Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία BSc, MSc, PhDc

Απαντήσεις σε ερωτήσεις ασθενών

• Μαθησιακές δυσκολίες

  Όταν κάποιο παιδί έχει μαθησιακές ανάγκες δυσκολίες, παίζει ρόλο η εγκυμοσύνη της μητέρας κάπου ή όχι: ευχαριστώ

  • Οι μαθησιακές δυσκολίες (π.χ. ειδικές μαθησιακές όπως δυσλεξία ή γενικές μαθησιακές, σε συνδυασμό ενίοτε και με δυσκολίες συγκέντρωσης κ.ά.) είναι πολυπαραγοντικές. Δηλαδή, δεν υπάρχει μία και μόνο αιτία και δε “φταίει” η μητέρα ή η εγκυμοσύνη από μόνη της. Έτσι, είναι πολύ σημαντικό να αποφύγουμε την ενοχοποίηση, καθως ακόμη κι αν υπήρχαν δυσκολίες στην εγκυμοσύνη, αυτό δεν σημαίνει ότι αυτές καθόρισαν το μέλλον του παιδιού. Αυτό ισχύει επειδή η σύγχρονη επιστήμη δείχνει ότι εγκέφαλος του παιδιού έχει μεγάλη πλαστικότητα και οτι με σωστή εκπαιδευτική και ψυχολογική υποστήριξη και ειδικη παιδαγωγικη παρεμβαση, τα παιδιά μπορούν να εξελιχθούν ...εξαιρετικά. Το σημαντικο είναι, αν υπαρχουν μαθησιακες δυσκολιες, να υπαρξει έγκαιρη αναγνώριση και υποστήριξη.
    
    Σχετικα με τους προγεννητικους παράγοντες κατά την εγκυμοσύνη, η περίοδος της κύησης είναι πολύ σημαντική για την ανάπτυξη του εγκεφάλου, αλλα αυτό ισχυει σαν γενικος κανονας, όχι συγκεκριμένα για τις μαθησιακες δυσκολιες, και ορισμένοι παράγοντες που μπορουν να επηρεάσουν αρνητικα το παιδι είναι το εντονο και παρατεταμένο στρες της μητέρας, η κακή διατροφή, το κάπνισμα, αλκοόλ ή ουσίες, οι λοιμώξεις, οι ιατρικές επιπλοκές, ο πρόωρος τοκετός ή το χαμηλό βάρος γέννησης, ωστόσο αυτοι οι παράγοντες ΔΕΝ προκαλούν απαραίτητα μαθησιακές δυσκολίες. Πιο σημαντικοι είναι οι παράγοντες μετά τη γέννηση, καθως οι μαθησιακές δυσκολίες σχετίζονται συχνα με τη νευροαναπτυξιακή πορεία του παιδιού, τους γενετικούς/κληρονομικούς παράγοντες, το οικογενειακό περιβάλλον και τα ερεθίσματα, την ποιότητα της διδασκαλίας, την εγκαιρη παρεμβαση σε τυχον δυσκολιες και τους κοινωνικοσυναισθηματικούς παράγοντες. Διάβασε περισσότερα

    Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία

• Συμβουλευτική γονέων και παιδιών

  Έχω ένα αγοράκι 4 ετών στο φάσμα του αυτισμού. Πολλές φορές μόλις φτάνουμε στη τάξη του σχολείου δε θέλει να πάει και κλαίει. Τι να κάνω; Το κάνει και όταν πάει λογοθεραπεία & εργοθεραπεία.

