Τι είναι ο πόνος
Ο πόνος αποτελεί μια εμπειρία που όλοι γνωρίζουμε, όλοι έχουμε βιώσει, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο. Μπορεί να έρθει ξαφνικά και σύντομα να φύγει, μπορεί όμως να διαρκέσει και για μεγάλο διάστημα, δυσχεραίνοντας την καθημερινότητά μας.
Ένας απλός πόνος που έρχεται και σύντομα φεύγει είναι συνήθως ακίνδυνος.
Αντιθέτως, ένας πόνος ασυνήθιστος που επιμένει ή δεν υποχωρεί με τη λήψη αναλγητικών, ίσως χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή και διερεύνηση.
Η σύγχρονη ιατρική αντιλαμβάνεται τον πόνο ως μια πολύπλοκη διαδικασία, που περιλαμβάνει τη συμμετοχή πολλών παραγόντων όπως του νευρικού συστήματος, των βιολογικών μηχανισμών και φυσικά, διαφόρων ψυχοκοινωνικών παραγόντων.
Για να τον διαχειριστείς σωστά και με ασφάλεια, θα πρέπει να έχεις κατανοήσει τη δράση του.
Η Διεθνής ‘Ένωση για τη Μελέτη του Πόνου (IASP) περιγράφει τον πόνο ως μια δυσάρεστη αισθητηριακή και συναισθηματική εμπειρία, που σχετίζεται ή μοιάζει με πραγματική ή δυνητική ιστική βλάβη.
Γιατί πονάμε;
Το νευρικό μας σύστημα είναι αυτό που είναι υπεύθυνο για την αντίληψη του πόνου. Όταν το σώμα μας γίνεται αποδέκτης ενός δυνητικά επιβλαβούς ερεθίσματος, ενεργοποιείται ένας μηχανισμός που μεταφέρει πληροφορίες στο κεντρικό νευρικό μας σύστημα. Ο πόνος λοιπόν αποτελεί αντανάκλαση αυτών των σημάτων. Ο εγκέφαλός μας επεξεργάζεται τα σήματα αυτά και αναλόγως της συναισθηματικής μας κατάστασης και του ιστορικού μας τον αντιλαμβάνεται διαφορετικά. Κάθε άνθρωπος περιγράφει διαφορετικά τον πόνο που νιώθει. Κανείς δεν νιώθει το ίδιο με τον άλλο όταν πονάει.
Οξύς vs χρόνιος πόνος: Σε τι διαφέρουν;
Η διάρκεια που βιώνεις έναν πόνο είναι αυτή που διαχωρίζει αν πρόκειται για οξύ ή χρόνιο πόνο. Οξύ πόνο νιώθεις όταν τραυματιστείς, όταν το σύμπτωμα ξεκινήσει αιφνίδια και διαρκεί για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Χρόνιο πόνο νιώθεις όταν ο πόνος επιμένει για μεγάλο διάστημα ή υποχωρεί και επανεμφανίζεται. Σε ορισμένες περιπτώσεις ο χρόνιος πόνος είναι απόρροια ενός υποκείμενου νοσήματος και χρήζει ιατρικής διερεύνησης. Ωστόσο, μπορεί και να μην συνυπάρχει με υποκείμενο νόσημα. Η σωστή αντιμετώπισή του ξεκινά από την άμεση παρατήρηση των συμπτωμάτων και φυσικά, τη λήψη των κατάλληλων μέσων ανακούφισης όταν αυτό είναι αναγκαίο.
Τα 4 πιο συνηθισμένα είδη πόνου
Πονοκέφαλος: Είναι ο πόνος ή η αίσθηση πίεσης που νιώθουμε στο κεφάλι. Συχνά σχετίζεται με έντονο άγχος, κακή ποιότητα ή ποσότητα ύπνου, ελλιπή ενυδάτωση και πονοκέφαλο. Για να απαλλαγείς από τον πονοκέφαλο δοκίμασε να ηρεμήσεις και να ξεκουραστείς σε έναν ήσυχο χώρο, να ενυδατώνεσαι επαρκώς και να μένεις ήρεμος. Μπορείς επίσης να βάλεις και μια δροσερή κομπρέσα στο μέτωπο. Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι ένα παυσίπονο, βρες το κατάλληλο για εσένα και ακολούθησε τις οδηγίες χρήσης που αναγράφονται στο Φύλλο Οδηγιών. Συμβουλεύσου άμεσα έναν γιατρό αν ο πόνος εμφανιστεί ξαφνικά και είναι πολύ έντονος, αν νιώθεις αδυναμία ή δυσκολεύεσαι στην ομιλία ή αν έχεις πυρετό και δυσκαμψία στον αυχένα. Αν οι πονοκέφαλοι επανέρχονται συχνά, είναι καλό να συμβουλευτείς γιατρό. Μπορείς να βρεις τον κατάλληλο στο Doctoranytime.
