Τι συμβαίνει όταν ψυχοθεραπευτής βλέπει θεραπευόμενους ως εχθρούς ή απειλές;

Πολύ ενδιαφέρον ερώτημα. Υποθέτω ότι είναι αδύνατον να απαντηθεί εν συντομία και επαρκώς εδώ. Ωστόσο, θα κάνω μια απόπειρα μέσα από την Σαρτρική ή Λακανική οπτική: ο άλλος είναι μη απειλητικός μέχρι τη στιγμή που αναγνωρίζεται η υποκειμενική του δυνατότητα· να είναι υποκείμενο, καθιστώντας τον απέναντι αντικείμενο. Σε κάθε σχέση είμαστε και τα δύο: δεν είναι μόνο οι άλλοι, ούτε μόνο εμείς, που καθιστούμε τον εκάστοτε άλλο (και καθιστόμαστε από τον εκάστοτε άλλο) αντικείμενο επιθυμιών, φθόνου, και όλες τις πιθανές συναισθηματικές και έμπρακτες εκφάνσεις.

Καλημέρα σας! Αυτό που περιγράφετε δεν είναι πρωτοφανές. Η καχυποψία εμφανίζεται σαν αμυντικός μηχανισμός, σαν μια προσπάθεια να προστατευθεί ο ίδιος ο θεραπευτής από την αίσθηση της αποτυχίας, ματαιότητας ή κάποιας ενεργοποίησης μίας προσωπικής του ανασφάλειας. Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμα & μετά από χρόνια ομαλής συνεργασίας, γιατί οι σχέσεις στη θεραπεία είναι βαθιά ανθρώπινες & ευάλωτες. Η επιστήμη μιλά για την "αντιμεταβίβαση" (countertransference), όπου οι δικές μας εμπειρίες επηρεάζουν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τους άλλους. Αν η σχέση έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου η αμοιβαία εμπιστοσύνη έχει δεχτεί αισθητή ζημιά ...& δεν υπάρχει επαρκής επούλωση, τότε ίσως η αλλαγή θεραπευτή να είναι η πιο υγιής επιλογή, όχι ως αποτυχία, αλλά ως αναγνώριση των ορίων του καθενός. Κι όσον αφορά τον ίδιο τον θεραπευτή, η συμβουλή είναι να μην αγνοήσει αυτή την στάση του. Αν νιώθει ότι αυτά τα συναισθήματα γίνονται εμπόδια, καλό είναι να ζητήσει εποπτεία & για την ίδια του την ισορροπία & για την φροντίδα των θεραπευόμενων! Read more

Υποθέτω, ότι το θέμα είναι πολύ πιο σύνθετο απ ότι μπορεί να φανεί μέσα από μια σύντομη περιγραφή. Η θεραπευτική σχέση αφορά πρωτίστως τον θεραπευόμενο και τον θεραπευτή και αν υπάρχει η αίσθηση ότι κάτι έχει αλλάξει, το πιο χρήσιμο είναι να συζητηθεί ανοιχτά μεταξύ τους, είτε υπάρχει μακροχρόνια σχέση είτε όχι.
Επίσης, έχει σημασία και ο τρόπος που περιγράφουμε μια κατάσταση. Όροι όπως "εχθρός", "απειλή" ή "καχυποψία" μπορεί να σημαίνουν διαφορετικά πράγματα για διαφορετικούς ανθρώπους, γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή στις διατυπώσεις και στα συμπεράσματα και να αποφεύγονται οι ερμηνείες, ιδιαίτερα όταν δεν γνωρ...ίζουμε όλες τις πλευρές της ιστορίας. Read more

Καλησπέρα σας.

Η αλήθεια είναι ότι οι ψυχοθεραπευτές είναι άνθρωποι πριν γίνουν επαγγελματίες. Και όταν ένας θεραπευτής αρχίζει να βλέπει τους θεραπευόμενούς του ως απειλές, εχθρούς ή να τους αντιμετωπίζει με έντονη καχυποψία, συνήθως αξίζει να διερευνηθεί τι συμβαίνει τόσο μέσα στον ίδιο όσο και στο ευρύτερο πλαίσιο της ζωής και της εργασίας του.

