυτή της..Ξαφνικά φοβάται να φάει για να μην πνιγεί...((Χωρίς να έχει πνιγεί ποτέ με φαγητό))Έχει συνεχώς πόνους.την πονάει για λίγο η κοιλιά μετά το ξεχνάει.. μετά την πονάει το στήθος.Μετά την πονάνε τα πόδια..Μετά την πονάει το κεφάλι.Την πονάνε λέει τα μάτια της...νιωθει κάτι να υπάρχει στο λαιμό της...Τα ξεχνάει για λίγο και ξανά από την αρχή....Μόνο το βράδυ κοιμάτα μία χαρά κ είναι ήρεμη..και στο σχολείο κάνει τέτοιες σκέψεις αλλά δεν τις λέει στις δασκάλες..μέσα σε όλα αυτά με αγχωνει και ότι δεν ξέρω αν όντως πονάει η νομίζει.δεν είναι παιδί που θα πει ψέματα ότι πονάει κάπου χωρίς αυτό το σημείο να την ενοχλεί έστω και στο ελάχιστο... Ρώτησα της δασκάλες στο σχολείο είναι όλα καλά και φυσιολογική.Ρώτησα και την μικρή για το σχολείο όλα καλα Πρόσφατες εξετάσεις αίματος φυσιολογικές με πολύ λίγη χαμηλή βιταμίνη d. Καρδιολογικές εξετάσεις φυσιολογικές.Στην επίσκεψή μας στον παιδίατρο πριν ξεκινήσουν όλα αυτά όλα μία χαρά.στο σπίτι εκεί που παίζει και είναι μία χαρά ξαφνικά την πιάνει ένας πόνος σε κάποιο σημείο του σώματος... Το ξεχνάει μετά από λίγο βάζει τα κλάματα για τη φοβάται ότι θα μείνει τυφλή.Το ξεχνάει μετά από λίγο βάζει τα κλάματα για τι νομίζει ότι δεν μπορεί να αναπνεύσει.δεν έχει γίνει καμία αλλαγή στο οικογενειακό μας περιβάλλον.Με τον άντρα μου είμαστε μία χαρά. Η μικρή.δεν υπάρχει τίποτα διαφορετικό που να δικαιολογεί όλη αυτή τη συμπεριφορά... Δεν ξέρω τι να κάνω δεν ξέρω από πού να ξεκινήσω δεν ξέρω τι συμβαίνει.. έχω κλεισει ραντεβού την τρίτη με τον παιδίατρο να κάνω μία συζήτηση μαζί του. αλλά θέλω μία γνώμη ακόμα.ευχαριστώ