https://www.doctoranytime.gr/s/Genikos-iatros
https://www.doctoranytime.gr/s/Pathologos
https://www.doctoranytime.gr/s/Nevrologos
Μυϊκός και αυχενικός πόνος: Ο πόνος στους μύες ή στον αυχένα περιλαμβάνει αίσθημα πιασίματος και έντονης ενόχλησης στους μύες, στον αυχένα που εκτείνεται μέχρι τους ώμους. Συχνά είναι απόρροια κακής στάσης του σώματος, πολύωρης έκθεσης μπροστά σε οθόνη, κακής στάσης στον ύπνο ή έντονης σωματικής άσκησης. Για να ανακουφιστείς δοκίμασε να εφαρμόσεις ζεστές κομπρέσες, να ενυδατωθείς επαρκώς, να ξεκουραστείς και να κάνεις ήπιες μαλάξεις στο σημείο του πόνου. Εάν νιώθεις ότι χρειάζεσαι παυσίπονο βρες το κατάλληλο για εσένα και ακολούθησε τις οδηγίες χρήσης που αναγράφονται στο Φύλλο Οδηγιών. Αν ο πόνος προήλθε από τραυματισμό, αν νιώθεις ταυτόχρονα και μούδιασμα ή αδυναμία στα χέρια, αν ταυτόχρονα νιώθεις πονοκέφαλο ή έχεις πυρετό, απευθύνσου σε έναν γιατρό. Μπορείς να βρεις τον κατάλληλο στο Doctoranytime.
https://www.doctoranytime.gr/s/Orthopedikos
https://www.doctoranytime.gr/s/Physiatros
Πόνοι περιόδου: Οι πόνοι περιόδου περιλαμβάνουν έντονη ενόχληση χαμηλά στην κοιλιά και ενίοτε κράμπες. Ο πόνος ξεκινά από τη μέση, κατεβαίνει χαμηλά στην κοιλιά, και μπορεί να φτάσει έως τους μηρούς. Η συνήθης αιτία είναι οι συσπάσεις της μήτρας. Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα είναι πολύ έντονα ενδέχεται να σχετίζονται και με άλλες παθήσεις όπως η ενδομητρίωση ή τα ινομυώματα. Για να ανακουφιστείς από τον πόνο δοκίμασε να βάλεις μια θερμοφόρα στην περιοχή της κοιλιάς, να ενυδατώνεσαι επαρκώς, να ξεκουραστείς και ίσως, ένα ήπιο περπάτημα να σε βοηθήσει. Εάν αποφασίσεις να πάρεις παυσίπονο, συμβουλεύσου το Φύλλο Οδηγιών για τη συνιστώμενη δοσολογία. Μίλα με τον γυναικολόγο σου, αν ο πόνος σε δυσκολεύει στην καθημερινότητά σου, αν είναι υπερβολικά έντονος, αν συνοδεύεται από έντονη αιμόρροια ή αν συνοδεύεται από πυρετό. Αν υπάρχει ενδεχόμενο εγκυμοσύνης μαζί με έντονο πόνο, συμβουλεύσου έναν γυναικολόγο. Μπορείς να βρεις τον κατάλληλο στο Doctoranytime.
https://www.doctoranytime.gr/s/Gynaikologos-Maieftiras
Πυρετός στα παιδιά και τους ενήλικες: Ο πυρετός είναι η αύξηση της θερμοκρασίας σε μη φυσιολογικά επίπεδα. Συχνά εμφανίζεται όταν ο οργανισμός αντιμετωπίζει μια λοίμωξη (ιογενή ή βακτηριακή). Για να ανακουφιστεί ένας ενήλικας από τον πυρετό συνιστάται ξεκούραση, επαρκής ύπνος, επαρκής ενυδάτωση, ελαφριά διατροφή και ελαφριά ρούχα. Για το παιδί συνιστάται να ξεκουραστεί, να απέχει από τις δραστηριότητές του, να ενυδατώνεται επαρκώς, να τρώει ελαφριά, να διατηρούμε ήπια θερμοκρασία στο χώρο και να φοράει ελαφριά ρούχα. Συμβουλεύσου τον παιδίατρο αμέσως μόλις εντοπίσεις πυρετό στο παιδί. Εφόσον ο γιατρός συστήσει τη λήψη αντιπυρετικού, διάβασε προσεκτικά το Φύλλο Οδηγιών και μην υπερβαίνεις την ημερήσια συνιστώμενη δόση. Στα παιδιά η δοσολογία καθορίζεται από το σωματικό τους βάρος και την ηλικία τους. Αν μαζί με τον πυρετό συνυπάρχει δυσκολία στην αναπνοή, υπνηλία, λήθαργος, σύγχυση ή ανορεξία, απευθύνσου αμέσως στον γιατρό ή στο νοσοκομείο. Μπορείς να βρεις τον κατάλληλο γιατρό στο Doctoranytime.
https://www.doctoranytime.gr/s/Pathologos
https://www.doctoranytime.gr/s/Genikos-iatros
https://www.doctoranytime.gr/s/Paidiatros
Τα 3 πιο συχνά λάθη που κάνουμε με τα παυσίπονα
Ένα παυσίπονο προσφέρει ανακούφιση από τον πόνο αρκεί η χρήση του να γίνεται σωστά.
#1
Υπερδοσολογία: Μεγαλύτερη δόση δεν σημαίνει απαραιτήτως αμεσότερη ή καλύτερη ανακούφιση. Απόφυγε τη λήψη δεύτερης δόσης φαρμάκου σε λιγότερο διάστημα από αυτό που ορίζει το φύλλο οδηγιών και μην υπερβαίνεις την ανώτερη συνιστώμενη ημερήσια λήψη.
#2
Υποδοσολογία: Αν λάβεις μικρότερη από τη συνιστώμενη δόση παυσίπονου αυτό ενδεχομένως να οδηγήσει σε ανεπαρκή ανακούφιση από τον πόνο. Η συνιστώμενη δόση περιλαμβάνεται στο φύλλο οδηγιών του εκάστοτε φαρμάκου. Συμβουλεύσου τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου.
#3
Λανθασμένη χρήση: Πολλές φορές επιλέγουμε ένα παυσίπονο με κριτήριο τη συνήθεια ή τον περίγυρό μας, χωρίς να είναι το πλέον ενδεδειγμένο για το συγκεκριμένο πόνο. Επίσης, ο συνδυασμός φαρμάκων που περιέχουν την ίδια δραστική ουσία, αν χορηγηθούν στο ίδιο χρονικό διάστημα αυξάνουν τον κίνδυνο υπερδοσολογίας (π.χ. ένα παυσίπονο και ένα φάρμακο για το κρυολόγημα), ενώ χρειάζεται προσοχή και στη συγχορήγηση παυσίπονου με αλκοόλ. Ελέγχουμε πάντα στο Φύλλο Οδηγιών τη σύνθεση των φαρμάκων πριν τα συνδυάσουμε και συμβουλευόμαστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό μας.
Πώς να παίρνεις σωστά ένα παυσίπονο
Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, αρκετά συχνά γίνονται λάθη στη χρήση παυσίπονων. Γι’ αυτό πριν λάβεις οποιοδήποτε παυσίπονο διάβασε προσεκτικά το Φύλλο Οδηγιών ή συμβουλέψου τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου.
Δώσε βάση στην συνιστώμενη δόση, στη μέγιστη ημερήσια δόση και στα μεσοδιαστήματα λήψης της. Μην αυξάνεις τη δόση αυθαίρετα επειδή ο πόνος επιμένει. Η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου δεν αλλάζει. Επίσης, πολύ σημαντικό είναι να προσέχεις όταν λαμβάνεις ταυτόχρονα φάρμακα με την ίδια δραστική ουσία, διότι πρέπει να προσμετρηθούν στο μέγιστο όριο ημερήσιας δόσης. Συμβουλεύσου έναν γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου, αν λαμβάνεις ταυτόχρονα με το παυσίπονο οποιαδήποτε άλλη φαρμακευτική αγωγή.
Για να είναι ασφαλής και αποτελεσματική η χρήση των φαρμάκων θα πρέπει να γίνεται σωστά.
Τα μέτρα για την ανακούφιση από τον πόνο
Η αντιμετώπιση του πόνου δεν περιορίζεται στην ανακούφιση ενός και μόνο συμπτώματος. Η φροντίδα που θα χρειαστεί ένας ασθενής που νιώθει πόνο εξαρτάται από την αιτία που τον νιώθει, το σημείο που εντοπίζεται, τη διάρκειά του και φυσικά, το συνολικό ιατρικό ιστορικό του.
Η θεραπευτική προσέγγιση σε περιπτώσεις που ο πόνος επιμένει ή είναι ισχυρός περιλαμβάνει και φαρμακευτική αγωγή (αναλγητικά φάρμακα) ή και άλλου είδους παρεμβάσεις, όπως η φυσικοθεραπεία ή η ψυχολογική υποστήριξη.
Αν δεν εντοπιστεί η αιτία του πόνου, περιορίζεται η πιθανότητα αυτός να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.
Κάθε πόνος δεν είναι ίδιος και κάθε άνθρωπος που βιώνει πόνο δεν είναι ίδιος. Έτσι, πρέπει να είναι και η αντιμετώπισή του, εξατομικευμένη. Κάθε περίπτωση ασθενούς είναι διαφορετική και ενδέχεται να χρειαστεί να διερευνήσουν τον πόνο διαφορετικές ειδικότητες γιατρών και επαγγελματιών υγείας. Στόχος δεν είναι μόνο η μείωση του πόνου, αλλά όταν αυτός είναι χρόνιος και η βελτίωση της λειτουργικότητας του ατόμου που τον βιώνει.
Πότε να μιλήσεις με γιατρό ή φαρμακοποιό
Για να αποφασίσεις πώς να αντιμετωπίσεις έναν πόνο θα πρέπει να εστιάσεις σε μερικές παραμέτρους. Πού εντοπίζεται; Πότε ξεκίνησε; Τι βαρύτητα έχει; Υπάρχει προφανής αιτία ή όχι; Συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα; Αν ναι, ποια είναι αυτά;
Αν ο πόνος είναι συχνός τότε καλό θα ήταν να καταγράψεις τα συμπτώματά του και να αναγνωρίσεις τους παράγοντες που τον πυροδοτούν. Αυτό θα φανεί εξαιρετικά χρήσιμο και στον γιατρό που θα χρειαστεί να πας, αν ο πόνος επιμένει.
Μην παίζεις με τον πόνο σου: αν επιμένει, βρες τον κατάλληλο γιατρό και πες του όλα τα συμπτώματα.
Αν ο πόνος δεν υποχωρεί μετά τη λήψη παυσίπονου, επιμένει για μέρες ή σε ανησυχεί κάτι συνιστάται να κλείσεις σύντομα ένα ραντεβού με γιατρό.
Εάν ο πόνος περιλαμβάνει ξαφνικό έντονο πονοκέφαλο, πυρετό με δυσκαμψία στον αυχένα, πόνο στο στήθος ή είναι αποτέλεσμα τραυματισμού απευθύνσου άμεσα σε γιατρό ή στο πλησιέστερο νοσοκομείο για να διερευνηθεί περαιτέρω η αιτία του και να λάβεις την κατάλληλη θεραπεία.
Πριν τη χρήση οποιουδήποτε παυσίπονου, διάβασε το φύλλο οδηγιών χρήσης, μην υπερβαίνεις τη συνιστώμενη δόση, συμβουλεύσου τον φαρμακοποιό σου, έλεγξε για πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα και αν ο πόνος επιμένει ή χρειάζεσαι συχνά παυσίπονα, μίλησε με τον γιατρό σου.
Συχνές ερωτήσεις σε γιατρούς για τον πόνο
Γίνεται να αυξηθούν οι πονοκέφαλοι αν παίρνω συχνά παυσίπονα;
Ναι, η υπέρχρηση αναλγητικών ενδέχεται να οδηγήσει σε κεφαλαλγία από κατάχρηση φαρμάκων. Δεν θα πρέπει να γίνεται παρατεταμένη χρήση των παυσίπονων για πολλές μέρες. Συμβουλεύσου έναν γιατρό, αν ο πονοκέφαλος δεν υποχωρεί.
Πότε ένας πονοκέφαλος θεωρείται επικίνδυνος;
Ένας πονοκέφαλος χρειάζεται ιατρική εκτίμηση αν εμφανιστεί αιφνίδια και είναι υπερβολικά έντονος, αν συνυπάρχει αδυναμία των χεριών, σύγχυση και δυσκολία στην ομιλία, αν υπάρχει δυσκαμψία αυχένα και απώλεια συνείδησης ή λήθαργος.
Πώς ξεχωρίζουμε ένα απλό πιάσιμο από κακή στάση από έναν μυϊκό τραυματισμό;
Το πιάσιμο εμφανίζεται σταδιακά μετά την άσκηση. Ένας μυϊκός τραυματισμός είναι αιφνίδιος, ο πόνος ξεκινά κατά τη διάρκεια της άσκησης ή της κίνησης που το προκάλεσε και συνήθως συνοδεύεται από οίδημα, ίσως μελανιές ή αδυναμία κίνησης.
Μπορώ να αντιμετωπίσω τους πόνους περιόδου χωρίς φάρμακα;
Ναι, αν ο πόνος είναι ήπιος και ελεγχόμενος μπορείς να τον ανακουφίσεις με απλά μέσα, όπως το ήπιο περπάτημα, η εφαρμογή θερμοφόρας πάνω στην κοιλιά, ένα ζεστό ντους ή ακόμη και ήπιες ασκήσεις yoga. Η ξεκούραση και ο ύπνος ενδέχεται να βοηθήσουν στη διαχείριση του πόνου.
Είναι φυσιολογικό να πονάω πολύ στην περίοδο;
Είναι πολύ συχνό φαινόμενο μια γυναίκα να πονάει όταν έχει περίοδο, ειδικά κατά τις πρώτες ημέρες της περιόδου. Ωστόσο, όταν ο πόνος δυσκολεύει την καθημερινότητα και τη λειτουργικότητά της συνιστάται να λάβει κάποια μέτρα ανακούφισης.
Από πόση θερμοκρασία και πάνω θεωρείται ότι ένα παιδί έχει πυρετό;
Συνήθως από 38°C και πάνω θεωρείται υψηλός πυρετός για ένα παιδί. Αν όμως πρόκειται για βρέφος κάτω των 6 μηνών, θα πρέπει να συμβουλευτείς παιδίατρο αμέσως μόλις εντοπίσεις πυρετό. Η θερμοκρασία από μόνη της δεν καθορίζει τη βαρύτητα της κατάστασης. Θα πρέπει να παρακολουθείς το παιδί για τυχόν αλλαγή στην αναπνοή του, στην όρεξή του, στη λειτουργικότητά του. Αν εντοπίσεις σύγχυση ή λήθαργο θα πρέπει να απευθυνθείς άμεσα σε γιατρό.
Πρέπει να παίρνω πάντα αντιπυρετικό όταν έχω πυρετό;
Όχι απαραίτητα. Αν ο πυρετός είναι χαμηλός, ήπιος, δεν συνοδεύεται από ενόχληση ή άλλα συμπτώματα, ενδέχεται να μην χρειαστείς παυσίπονο. Συνιστάται η επαρκής ενυδάτωσή σου όταν έχεις πυρετό. Αν όμως, δεν υποχωρεί ή σταδιακά ανεβαίνει συνιστάται η λήψη ενδεδειγμένων για εσένα αντιπυρετικών.
Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτές προορίζονται για γενική ενημέρωση και εκπαίδευση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή άλλου εξειδικευμένου επαγγελματία υγείας
Με την υποστήριξη της Haleon