Γιατροί Εξετάσεις Εξειδίκευση

Διάβασε επιστημονικά άρθρα για

Έκζεμα

Αναγνώρισε τα σημάδια και αντιμετώπισέ το φυσικά

Facemed Clinic
Ελέγχθηκε από τον Facemed Ιατρική Κοσμητολογία
Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος
02 Ιουλίου 2019
Παπαϊωάννου Βασιλική
Ελέγχθηκε από την Παπαϊωάννου Βασιλική
Παιδίατρος
02 Ιουλίου 2019

Τι είναι το έκζεμα και πώς δημιουργείται

Το έκζεμα είναι μια διαταραχή του φραγμού του δέρματος, μια φλεγμονή που προκαλεί συμπτώματα όπως η ερυθρότητα, η φαγούρα και το φλεγμαίνον δέρμα που συχνά συνοδεύεται από σχηματισμό φλυκταινών. Έκζεμα είναι η ονομασία ενός συνόλου δερματικών παθήσεων που ως κοινό χαρακτηριστικό έχουν τα παραπάνω συμπτώματα. Παρουσιάζεται πολύ συχνά σε βρέφη και παιδιά, ωστόσο, είναι συχνό και στους ενήλικες.

Το έκζεμα μπορεί να είναι ενδογενές ή εξωγενές. Το ενδογενές το δημιουργεί ο ίδιος ο οργανισμός και είναι απόρροια γενετικής προδιάθεσης, ενώ μπορεί να εκδηλωθεί ως ατοπική δερματίτιδα, σμηγματορροϊκή δερματίτιδα ή δυσιδρωσικό έκζεμα. Το εξωγενές οφείλεται σε εξωτερικούς παράγοντες που το επηρεάζουν και μπορεί να είναι η δερματίτιδα εξ επαφής, δηλαδή η δερματίτιδα που προκαλείται λόγω επαφής με κάποια ερεθιστική ουσία ή λόγω αλλεργικής αντίδρασης.

Η πιο συχνή μορφή εκζέματος είναι η ατοπική δερματίτιδα. Συνήθως εμφανίζεται κατά την παιδική ηλικία και μπορεί να είναι είτε ήπιας είτε πιο βαριάς μορφής. Ένα παιδί μπορεί να εμφανίσει ατοπική δερματίτιδα συχνότερα, αν κάποιος από τους γονείς του το έχει επίσης. Τα παιδιά με ατοπική δερματίτιδα έχουν υψηλότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν τροφικές αλλεργίες, άσθμα και ρινίτιδα. Η ατοπική δερματίτιδα παρουσιάζεται με φυσαλίδες, ξηροδερμία, ερυθρότητα και κοκκίνισμα στους αγκώνες, στα γόνατα, στο πρόσωπο, στο λαιμό και στους καρπούς. Αν ο ασθενής ξύσει τα σημάδια, το έκζεμα επιδεινώνεται, το ίδιο και η φαγούρα. Ερεθιστικοί παράγοντες είναι ο κρύος καιρός, η υγρασία, τα απορρυπαντικά, τα σαπούνια, τα αρώματα, η σκόνη, οι τρίχες ή το σάλιο ζώων, οι δερματικές λοιμώξεις, τα υφάσματα (συνθετικά), οι ορμονικές αλλαγές (π.χ. σε περίοδο εγκυμοσύνης) και οι τροφικές αλλεργίες.

έκζεμα γράφημα

Η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα είναι μια πολύ κοινή πάθηση που προκαλεί ερυθρότητα, φαγούρα και εξάνθημα. Το εξάνθημα μπορεί να εκδηλωθεί ως κίτρινη ή λευκή κρούστα και να καλύπτει την επιφάνειά του. Η μορφή αυτή μπορεί να εμφανιστεί στο κρανίο, στα αφτιά, στα φρύδια, στα βλέφαρα, στο πρόσωπο, στα γεννητικά όργανα ή στις μασχάλες. Είναι συχνότερη σε ηλικίες μεταξύ 30-60 ετών. Τη νόσο μπορεί να πυροδοτήσουν μια σειρά από παθήσεις όπως η κατάθλιψη, η επιληψία, οι διατροφικές διαταραχές, η ακμή, η ψωρίαση, η νόσος Πάρκινσον, καθώς και η λήψη ορισμένων φαρμάκων.

Το δυσιδρωσικό έκζεμα ονομάζεται αλλιώς και παλαμοπελματιαίο έκζεμα. Πρόκειται για μία ενδογενή κνησμώδη, χρόνια και υποτροπιάζουσα φυσαλιδώδη δερματίτιδα άγνωστης αιτιολογίας. Τυπικά συμπεριλαμβάνει τα πέλματα, τις παλάμες και τις πλάγιες πλευρές των δακτύλων. Πλήττει νέους ενήλικες και των δύο φύλων. Παρουσιάζεται με μικρές φυσαλίδες, οι οποίες μπορούν να σχηματίσουν και μεγαλύτερες και να επιμολυνθούν. Επιμένουν για αρκετές εβδομάδες και μετά υφίενται με απολέπιση.