  • Η συμπεριφορά που περιγράφετε ταιριάζει σε αρχόμενη μορφή άγχους σωματοποίησης, γνωστή στην αναπτυξιακή ψυχολογία ως Αγχώδης Διαταραχή Σωματικών Συμπτωμάτων (Somatic Anxiety in Children) ή Υποχονδριακού τύπου ανησυχία/φόβοι για την υγεία (χωρίς πρόθεση ψεύδους ή δραματοποίησης).Συμβαίνει συχνά σε υπεύθυνα, ώριμα και ευαίσθητα παιδιά (όπως ακριβώς περιγράφετε την κόρη σας), όταν δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν και να εκφράσουν το άγχος τους ή οταν το στρες μεταφέρεται στο σώμα (νιώθουν πόνους, περίεργες αισθήσεις, φόβους υγείας). Τα παράπονα δεν είναι «θεατρικά», είναι αληθινά για το ίδιο το παιδί, έστω κι αν δεν βασίζονται σε οργανική... αιτία. Μερικοι από τους πιθανους λογους για τους οποιους συμβαινει συγκεκριμενα τωρα, μολονοτι δεν έχει αλλάξει κάτι εμφανές όπως αναφερετε, είναι καλο να λαβετε υποψιν ότι η μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό είναι για πολλά παιδιά ψυχοσυναισθηματικά φορτισμένη (έρχεται το «μεγάλο σχολείο», το άγνωστο, η ευθύνη, νεος χωρος, νεα ταξη, νεοι ανθρωποι, δασκαλοι/δασκαλες/διευθυντες) και παιδιά χωρίς αδέρφια τείνουν να υπερεπεξεργάζονται εσωτερικά τις αλλαγές χωρίς να τις εξωτερικεύουν άμεσα, αλλα αντιδρωντας έμμεσα (μέσω του σώματος, των φόβων, της ανάγκης ελέγχου της υγείας τους, με το μυαλό να "σκανάρει" το σώμα διαρκώς). Συμπτώματα που ταιριάζουν με άγχος (και όχι οργανική νόσο) είναι η εναλλαγή συμπτωμάτων σε διάφορα σημεία του σώματος, οι φόβοι καταστροφής («θα τυφλωθώ», «θα πνιγώ», «δεν αναπνέω»), χωρίς προηγούμενο τραύμα. Η ανησυχία για μύγα στο αυτί ή κατάποση είναι χαρακτηριστικοί φόβοι παιδικού άγχους. Η στρατηγικη είναι επισκεψη στον Παιδίατρο (όπως ήδη σωστά έχετε κλείσει) για επιβεβαίωση ότι δεν υπάρχει οργανικό υπόστρωμα, ελεγχος για τυχόν αισθητηριακή υπερευαισθησία (σε φως, ήχους, γεύσεις), που μπορεί να εντείνει την ανησυχία της και αν η κατασταση παραμενει Παιδοψυχιατρος με εμπειρία σε άγχος & σωματοποίηση, για να ξεκινήσει ήπια συμβουλευτική και τεχνικές γνωσιακής αναδόμησης (θα βοηθήσει να εκφράσει συναισθήματα και να μάθει ότι «το άγχος μπορεί να μεταμφιέζεται σε πόνο»). Σε τετοιες περιπτωσεις συχνα είναι χρησιμος και ο Ειδικος Παιδαγωγος καθως γνωριζει από κοινωνικοσυναισθηματικές δεξιότητες μπορεί να βοηθήσει το παιδί να κατανοεί και να ονοματίζει το άγχος του χωρις το αυστηρο πλαισιο ότι πρεπει να παει στον γιατρο. Ο Ειδικος Παιδαγωγος διδασκει στο παιδι “εργαλεία” συναισθηματικής ρύθμισης (π.χ. κάρτες συναισθημάτων, χάρτης σώματος, αναπνοές, ημερολόγιο φόβων) και μπορει να παρέμβει προληπτικά, πριν το άγχος παγιωθεί και ενταθεί στην Α' Δημοτικού, ώστε να είναι όλα ομαλα μεχρι τοτε. Επισης, ο Ειδικος Παιδαγωγος εχει συμπληρωματικό ρόλο σε όλα τα υπολοιπα, για να γενικεύσει τις στρατηγικές στο σπίτι και στη ρουτίνα της. Σε κάθε περιπτωση αποφευγουμε φρασεις όπως «δεν έχεις τίποτα, είσαι καλά», γιατί ενισχύουν την ανησυχία του παιδιου, δεν απορρίπτουμε τα παράπονα, αλλά επιβεβαιωνουμε με ήρεμο τόνο, πχ. «Νιώθεις ότι πονάει το μάτι σου τώρα; Ωραία, πάμε να το φροντίσουμε και να δούμε τι μας λέει. Όταν ηρεμήσουμε, θα μου πεις τι μπορεί να σε τρόμαξε».Αν ολες οι ιατρικες εξετάσεις είναι καθαρές, σημαινει οτι το σώμα της είναι το "μέσο" με το οποίο μιλάει το άγχος. Όσο πιο νωρίς οργανωθεί παρέμβαση, τόσο πιο γρήγορα επανέρχεται η ισορροπία.Αν χρειαστειτε ερωτήσεις-κλειδιά που μπορειτε να θεσετε στην κορη σας για να κατανοησετε περισσοτερο την περισταση ή ηπια καθημερινή ρουτίνα για αποφόρτιση ή παράδειγμα τεχνικής "μαγικού ημερολογίου ανησυχιών" που δουλεύει εξαιρετικά σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορειτε να επικοινωνησετε μαζι μου. Διάβασε περισσότερα

    Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία

• Αυτισμός

  Η κόρη μου είναι 10 χρονών. Δεν ξέρω πως να θέσω τον προβληματισμό μου , αλλά πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού μου είχα την ανησυχία, μήπως το παιδί μου είναι στο φάσμα του αυτισμού? Ποιος μπορεί να μου πεί που να απευθυνθώ?