Μερικές πιθανές εξηγήσεις μπορεί να είναι η επαγγελματική εξουθένωση (burnout), η χρόνια υπερφόρτωση, προσωπικές δυσκολίες ή απώλειες που επηρεάζουν την ικανότητά του να παραμένει ανοιχτός και διαθέσιμος στη θεραπευτική σχέση, αλλά και η συσσώρευση δύσκολων θεραπευτικών εμπειριών π...ου ενδέχεται να έχουν ενεργοποιήσει φόβο, απογοήτευση ή την ανάγκη για αυξημένη αυτοπροστασία.

Από ψυχοθεραπευτική σκοπιά, θα μπορούσε να μιλήσει κανείς και για την αντιμεταβίβαση. Δηλαδή, για συναισθήματα, σκέψεις και αντιδράσεις που γεννιούνται μέσα στον θεραπευτή σε σχέση με τους θεραπευόμενούς του. Η αντιμεταβίβαση από μόνη της δεν είναι κάτι αρνητικό,μπορεί αποτελεί μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας. Αυτό που έχει σημασία είναι κατά πόσο ο θεραπευτής μπορεί να την αναγνωρίζει, να τη σκέφτεται και να την επεξεργάζεται μέσα από εποπτεία ή προσωπική θεραπεία, ώστε να μη λειτουργεί ασυνείδητα εις βάρος της θεραπευτικής σχέσης.

Αν αυτή η καχυποψία εμφανίστηκε ξαφνικά μετά από πολλά χρόνια ομαλής επαγγελματικής πορείας, ίσως είναι ένα σήμα ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος χρειάζεται και ο ίδιος φροντίδα και υποστήριξη. Όπως ζητάμε από τους θεραπευόμενούς μας να ακούσουν τα όριά τους και τις ανάγκες τους, έτσι και οι θεραπευτές δεν είναι άτρωτοι απέναντι στην ψυχική επιβάρυνση.

Από την άλλη πλευρά, αν η δυσπιστία γίνεται διάχυτη, επίμονη και επηρεάζει σημαντικά την κρίση, τη λειτουργικότητα και τη δυνατότητα να δημιουργεί ασφαλείς θεραπευτικές σχέσεις, τότε είναι σημαντικό να αξιολογηθεί με σοβαρότητα και να αναζητηθεί η κατάλληλη επαγγελματική βοήθεια. Read more

Καλησπέρα.

Όταν ένας ψυχοθεραπευτής αρχίζει να βιώνει τους θεραπευόμενούς του ως «εχθρούς», «απειλές» ή ανθρώπους απέναντι στους οποίους νιώθει έντονη καχυποψία, συνήθως πρόκειται για ένδειξη ότι κάτι σημαντικό συμβαίνει είτε στην προσωπική του ζωή είτε στην επαγγελματική του λειτουργία.

Πιθανοί λόγοι μπορεί να είναι:

• Επαγγελματική εξουθένωση (burnout), η οποία συχνά οδηγεί σε συναισθηματική αποστασιοποίηση, ευερεθιστότητα και αρνητικότερη ερμηνεία των προθέσεων των άλλων.

• Συσσωρευμένη μεταβίβαση και αντιμεταβίβαση, όταν δηλαδή ο θεραπευτής εκτίθεται επί χρόνια σε δύσκολα συναισθηματ...ικά φορτία χωρίς επαρκή εποπτεία ή προσωπική επεξεργασία.

• Προσωπικές κρίσεις ή ανεπεξέργαστο άγχος, που μπορεί να αυξήσουν την αίσθηση απειλής και να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τους άλλους.

• Απώλεια εμπιστοσύνης στον επαγγελματικό ρόλο, ιδιαίτερα αν έχουν προηγηθεί συγκρούσεις, καταγγελίες, παραβιάσεις ορίων ή επαναλαμβανόμενες απογοητεύσεις.

• Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, η έντονη και γενικευμένη καχυποψία μπορεί να σχετίζεται με δυσκολίες ψυχικής υγείας που χρειάζονται προσωπική αξιολόγηση και υποστήριξη.

Η αλλαγή αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο θεραπευτής είναι «κακός» ή «ακατάλληλος», αλλά αποτελεί ένα σημαντικό σήμα ότι χρειάζεται να στραφεί στη δική του εποπτεία, θεραπεία ή αυτοφροντίδα. Η θεραπευτική σχέση βασίζεται στην εμπιστοσύνη και όταν ο θεραπευτής αρχίζει να βλέπει τους περισσότερους θεραπευόμενους ως απειλή, αξίζει να διερευνηθεί τι έχει αλλάξει στη δική του εσωτερική εμπειρία. Read more