Μπορεί η επίμονη ενασχόληση με σκέψεις χωρίς καταναγκασμούς να εντάσσεται στην ΙΨΔ και ποια θεραπεία

Καλησπέρα σας. Από αυτά που περιγράφετε, υπάρχει ένα πολύ σημαντικό σημείο: στην ΙΨΔ ο καταναγκασμός δεν είναι απαραίτητα μια εμφανής συμπεριφορά, όπως το πλύσιμο των χεριών ή ο έλεγχος. Μπορεί να είναι **εντελώς νοητικός**.

Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να αναλύει ξανά και ξανά μια σχέση, να προσπαθεί να βρει «τι πραγματικά συνέβη», να αναζητά μια οριστική απάντηση, να ελέγχει τι αισθάνεται, να συγκρίνει πρόσωπα και καταστάσεις, να αναπαράγει συζητήσεις στο μυαλό του ή να προσπαθεί να διώξει μια σκέψη. Εξωτερικά μπορεί να φαίνεται ότι «απλώς σκέφτεται», ενώ στην πραγματικότητα η σκέψη λειτουργεί ως ένας νοητικ...ός καταναγκασμός.

Από την άλλη πλευρά, δεν σημαίνει ότι κάθε επίμονη ή επαναλαμβανόμενη σκέψη είναι ΙΨΔ. Υπάρχει και η **μηρυκαστική σκέψη (rumination)**, όπου το άτομο επιστρέφει συνεχώς σε ένα πρόσωπο, μια σχέση, μια απώλεια ή ένα υπαρξιακό θέμα προσπαθώντας να καταλάβει, να επεξεργαστεί ή να βρει νόημα. Η διάκριση μεταξύ εμμονής και μηρυκασμού δεν είναι πάντα απλή και χρειάζεται να εξεταστεί τι ακριβώς συμβαίνει πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη σκέψη.

Θα σας έθετα λοιπόν μερικές πολύ συγκεκριμένες ερωτήσεις:

**Όταν εμφανίζεται η σκέψη, τι ακριβώς προσπαθείτε να πετύχετε σκεπτόμενη;**
Θέλετε να βρείτε μια απάντηση; Να βεβαιωθείτε ότι δεν αγαπάτε πλέον τον πρώην σύντροφό σας; Να καταλάβετε γιατί συνέβη κάτι; Να αποκτήσετε βεβαιότητα; Να καθησυχάσετε τον εαυτό σας; Να εξαφανίσετε τη σκέψη;

Και κυρίως: **όταν τελειώνει η νοητική διαδικασία, αισθάνεστε προσωρινή ανακούφιση;** Αν ναι, αυτό είναι ένα στοιχείο που αξίζει να διερευνηθεί ως πιθανός νοητικός καταναγκασμός.

Παράλληλα, θεωρώ πολύ σημαντική την παρατήρηση της ψυχολόγου σας σχετικά με τη δυσκολία αναγνώρισης και έκφρασης συναισθημάτων. Δεν είναι απαραίτητα «ή το ένα ή το άλλο». Μπορεί να υπάρχει δυσκολία συναισθηματικής επεξεργασίας και ταυτόχρονα ένας τρόπος αντιμετώπισης των συναισθημάτων μέσω υπερανάλυσης. Δηλαδή, αντί να βιώνω και να επεξεργάζομαι ένα συναίσθημα, προσπαθώ να το **λύσω με τη σκέψη**.

Αυτό είναι ιδιαίτερα πιθανό όταν το περιεχόμενο αλλάζει με τα χρόνια — σχέση, θάνατος, Θεός, υπαρξιακά ζητήματα κ.λπ. Μπορεί το θέμα να αλλάζει, αλλά να παραμένει ίδιος ο μηχανισμός: **«πρέπει να το καταλάβω πλήρως για να μπορέσω να ηρεμήσω»**.

Επομένως, θα είχε ενδιαφέρον η θεραπεία να μην επικεντρωθεί μόνο στο *τι* σκέφτεστε, αλλά κυρίως στο **τι κάνετε με τη σκέψη όταν εμφανίζεται**.