  • Ο προβληματισμός σας είναι απόλυτα κατανοητός και, κυρίως, πολύ υπεύθυνος. Το να έχει ένας γονιός μια τέτοια ανησυχία δεν σημαίνει πως “βλέπει πρόβλημα”, αλλά ότι παρατηρεί, αναρωτιέται και φροντίζει έγκαιρα — που είναι το σημαντικότερο βήμα σε τέτοιες περιπτώσεις. Επιστημονικά και με ακρίβεια, μια τέτοια ανησυχία γεννιεται οταν οι γονείς, ειδικά όταν έχουν ένστικτο ή ευαισθησία στις αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες, συχνά “νιώθουν κάτι” χωρίς να μπορούν να το περιγράψουν ακριβώς. Κάποια σημεία που μπορεί να εγείρουν υποψία για φάσμα αυτισμού σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας ειναι η δυσκολία να “μπει στη θέση του άλλου” (έλλειψη ενσυναίσθησης), η αμη...χανία ή ακαμψία σε κοινωνικές καταστάσεις, τα περιορισμένα ενδιαφέροντα, επίμονη προσκόλληση σε ρουτίνες, η κυριολεκτική σκέψη, δυσκολία στο χιούμορ ή στην κατανόηση υπονοούμενων, η υπερευαισθησία σε ήχους, φώτα, αγγίγματα, αντιδράσεις που φαίνονται “υπερβολικές” ή “άτοπες” για την ηλικία. Όμως όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν απαραίτητα αυτισμό. Πολλά παιδιά μπορεί να παρουσιάζουν κάποια από αυτά χωρίς να ανήκουν στο φάσμα. Αυτός είναι και ο λόγος που χρειάζεται σωστή αξιολόγηση. Για να γίνει σωστή διάγνωση (ή αποκλεισμός αυτισμού), χρειάζεται διεπιστημονική αξιολόγηση από εξειδικευμένη ομάδα.Επικοινωνία πρωτα με Αναπτυξιολόγο ή Παιδοψυχίατρο καθως αυτοί είναι οι δύο ειδικοί που έχουν την κλινική αρμοδιότητα να αξιολογήσουν ή να διαγνώσουν Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ).Ο αναπτυξιολόγος συνήθως εργάζεται σε δημόσια αναπτυξιακά κέντρα ή ιδιωτικά παιδιατρικά κέντρα, ενω ο Παιδοψυχίατρος με εμπειρία στην αναπτυξιακή παιδοψυχιατρική, αξιολογεί το παιδί συνολικά (κοινωνική αλληλεπίδραση, επικοινωνία, συμπεριφορές, συναισθηματική ωριμότητα). Επειτα απο Λήψη Ιστορικού & Αναπτυξιακό Έλεγχο, θα σας ζητήσουν πληροφορίες για την πρώιμη ανάπτυξη (ομιλία, παιχνίδι, σχέσεις), συμπεριφορά στο σπίτι και στο σχολείο, κοινωνική προσαρμογή, συναισθηματική ωριμότητα. Σε καθε περιπτωση ο Ρόλος του Ειδικού Παιδαγωγού ειναι σημαντικος, ειτε υπαρχει αυτισμος ειτε οχι, καθως μπορει να παρατηρήσει και να καταγράψει λειτουργικές δυσκολίες (στην οργάνωση, κοινωνική αλληλεπίδραση, κατανόηση σύνθετων οδηγιών, συναισθηματική διαχείριση), και αφου συνεργαστεί με την οικογένεια και τους υπόλοιπους ειδικούς, ειδικα αν τεθεί διάγνωση, να εφαρμόσει δομημένες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις όπως TEACCH, ABA, κοινωνικές ιστορίες κ.ά. Ακόμη και χωρίς διάγνωση, μπορεί να βοηθήσει στην καθημερινή λειτουργικότητα του παιδιού, στην ενίσχυση της αυτονομίας και στη διαχείριση συναισθημάτων. Για να ειστε πιο σιγουρη, μπορειτε να κλείσετε ραντεβού με Παιδοψυχίατρο ή Αναπτυξιολόγο με εμπειρία σε διαταραχές φάσματος, να ενημέρωσετε τη δασκάλα/το σχολείο (αν δεν το έχετε κάνει), και να τους ρωτησετε για παρατηρήσεις κοινωνικής συμπεριφοράς, συνεργασίας κ.λπ. Ειναι χρησιμη και η Αξιολόγηση από Ειδικό Παιδαγωγό, αν παρατηρούνται δυσκολίες σε καθημερινές λειτουργίες (οργάνωση, αυτονομία, εκφραστική σκέψη).Σε καθε περιπτωση η διαγνωστική διαδικασία δεν είναι ετικέτα — είναι εργαλείο για να καταλάβετε βαθύτερα το παιδί σας και να το στηρίξετε με τον σωστό τρόπο. Είτε επιβεβαιωθεί κάτι είτε όχι, το σημαντικό είναι ότι ενεργείτε έγκαιρα, χωρίς πανικό και με ουσιαστική φροντίδα. Διάβασε περισσότερα

    Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία

• Συμβουλευτική γονέων και παιδιών

  Καλησπέρα σας, Ο γιος μου μόλις έγινε 3 ετών και αντιμετωπίζει πρόβλημα προσαρμογής στον παιδικό σταθμό. Η δυσκολία προσαρμογής ξεκίνησε ήδη από την περσινή χρονιά κατά την οποία παρακολούθησε το πρόγραμμα του σταθμού από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο, βιώνοντας άγχος αποχωρισμού με αποτέλεσμα να μην μπορεί να παραμείνει στον σταθμό για περισσότερες από 2-3 ώρες. Φέτος αρχικά φάνηκε να προσαρμόζεται γρήγορα, παρουσιάζοντας μεγάλη αλλαγή συμπεριφοράς σε σημείο που οι δασκάλες του να απορούν με το πόσο ατίθασος έχει γίνει. Μετά από ασθένεια που τον κράτησε εκτός του σταθμού για τέσσερεις ημέρες επέστρεψε αυτή την εβδομάδα με πολύ μεγάλη δυσκολία και πολλά κλάματα. Η συμπεριφορά του είναι και πάλι ίδια με την περσινή. Ζητάει τη μαμά του, κλαίει, δεν κοινωνικοποιείται και προσπαθεί να μένει δίπλα στις δασκάλες του. Ως αιτία μου έχει αναφέρει ότι φοβάται τα παιδιά ή ότι τα παιδιά είναι πολλά. Από όσο με έχουν ενημερώσει από το σχολείο δεν έχει συμβεί κάποιο περιστατικό που να δικαιολογεί τις φοβίες του. Η δική τους εκτίμηση είναι ότι χρειάζεται να βρεθεί σε ολιγομελές τμήμα (έναντι του τμήματος των 20-22 μαθητών που βρίσκεται τώρα) λύση που δυστυχώς δεν υπάρχει στις επιλογές μας. Να αναφέρω ότι ξεκίνησε να μιλάει με πιο αναπτυγμένο και ευρύ λεξιλόγιο πριν δυο μήνες αλλά ο λόγος του εξακολουθεί να είναι δυσνόητος και εκτός τυπικής ανάπτυξης. Θεωρείτε πως θα ήταν πιο ωφέλιμο για τον ίδιο να σταματήσει τον παιδικό σταθμό και να πάει την επόμενη χρονιά κατευθείαν στο προνήπιο; Επίσης, θα ήθελα να ρωτήσω εάν οι συνεδρίες με έναν/μία παιδοψυχολόγο θα ήταν βοηθητικές για την περίπτωσή μας. Σας ευχαριστώ θερμά για τον χρόνο σας.