  • Πρόκειται για μια πολύ συνηθισμένη δυσκολία που αντιμετωπίζουν πολλά παιδιά στο φάσμα του αυτισμού και απασχολεί έντονα πολλούς γονείς. Σύμφωνα με την Ειδική Αγωγή, την Αναπτυξιακή Ψυχολογία και την Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς (Applied Behavior Analysis - ABA), το γεγονός ότι το παιδί σας αντιδρά με άρνηση και κλάμα όταν φτάνει στο σχολείο ή σε θεραπείες (όπως λογοθεραπεία και εργοθεραπεία) μπορεί να σχετίζεται με πολλαπλούς λόγους, όπως αλλαγές στη ρουτίνα ή δυσκολία στη μετάβαση από έναν χώρο σε άλλον (μεταβατικότητα), άγχος αποχωρισμού (ειδικά αν είναι σε νηπιακή ηλικία ή δεν έχει συνηθίσει το περιβάλλον), αισθητηριακή υπερευαισθησία ...(π.χ. σε ήχους, φώτα, μυρωδιές), δυσκολία στην επικοινωνία (αν δεν μπορεί να εκφράσει τι τον ενοχλεί, το δείχνει με συμπεριφορά) ή μη επαρκής κατανόηση του πού πηγαίνει και γιατί. Αυτό που προτείνεται στην ειδική παιδαγωγική προσέγγιση είναι οπτικοποιημένο πρόγραμμα (visual schedule), καθώς τα παιδιά στο φάσμα επωφελούνται σημαντικά από οπτικές ρουτίνες. Μπορείτε να φτιάξετε ένα απλό πρόγραμμα με εικόνες (π.χ. σπίτι → αυτοκίνητο → σχολείο → παιχνίδι), για να το βλέπει καθημερινά το παιδί ώστε να προετοιμάζεται νοητικά και να μειώνεται το άγχος του. Επιπλεον, βοηθα η προοδευτική έκθεση – σταδιακή προσαρμογή (desensitization): Αν είναι εφικτό, παραμείνετε για λίγα λεπτά στον χώρο μαζί του και μειώστε σταδιακά την παρουσία σας. Μπορείτε να δημιουργήσετε θετικές συνδέσεις με τον χώρο, π.χ. μέσα από αγαπημένα παιχνίδια ή τραγουδάκια με τον θεραπευτή. Επισης, μπορειτε να αξιοποιησετε την ομαλη μετάβαση με αντικείμενο αναφοράς (transitional object), δηλαδη να του δώσετε κάτι οικείο από το σπίτι (π.χ. ένα μικρό λούτρινο ή φωτογραφία), που του δίνει αίσθημα ασφάλειας. Το αντικείμενο αυτό «τον συνοδεύει» στις μεταβάσεις και μειώνει την ανασφάλεια. Σιγουρα στην κατευθυνση αυτη συμβαλλει και η σταθερή ρουτίνα – συγκεκριμένη ώρα και τρόπος προσέλευσης: Τα παιδιά με διαταραχη αυτιστικου φασματος δυσκολεύονται με το απρόβλεπτο κι ετσι οσο πιο σταθερό είναι το μοτίβο (π.χ. φτάνουμε κάθε μέρα στις 9:00, αποχαιρετισμός με φιλάκι και φράση «τα λέμε μετά!»), τόσο πιο ασφαλές το περιβάλλον. Τελος, μην ξεχνατε τη θετική ενίσχυση (positive reinforcement), δηλαδη το να επαινείτε κάθε μικρό βήμα προσαρμογής. Μπορεί να είναι μια λέξη ("Μπράβο που μπήκες στην τάξη!"), ένα αυτοκόλλητο, ή κάτι που αγαπά (π.χ. 5 λεπτά με το αγαπημένο του παιχνίδι μετά). Η ενίσχυση πρέπει να είναι άμεση, σταθερή και ειλικρινής. Αν ειναι εφικτο, εφαρμοστε Καταγραφή και συνεργασία με τους θεραπευτές, δηλαδη καταγράψτε πότε και πώς εμφανίζεται η άρνηση. Προσπαθηστε να εντοπίσετε αν υπάρχει συγκεκριμένο ερέθισμα που προκαλεί δυσφορία (π.χ. θόρυβος στην αίθουσα, αλλαγή προσωπικού, άγνωστο πρόσωπο), σε συνεργασια με τη διεπιστημονικη ομαδα ειδικων.Αν η άρνηση επιμένει ή επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου, είναι σημαντικό να το συζητήσετε με τον αναπτυξιολόγο ή παιδοψυχίατρο που παρακολουθεί το παιδί, καθως και με τον ειδικό παιδαγωγό, ώστε να ενταχθούν δομημένες τεχνικές συμπεριφορικής παρέμβασης (όπως το PECS ή structured teaching - TEACCH).Συνοπτικα, η άρνηση εισόδου στο σχολείο ή στις θεραπείες είναι συχνή αντίδραση σε παιδιά στο φασμα του αυτισμου, λόγω των δυσκολιών τους στην προσαρμογή, επικοινωνία και αισθητηριακή ρύθμιση, οπότε με δομημένες στρατηγικές, σταθερότητα και συνεργασία με τον Ειδικο, η δυσκολία αυτή μπορεί να μειωθεί σημαντικά και το παιδί να νιώσει ασφάλεια και προβλεψιμότητα. Ο,τι καλυτερο σας ευχομαι! Διάβασε περισσότερα

    Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία

• Μαθησιακές δυσκολίες

  Όταν ένα παιδί με μαθησιακές ανάγκες δυσλεξία γενικά μαθησιακές ανάγκες η ΔΕΠΥ, ακόμα και ενήλικες αν βγάλει μαγνητική τομογραφία θα έδειχνε κάτι, ευχαριστώ πολύ.

  • Σε περιπτώσεις δυσλεξίας, γενικών μαθησιακών δυσκολιών ή ΔΕΠΥ, μια μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου συνήθως δεν δείχνει κάποιο παθολογικό εύρημα. Δηλαδή, η μαγνητική βγαίνει φυσιολογική. Αυτό συμβαίνει γιατί oι μαθησιακές δυσκολίες και η ΔΕΠΥ δεν είναι δομικές βλάβες του εγκεφάλου, αλλά αφορούν στον τρόπο λειτουργίας και οργάνωσης των εγκεφαλικών δικτύων (π.χ. προσοχή, μνήμη, εκτελεστικές λειτουργίες, γλωσσική επεξεργασία). Οι διαφορές αυτές είναι λειτουργικές και νευροαναπτυξιακές, όχι ορατές σε μια απλή απεικονιστική εξέταση. Η διάγνωση αυτών των δυσκολιών γίνεται μέσα από αναλυτική λήψη ιστορικού, αναλυτική παρατήρηση του παιδιού μέσα από το... οικογενειακο και σχολικο περιβάλλον (δηλαδη παρατήρηση της συμπεριφοράς στο σχολικό και οικογενειακό πλαίσιο) κλπ. Σε τετοιες περιπτωσεις, μαγνητική μπορεί να ζητηθεί ΜΟΝΟ αν υπάρχουν νευρολογικά “κόκκινα σημάδια”, όπως επιληπτικές κρίσεις, απώλεια δεξιοτήτων, σοβαρές κινητικές δυσκολίες, έντονοι πονοκέφαλοι με νευρολογικά συμπτώματα και τραύμα ή υποψία οργανικής πάθησης. Με άλλα λόγια, η μαγνητική τομογραφία δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο για δυσλεξία, ΔΕΠΥ ή μαθησιακές δυσκολίες, ούτε σε παιδιά ούτε σε ενήλικες. Η σωστή αξιολόγηση γίνεται από εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα (ΠαιδοΨυχίατρος, Ειδικός Παιδαγωγος κλπ.) και οδηγεί σε στοχευμένη υποστήριξη, η οποία μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά στη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής του παιδιου. Διάβασε περισσότερα

    Παπαδρόσου Μαρία-Σοφία