Εφόσον υπάρχει ήδη διάγνωση ΙΨΔ από ψυχίατρο, θα μπορούσατε να συζητήσετε με την ψυχολόγο σας αν έχει νόημα μια πιο στοχευμένη προσέγγιση για ΙΨΔ, προσαρμοσμένη και στους νοητικούς καταναγκασμούς

Όσο για τη φαρμακευτική αγωγή, αυτό είναι θέμα που θα πρέπει να συζητηθεί αποκλειστικά με τον ψυχίατρό σας. Το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν συμπτώματα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η αγωγή είναι λανθασμένη ή ότι χρειάζεται αλλαγή. Ο ψυχίατρος μπορεί να αξιολογήσει τη διάρκεια της θεραπείας, την ανταπόκριση, τη δοσολογία, τις παρενέργειες και το συνολικό ιστορικό σας.

Και κάτι τελευταίο που θεωρώ πολύ σημαντικό: **ο στόχος δεν είναι να φτάσετε στο σημείο να μην περνά ποτέ από το μυαλό σας ο πρώην σύντροφος, ο θάνατος ή οποιοδήποτε άλλο σημαντικό θέμα.** Ο ανθρώπινος εγκέφαλος θα παράγει σκέψεις. Ο στόχος είναι να πάψει η σκέψη να απαιτεί την προσοχή σας και να μην αισθάνεστε ότι πρέπει κάθε φορά να την αναλύσετε μέχρι να βρείτε την «τέλεια» απάντηση.

Η προσωπική ανάπτυξη σε αυτή την περίπτωση δεν σημαίνει να ελέγξουμε περισσότερο το μυαλό μας. Σημαίνει να αποκτήσουμε μεγαλύτερη **ανοχή στην αβεβαιότητα, επαφή με το συναίσθημα και ελευθερία επιλογής της δράσης μας**, ακόμη και όταν μια ανεπιθύμητη σκέψη βρίσκεται στο παρασκήνιο. Διάβασε περισσότερα

Καλησπέρα σας!Σας απαντάω σαν κλινική ψυχολόγος.
Αυτό που περιγράφετε μπορεί πράγματι να εμφανίζεται και στο πλαίσιο της ΙΨΔ, ακόμη και όταν οι καταναγκασμοί δεν είναι εμφανείς, καθώς σε κάποιες περιπτώσεις είναι κυρίως νοητικοί. Παρ’ όλα αυτά, η επίμονη ενασχόληση με ένα πρόσωπο ή ένα γεγονός δεν σημαίνει από μόνη της ΙΨΔ και μπορεί να συνδέεται και με μηρυκασμό ή με δυσκολία επεξεργασίας και έκφρασης συναισθημάτων.

Θα είχε ενδιαφέρον να διερευνηθεί περισσότερο τι συμβαίνει ακριβώς τη στιγμή που εμφανίζονται οι σκέψεις και κυρίως αν ακολουθεί κάποια νοητική διαδικασία, όπως ανάλυση, αναζήτηση απάντησης ή προσπάθεια να τις «...κλείσετε». Αυτό μπορεί να βοηθήσει και στη διαφοροποίηση του μηχανισμού.

Σε κάθε περίπτωση, θα σας πρότεινα να το συζητήσετε τόσο με την ψυχολόγο σας όσο και με τον ψυχίατρό σας, ώστε να επανεκτιμηθεί συνολικά αν το συγκεκριμένο μοτίβο εντάσσεται στην ΙΨΔ και αν χρειάζεται προσαρμογή της θεραπευτικής προσέγγισης. Διάβασε περισσότερα

Καλησπέρα σας. Είναι πολύ ενδιαφέρον το ότι ενώ είστε καλυμμένος από άποψη συνεργασίας με ειδικούς ψυχικής υγείας (ψυχίατρο και ψυχοθεραπευτή) ψάχνετε εδώ για απαντήσεις. Τι σας εμποδιζει να θέσετε αυτά τα ερωτήματα στους φροντιστές σας; Το καλύτερο που θα είχατε να κάνετε είναι να θέσετε τα ερωτήματα σας στον ψυχίατρο σας. Όσον αφορά το θέμα της ψυχοθεραπείας είναι σημαντικό να είστε διαφανής και να εμπιστεύεστε την θεραπευτικη σχέση. Μιλήστε με την ψυχολόγο σας ως προς το τι δεν σας ικανοποιεί και δώστε της την ευκαιρία να γνωρίζει σε τι προβληματισμούς κινείστε.