  • Καλησπέρα σας, η ερώτησή σας είναι εξαιρετικά εύστοχη και η περιγραφή που δίνετε δείχνει ότι έχετε παρατηρήσει με προσοχή το παιδί σας, πράγμα πολύ σημαντικό.
    Εφοσον ο γιος σας, 3 ετών (πλεον λογικα κοντευει 4), δυσκολεύεται στην προσαρμογή στον παιδικό σταθμό για δεύτερη χρονιά, παρουσιάζει άγχος αποχωρισμού, κοινωνική απόσυρση, κλάματα, δυσφορία όταν επιστρέφει μετά από διακοπή, λέει ότι «φοβάται τα παιδιά» ή ότι «είναι πολλά» – δείχνει δηλαδή αισθητηριακή ή κοινωνική υπερφόρτωση, εχει λόγο με ευρύ λεξιλόγιο, αλλά δυσνόητο και εκτός τυπικής εξέλιξης, ενώ οι δασκάλες αναφέρουν ατίθαση συμπεριφορά σε άλλες στιγμές, πο...υ μπορεί να δηλώνει εσωτερική σύγχυση ή αδυναμία ρύθμισης, αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις για κάποιο σοβαρό νευροαναπτυξιακό ζήτημα (π.χ. ΔΑΦ), το παιδί σας φαίνεται να αντιμετωπίζει Σημαντικές δυσκολίες μετάβασης και κοινωνικής προσαρμογής, Πιθανή αισθητηριακή ευαισθησία σε θόρυβο, αριθμό παιδιών, ερεθίσματα και Γλωσσικές δυσκολίες, που επηρεάζουν την επικοινωνία και ίσως εντείνουν την ανασφάλεια του. Όλα αυτά είναι παράγοντες που δυσκολεύουν την ένταξη σε περιβάλλον πολυπληθούς τάξης, χωρίς απαραίτητα να σημαίνουν κάποια "διάγνωση". Ποια είναι τα επόμενα βήματα: Παιδοψυχολόγος ή Αναπτυξιολόγος (Πολύ χρήσιμο να γίνει μια ήπια, υποστηρικτική αξιολόγηση της συμπεριφοράς, του λόγου και της κοινωνικής του εικόνα), Λογοθεραπευτική αξιολόγηση (αν και φαίνεται να έχει πλούσιο λεξιλόγιο, ο λόγος του είναι δυσνόητος. Μια λογοθεραπευτική αξιολόγηση θα δείξει αν χρειάζεται στήριξη στην άρθρωση, στη σύνταξη ή στη φωνολογική επεξεργασία. Ο λόγος είναι κρίσιμο εργαλείο για τη διαχείριση του άγχους στα παιδιά) και Ειδικός Παιδαγωγός. Ο Ειδικός Παιδαγωγός μπορεί να ενισχύσει τις δεξιότητες κοινωνικοποίησης και αυτορρύθμισης, να δουλέψει μέσα από παιχνίδι τη συναισθηματική προσαρμογή και να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στο παιδί και το σχολικό πλαίσιο, ώστε να μπορεί να ενταχθεί πιο ομαλά Ο ρόλος του είναι πολύτιμος, ειδικά για παιδιά που έχουν καλές βάσεις αλλά παρουσιάζουν δυσκολίες ένταξης στο σύνολο. Στην ερωτηση σας να σταματήσει τον παιδικό σταθμό, αν η εμπειρία του παιδικού σταθμού επιμένει να είναι τραυματική και πιεστική, ίσως είναι προτιμότερο να δοθεί χρόνος στο παιδί να ωριμάσει σε ένα πιο προστατευμένο περιβάλλον, παρά να ενισχύεται καθημερινά το άγχος. Όμως, καλο θα ηταν να μην πάρετε την απόφαση πριν γίνει η αξιολόγηση από παιδοψυχολόγο και λογοθεραπευτή. Εάν υπάρξει η σωστή υποστήριξη, η παραμονή στο σχολείο με ενισχυτικά μέσα μπορεί να είναι ωφέλιμη.Συνοψίζοντας, δεν χρειάζεται πανικός ή απόσυρση του παιδιού ακόμα. Μια ομάδα ειδικών (παιδοψυχολόγος, ειδικός παιδαγωγός) μπορεί να σας δώσει σαφή εικόνα και πρακτικές λύσεις και φυσικα να θυμαστε ότι καθως το παιδί σας είναι πολύ μικρό ακομα, με τη σωστή παρέμβαση μπορεί να αναπτυχθεί πλήρως και υγιώς. Διάβασε περισσότερα

    Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία