Πώς να διαχειριστώ τον πόνο από την αυτοκτονία του αδερφού μου που ήταν τόσο νέος;

Καλησπέρα, η απώλεια ενός τόσο κοντινού ανθρώπου με τέτοιο τρόπο είναι ένα βαθύ τραύμα και συχνά συνοδεύεται από ένα πένθος πολύ δύσκολο να μοιραστεί κανείς. Απο ψυχοθεραπευτική σκόπια, ο στόχος δεν είναι να «σβήσει» ο πόνος ή να ξεχαστεί ο άνθρωπός σας, αλλά να μπορέσει σιγά-σιγά να βρει μια θέση μέσα σας η απουσία του, χωρίς να καταλαμβάνει όλη τη ζωή σας. Αυτό που χρειάζεστε δεν είναι απαντήσεις ή συμβουλές, αλλά έναν χώρο όπου η μοναδική σχέση που είχατε με τον αδερφό σας, η απώλεια και όσα έμειναν ανείπωτα μπορούν πραγματικά να εκφραστούν και ακουστούν. Αυτό χρειάζεται χρόνο και μια σχέση όπου μπορείτε να μιλάτε για τον αδερφό ...σας και την απώλεια χωρίς να νιώθετε ότι πρέπει να το ξεπεράσετε γρήγορα. Read more

Καλησπέρα σας.
Λυπάμαι πολύ για την απώλεια του αδερφού σας.
Από όσα περιγράφετε, ακούγεται πως δεν παλεύετε μόνο με την απουσία του, αλλά και με τη μοναξιά του να κουβαλάτε κάτι που νιώθετε πως κανείς γύρω σας δεν αντέχει να αγγίξει.
Ίσως αυτή τη στιγμή το ζητούμενο να μην είναι να απαλλαγείτε από τον πόνο, αλλά να μη χρειάζεται να τον κουβαλάτε μόνη σας.
Και αν δεν νιώσατε ότι σας βοήθησαν οι προηγούμενες προσπάθειες, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει ένας τρόπος ή ένας άνθρωπος που να μπορέσει να συναντήσει πιο ουσιαστικά αυτό που ζείτε.
Σας εύχομαι καλή δύναμη

Καλησπέρα σας. Το να χάσουμε κάποιον αγαπημένο και μάλιστα με αυτόν τον τρόπο είναι από τις πιο σκληρές εμπειρίες, που μπορεί να έχει κανείς. Πολύ δύσκολα μπορεί να βρεθεί κάποια εξήγηση, κάποιο νόημα, που να μας βοηθήσει κάπως να αντέξουμε, κάπως να αποδεχτούμε ό,τι έχει γίνει και να κοιτάξουμε πάλι μπροστά. Οι ενοχές για το ότι δεν μπορέσαμε να βοηθήσουμε, να καταλάβουμε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά και να προλάβουμε είναι διαρκώς παρούσες. Ανατρέχουμε ίσως σε «άσχημες» στιγμές με τον άνθρωπο που έφυγε, στιγμές τσακωμών, άσχημων συμπεριφορών από την πλευρά μας, στιγμές αδιαφορίας μας. Προσπαθούμε να καταλάβουμε τί έγινε, πώς έγινε κα...ι γιατί έγινε ό,τι έγινε. Κι ο πόνος είναι διαρκώς εκεί. Η υποστήριξη από την οικογένεια και τους φίλους είναι πολύ σημαντική σε τέτοιες εμπειρίες, αλλά ιδίως στην περίπτωση της οικογένειας, ο πόνος του καθένα ίσως είναι τόσο μεγάλος, όπως και ο θυμός και ο φόβος, που δεν αφήνει περιθώρια για να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο. Γι’ αυτό είναι σημαντική η απεύθυνση που έχετε κάνει σε ειδικούς ψυχικής υγείας, κάτι που ίσως να βοηθούσε περισσότερο, εάν συμμετείχαν διαφορετικές ειδικότητες και διαφορετικές προσεγγίσεις. Η λήψη φαρμακευτικής αγωγής, όπως αναφέρετε, πράγματι δεν θα σας «απαλλάξει» από τον πόνο, ωστόσο είναι μια πολύ μεγάλη βοήθεια, προκειμένου να περιοριστεί το μέγεθος και η έντασή του, κι έτσι να μπορέσετε σταδιακά να επεξεργαστείτε και ψυχοθεραπευτικά το τραύμα. Παράλληλα, κάτι που πιθανώς να βοηθήσει είναι «εναλλακτικές» προσεγγίσεις, όπως η θεραπεία μέσω τέχνης, το ψυχόδραμα και η δραματοθεραπεία. Γενικώς, θεωρώ πως θα χρειαστεί να αντλήσετε βοήθεια από όσο το δυνατόν περισσότερες πηγές μπορείτε καθώς, όπως είπα και στην αρχή, αυτό που έχετε ζήσει αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα, περίπλοκα και τραυματικά βιώματα μπορεί να αντιμετωπίσει κανείς… Read more

Αρχικά συλλυπητήρια για την απώλειά σας. Η απώλεια ενός κοντινού μας ανθρώπου και πόσο μάλλον κατά τον τρόπο αυτό δεν μπορεί παρά να μας στιγματίσει, επομένως είναι απολύτως αναμενόμενη η κατάσταση που βιώνετε. Συχνά οι γύρω μας αποφεύγουν να μένουν στο πένθος και προσπαθούν να κάνουν σαν τα πράγματα να είναι όπως πριν κάτι που μακροχρόνια αντί να τους ανακουφίζει όπως αναμένουν, τους βαραίνει και τους βυθίζει ακόμα περισσότερο μολύνοντας βαθύτερα το τραύμα τους. Είναι αρκετά συχνό, το οικογενειακό σύστημα να μην έχει μάθει να μένει στα δύσκολα συναισθήματα και να τα "αντέχει". Υπάρχουν όμως και άτομα που βιώνουν αυτό που περιγράφετ...ε εσείς, την ανάγκη να μιλάτε για τον ελέφαντα στο δωμάτιο και για το ότι έχουν έρθει τα πάνω κάτω. Είναι πολύ σκληρό να νιώθουμε πως σε μια τέτοια κατάσταση είμαστε μόνοι και δεν έχουμε κάπου να ακουμπήσουμε όλο αυτό το βάρος που σηκώνουμε. Σκεφτείτε ότι τα συναισθήματα μας διαρκούν για περίπου 80 δευτερόλεπτα κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση του πένθους, το πένθος είναι ατέρμονο. Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει μαγικό ραβδί, ο πόνος της απώλειας δεν βγαίνει ποτέ από μέσα μας. Μπορούμε όμως να τον κοιτάξουμε κατάματα, να τον αποδεχτούμε και να μάθουμε να τον διαχειριζόμαστε. Σκεφτείτε πως είστε ένα βάζο που μέσα του εμπεριέχεται το πένθος σαν ένας κύκλος. Χωρίς βοήθεια και υποστήριξη υπάρχει ο κίνδυνος να μεγαλώνει ο κύκλος και να μην χωράει στο βάζο με κίνδυνο αυτό να ραγίσει ή ακόμα και να σπάσει. Η αποδοχή όμως δίνει τη δυνατότητα στο βάζο να μεγαλώσει ώστε ο κύκλος να εμπεριέχεται σε αυτό και παράλληλα να μην καταλαμβάνει όλο το χώρο μέσα του επιτρέποντας του να φιλοξενεί και άλλα πράγματα πέραν αυτού... Δεν είναι απλό, χρειάζεται χρόνος καθώς ο πόνος είναι τεράστιος, όμως κανείς μας δεν ξέρει πόση δύναμη κρύβει μέσα του μέχρι τη στιγμή που θα χρειαστεί να την χρησιμοποιήσει. Read more

Καλησπέρα σας.

Δεν ξέρω αν υπάρχει φράση που μπορεί πραγματικά να χωρέσει αυτό που περιγράφετε. Η απώλεια ενός αδερφού από αυτοκτονία δεν είναι μόνο πένθος. Είναι και σοκ, αδικία, θυμός, ερωτήματα που δεν απαντιούνται εύκολα και μια μοναξιά που πολλές φορές οι γύρω δεν ξέρουν πώς να την πλησιάσουν.

Το ότι κοντεύει χρόνος και εξακολουθείτε να πονάτε τόσο δεν σημαίνει ότι «έπρεπε να το έχετε ξεπεράσει». Όταν χάνεται ένας άνθρωπος με αυτόν τον τρόπο, η σχέση μαζί του δεν τελειώνει επειδή πέρασε ο χρόνος. Συχνά, όσο η ζωή συνεχίζεται, γίνεται ακόμη πιο έντονη η αίσθηση ότι εκείνος λείπει από όλα όσα θα έπρεπε να ζήσετε... μαζί.

Καταλαβαίνω επίσης αυτό που λέτε για τους ψυχολόγους: ότι νιώσατε πως δεν σας είπαν κάτι που δεν είχατε ήδη σκεφτεί. Ίσως όμως αυτό που χρειάζεστε δεν είναι κάποιος να σας δώσει μια έξυπνη απάντηση για να φύγει ο πόνος. Ίσως χρειάζεστε έναν χώρο όπου ο πόνος αυτός να μπορεί να ειπωθεί ξανά και ξανά, χωρίς να μικρύνει, χωρίς να εξηγηθεί βιαστικά και χωρίς να σας ζητηθεί να προχωρήσετε πιο γρήγορα απ’ όσο αντέχετε.

Δεν ξέρω αν ο στόχος είναι να «απαλλαγείτε» από τον πόνο, γιατί ένας τέτοιος πόνος δεν φεύγει με εντολή. Μπορεί όμως, με τον χρόνο και με κατάλληλη στήριξη, να πάψει να σας καταπίνει ολόκληρη. Να γίνει κάτι που κουβαλάτε, όχι κάτι που σας ακυρώνει κάθε μέρα.

Θα σας πρότεινα να αναζητήσετε ξανά βοήθεια, αλλά αυτή τη φορά όσο γίνεται πιο στοχευμένα: σε ειδικό που δουλεύει με πένθος, τραυματική απώλεια ή απώλεια από αυτοκτονία. Θα μπορούσε να βοηθήσει και μια ομάδα υποστήριξης ανθρώπων που έχουν χάσει δικό τους πρόσωπο με παρόμοιο τρόπο, γιατί εκεί πολλές φορές δεν χρειάζεται να εξηγήσει κανείς τόσο πολύ για να τον καταλάβουν.

Και για να απαντήσω στην ερώτησή σας: δεν χρειάζεται να βρείτε τρόπο να ζήσετε σαν να μη συνέβη. Χρειάζεται να βρείτε τρόπο να μη μένετε μόνη μέσα σε αυτό. Αν υπάρχουν στιγμές που νιώθετε ότι δεν αντέχετε άλλο ή ότι μπορεί να κάνετε κακό στον εαυτό σας, καλέστε άμεσα το 1018 ή το 112 αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος. Δεν είναι υπερβολή να ζητήσετε βοήθεια. Είναι ένας τρόπος να κρατηθείτε, μέχρι να γίνει ο πόνος λίγο πιο υποφερτός. Read more

Διαβάζοντας όσα γράφετε, έχω την αίσθηση ότι προσπαθείτε με όλη σας τη δύναμη να βρείτε έναν τρόπο να μην πονάτε. Οι άνθρωποι που χάνουν αγαπημένο πρόσωπο από αυτοκτονία βιώνουν συχνά πιο έντονο και τραυματικό πένθος σε σχέση με άλλες μορφές απώλειας και κατανοώ ότι αυτό που περνάτε μοιάζει να μην έχει τέλος. Όμως το πένθος δεν είναι κάτι από το οποίο «θεραπευόμαστε» διώχνοντας τον πόνο με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Είναι μια διαδικασία μέσα από την οποία μαθαίνουμε σιγά σιγά να ζούμε. Αυτό που διακρίνω δεν είναι μόνο ο αφόρητος πόνος της απώλειας, αλλά και η μοναξιά του να τον κουβαλάτε χωρίς να βρίσκετε ανθρώπους που μπορούν να τον ...αντέξουν μαζί σας. Ίσως αυτή τη στιγμή να μη χρειάζεστε κάποιον να σας πει πώς να σταματήσετε να πονάτε, αλλά κάποιον που να μπορεί να μείνει δίπλα σε αυτόν τον πόνο χωρίς να τον φοβάται, να τον εξηγεί ή να προσπαθεί να τον διορθώσει. Μερικές φορές οι άνθρωποι κρατούν τον πόνο τους πολύ σφιχτά, γιατί φοβούνται ότι αν τον αφήσουν, θα χάσουν και τον δεσμό με τον άνθρωπο που έφυγε. Όμως ο δεσμός δεν βρίσκεται στον πόνο βρίσκεται στην αγάπη, στις αναμνήσεις και στη θέση που εξακολουθεί να έχει αυτός ο άνθρωπος μέσα σας. Read more

Έχουμε δει στην πραγματική ζωή κ οχι στην εικονική ότι όταν ενα παιδί βρίσκεται αντιμέτωπο να βιώνει μια απειλητική για την ζωή του νόσο, τότε εκείνο έχει έγνοια να φροντίσει τους γονείς κ τα αδέλφια του, να τους δώσει δύναμη για να συνεχίσουν τη ζωή τους και χωρίς εκείνο. Οι γονείς όμως, τα αδέλφια, δεν μπορούν να ζήσουν τις χαρές της ζωής αντιθέτως, θεωρούν άδικο όλο αυτό που συμβαίνει στο παιδί τους.
Στην δική σας περίπτωση τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Ο αιφνίδιος θάνατος του αδελφού σας , με τον τρόπο της αυτοχειρίας, δημιουργεί αισθήματα ενοχής για την ίδια τη ζωη! Ερωτήματα σας κατακλύζουν πως θα συνεχίσετε κ τι αποφάσεις ...καλείστε να πάρετε παράλληλα με την απώλεια, το πένθος! Σαν να καλείστε στο τώρα σας, παράλληλα με την σημαντική απώλεια του αδελφού σας, να νοηματοδοτήσετε τον δικό σας σκοπό σε ετούτη την ζωή, κρατώντας ζωντανές τις αναμνήσεις με τον αδελφό σας . Ίσως, ακόμη κι εαν σκέφτεστε πως θα μπορούσατε να το είχατε αποτρέψει όλο αυτό, πάλι ο πόνος παραμένει και σας αποπροσανατολίζει απο την καταγραφή της σχέσης που είχατε με τον αδελφό σας κ πόσα σημαντικά έχετε κάνει. Αργά, σταθερά βήματα, όπως σας βγαίνει... Read more

Καλησπέρα σας,

Από όσα γράφετε, έχω την αίσθηση ότι δεν παλεύετε μόνο με την απώλεια του αδερφού σας, αλλά και με μια βαθιά μοναξιά γύρω από αυτήν. Σαν να κουβαλάτε κάτι πολύ βαρύ χωρίς να υπάρχει κάποιος δίπλα σας που να μπορεί πραγματικά να σταθεί μαζί σας μέσα σε αυτό.

Η αυτοκτονία ενός αγαπημένου προσώπου συχνά αφήνει πίσω της πολλά περισσότερα από τη θλίψη μιας απώλειας. Μπορεί να φέρνει απορίες, θυμό, ενοχές, αίσθηση αδικίας, σοκ και μια συνεχή δυσκολία να χωρέσει ο νους αυτό που συνέβη. Και όταν το περιβάλλον αποφεύγει να μιλήσει γι’ αυτό, ο άνθρωπος μπορεί να αισθανθεί ακόμη πιο μόνος μέσα στον πόνο του.

Κατ...αλαβαίνω επίσης γιατί μπορεί να νιώθετε απογοητευμένη από τους επαγγελματίες που συναντήσατε. Μερικές φορές, όταν κάποιος έχει βιώσει μια τόσο τραυματική απώλεια, οι γενικές συμβουλές ή οι έτοιμες απαντήσεις ακούγονται κενές. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο πόνος σας είναι ακατανόητος ή ότι δεν υπάρχει τρόπος να δουλευτεί. Ίσως σημαίνει ότι μέχρι τώρα δεν βρήκατε τον άνθρωπο ή τον τρόπο που να σας βοήθησε να νιώσετε πραγματικά κατανοητή.

Όταν ρωτάτε πώς μπορείτε να απαλλαγείτε από τον πόνο, αναρωτιέμαι αν ένα μέρος της δυσκολίας βρίσκεται στο ότι προσπαθείτε να βρείτε τρόπο να ζήσετε χωρίς αυτόν, ενώ μέσα σας δεν έχετε ακόμη συμφιλιωθεί με το γεγονός ότι ο αδερφός σας δεν είναι εδώ. Και αυτό δεν είναι κάτι μικρό. Δεν ακούγεται σαν να σας λείπει απλώς ένας άνθρωπος. Ακούγεται σαν να σας λείπει κάποιος που είχε πολύ σημαντική θέση στη ζωή σας και του οποίου η απουσία εξακολουθεί να αλλάζει τον τρόπο που βλέπετε το παρόν και το μέλλον.

Ίσως γι’ αυτό και η σκέψη ότι θα ζήσετε μια ολόκληρη ζωή χωρίς εκείνον μοιάζει αφόρητη. Αν το σκεφτεί κανείς, είναι ένα βάρος σχεδόν αδύνατο να χωρέσει μέσα σε μία σκέψη. Πολλοί άνθρωποι που έχουν χάσει έναν τόσο σημαντικό άνθρωπο δεν αντέχουν να σκεφτούν τα επόμενα είκοσι ή τριάντα χρόνια χωρίς αυτόν. Και ίσως δεν χρειάζεται να τα σκέφτονται όλα μαζί.

Σε σχέση με τον πόνο, δεν ξέρω αν είναι ρεαλιστικό να περιμένετε ότι κάποια μέρα θα εξαφανιστεί εντελώς. Όχι επειδή δεν θα γίνετε ποτέ καλύτερα, αλλά επειδή ο αδερφός σας ήταν και παραμένει σημαντικός για εσάς. Συνήθως δεν πονάμε τόσο πολύ για ανθρώπους που δεν είχαν μεγάλη θέση στη ζωή μας. Αυτό που συχνά αλλάζει με τον χρόνο δεν είναι ότι παύουμε να τους αγαπάμε ή να μας λείπουν. Αλλάζει περισσότερο η σχέση μας με την απουσία τους.

Στην αρχή, η απουσία μπορεί να καταλαμβάνει σχεδόν τα πάντα. Κάθε σκέψη, κάθε μέρα, κάθε σχέδιο μοιάζει να περνά μέσα από το φίλτρο του «λείπει». Για κάποιους ανθρώπους, με τον καιρό, ο πόνος δεν εξαφανίζεται αλλά παύει να βρίσκεται διαρκώς στο κέντρο κάθε στιγμής. Παραμένει μέρος της ζωής τους, όμως δεν καταλαμβάνει όλο τον χώρο της. Δεν σημαίνει ότι ξεχνούν. Δεν σημαίνει ότι παύουν να πονάνε. Σημαίνει ότι σταδιακά βρίσκουν έναν τρόπο να συνεχίζουν να ζουν έχοντας μαζί τους και την αγάπη και την απώλεια.

Από το μήνυμά σας πάντως μου έμεινε κυρίως η αίσθηση ότι είστε πολύ μόνη με όλα αυτά. Και ίσως, πριν από οποιαδήποτε απάντηση για το πώς θα μειωθεί ο πόνος, να είναι σημαντικό να βρεθεί ένας χώρος όπου δεν θα χρειάζεται να τον κουβαλάτε αποκλειστικά μόνη σας. Γιατί μερικές φορές αυτό που κάνει μια απώλεια ακόμη πιο δυσβάσταχτη δεν είναι μόνο η ίδια η απώλεια, αλλά το να μην υπάρχει κανείς με τον οποίο να μπορούμε να τη μοιραστούμε.

Με εκτίμηση,
Ι.Μ.Θ. Read more

Συλλυπητήρια για για τον αδερφό σας. Αντιλαμβάνομαι ότι εκτός του ότι η απώλειά του είναι ακόμα φρέσκια, και ο τρόπος που έφυγε από τη ζωή σας έχει πληγώσει βαθύτατα. Είναι πολύ νωρίς ακόμα για να μπορέσετε να ξεπεράσετε κάτι τέτοιο. Το πένθος συνήθως διαρκεί 2 χρόνια κι απλά γίνεται πιο υποφερτό με το πέρας του χρόνου. Κανένας δεν μπορεί να νιώσει τον πόνο σας πραγματικά αυτή τη στιγμή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να σας βοηθήσει να επεξεργαστείτε αυτά τα συναισθήματα και να σας στηρίξει. Θα σας πρότεινα να παίρνετε την κάθε μέρα βήμα βήμα, προσπαθήστε να διατηρείτε μια ρουτίνα, να βλέπετε αγαπημένα σας πρόσωπα, να βγαίνετε έξω να ...περπατάτε, να κάνετε δραστηριότητες που σας αρέσουν ή και πράγματα που κάνατε μαζί με τον αδερφό σας. Το μέλλον μπορεί να φαντάζει αδιανόητο αυτή την περίοδο, το οποίο είναι απόλυτα κατανοητό. Φροντίστε τον εαυτό σας, κάντε πράγματα που σας κάνουν να αισθάνεστε καλύτερα και σταδιακά ο πόνος θα απαλυνθεί με τον καιρό. Δεν μπορεί να περιμένει κανείς ότι θα ξεχάσετε τον αδερφό σας ούτε ότι η θύμησή του δεν θα σας πονά. Είναι κάτι με το οποίο μαθαίνουμε να ζούμε, όντως παράλληλα λειτουργικοί, χωρίς να χαραμίζουμε και τη δική μας ζωή. Read more

Χαίρετε! Η απωλεια ενός τοσο σημαντικού προσώπου ειναι απο μόνη της τρομερή και ο τροπος που εγινε ακομα πιο δύσκολος. Η διαδρομή της ψυχοθεραπείας ειναι μακρόχρονη και χρειάζεται να δώσετε πολυ χρονο και εμπιστοσύνη σε αυτήν. Δυστυχώς δεν υπάρχει γρήγορος ή εύκολος τροπος να μάθετε να ζείτε και να χαίρεστε τη ζωή ξανα, έχοντας αυτη την πληγή πια συντροφιά σας.
Σας εύχομαι καλή συνέχεια πραγματικα και να βρείτε τη δυναμη να προχωρήσετε. Συμφωνω οτι τα φάρμακα καμουφλάρουν και δεν ειναι η λυση που αναζητάτε.

Αυτό που νιώθετε είναι φυσιολογικό για τέτοιο τραύμα. Δεν χρειάζεται να “ξεπεράσετε” τον πόνο αλλά να μάθετε σταδιακά να τον αντέχετε.

Το πένθος και η διαχείριση της απώλειας είναι μια διεργασία που χρειάζεται χρόνο. Το να μπορέσετε να χωρέσετε στη ζωή σας αυτή την τόσο σημαντική απώλεια είναι δύσκολη και επίπονη διαδικασία. Θα ήταν βοηθητικό να προσπαθήσετε να αποδεχτείτε τα επώδυνα αυτά συναισθήματα και να μάθετε να τα διαχειρίζεστε με τέτοιον τρόπο, ώστε και να μην σας πλημμυρίζουν και ταυτόχρονα να μην τα βάζετε "κάτω από το χαλί".

Καλησπέρα σας χρειάζεται να γίνει αξιολόγηση και εκτίμηση από ψυχοθεραπευτή ενδεχομένως να υπάρχουν συμπτώματα μετατραυματικού άγχους.Μια ενέργεια που μπορεί να σας βοηθήσει είναι η έναρξη ψυχοθεραπείας