Η δερματίτιδα εξ επαφής είναι η δερματική αντίδραση όταν ο οργανισμός έρχεται σε επαφή με συγκεκριμένες ουσίες. Υπάρχουν δύο είδη δερματίτιδας εξ επαφής: η ερεθιστική και η αλλεργική. Η ερεθιστική δερματίτιδα περιλαμβάνει επαφή με έναν ερεθιστικό παράγοντα όπως τα οξέα, τα μαλακτικά, τα καθαριστικά, τα απορρυπαντικά, οι βαφές μαλλιών και κάποια σαμπουάν. Η αλλεργική δερματίτιδα συμβαίνει όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά σε μια συγκεκριμένη ουσία, ένα αλλεργιογόνο. Ως τέτοια μπορούν να θεωρηθούν τα υφάσματα, το λάτεξ, τα φυτά, η γύρη, κάποια μέταλλα, συστατικά σε δερμοκαλλυντικά, ορισμένα φάρμακα.

Συμπτώματα και εικόνες εκζέματος

Τα βασικά συμπτώματα που προκαλεί το έκζεμα είναι:

  • Πρήξιμο

    Πρήξιμο

  • Σκουρόχρωμα σπυράκια

    Σκουρόχρωμα σπυράκια

  • Φαγούρα

    Φαγούρα

  • Κοκκίνισμα

    Κοκκίνισμα

Πιο συγκεκριμένα, η κλινική εικόνα του εκζέματος στην οξεία μορφή περιλαμβάνει ερύθημα, φυσαλίδες, οίδημα και φαγούρα. Στην υποξεία μορφή, έχει όλα τα παραπάνω συμπτώματα, αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό και ένταση, ενώ στη χρόνια μορφή παρουσιάζεται λειχηνοποίηση, φαγούρα και επίταση των πτυχών (γραμμώσεις).

Το έκζεμα δεν είναι μεταδοτικό. Τα συμπτώματά του μπορεί να περνούν περιόδους ύφεσης και έξαρσης.

Εικόνες και φωτογραφίες εκζέματος σε διαφορετικά σημεία του σώματος

Έκζεμα σε μωρά και παιδιά

Το έκζεμα στα παιδιά είναι μια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος που βασίζεται σε προϋπάρχουσα ευαισθησία. Εμφανίζεται σαν κόκκινες, ξηρές και κνησμώδης περιοχές στο δέρμα του παιδιού. Η πιθανότητα να παρουσιάσει ένα παιδί έκζεμα δεν εξαρτάται από το χρώμα του δέρματός του. Συνήθως οφείλεται σε κληρονομικούς παράγοντες και μπορει να πυροδοτείται από κάποια αλλεργική αντίδραση, π.χ. σε κάποια τροφή ή ύφασμα ή προϊόν φροντίδας του δέρματος ή σε εξωγενείς παράγοντες (καπνός τσιγάρου).

Τα βρέφη 6-12 εβδομάδων εμφανίζουν συχνά ατοπική δερματίτιδα σαν εξάνθημα στο πρόσωπο, στο μέτωπο ή και στο κρανίο. Η επαφή με το σάλιο του μπορεί να επιδεινώσει το σύμπτωμα. Σε πολλές περιπτώσεις, το πρόβλημα αποκαθίσταται μέχρι την ηλικία των 2 ετών. Ωστόσο, οι μισές περίπου περιπτώσεις παιδιών με ατοπική δερματίτιδα θα την εμφανίσουν και στην ενήλικη ζωή τους.

Στα παιδιά, το έκζεμα εμφανίζεται συνήθως στον αγκώνα ή πίσω από τα γόνατα, στους καρπούς, γύρω από το στόμα, στο λαιμό ή στα χέρια. Στα παιδιά που παρουσιάζουν ατοπική δερματίτιδα είναι πιθανό αυτή να οφείλεται σε τροφικές αλλεργίες, όπως σε ξηρούς καρπούς, στα γαλακτοκομικά ή σε σπόρους. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να συμβουλευτείς τον παιδίατρό σου, γιατί ίσως χρειαστεί να διακόψεις στο παιδί σου κάποια τροφή. Καμία μορφή εκζέματος στα παιδιά δεν είναι μεταδοτική.

Η αντιμετώπιση του εκζέματος στα παιδιά γίνεται βασικά με στόχο την βελτίωση των συμπτωμάτων και την αποφυγή των εξάρσεων. Συνιστάται η ενυδάτωση του δέρματος, να μην προτιμάμε πολύ ζεστό νερό στο μπάνιο του και να μην το τρίβουμε με πετσέτες πάνω στο σημείο της βλάβης.

Η φαρμακευτική αγωγή που συνήθως εφαρμόζεται είναι οι κορτιζονούχες αλοιφές κατά την περίοδο των εξάρσεων, τα ανοσορυθμιστικά φάρμακα ή ακόμη και τα αντιβιοτικά σε περιπτώσεις που το έκζεμα έχει επιμολυνθεί με κάποιο μικρόβιο. Σε κάποιες περιπτώσεις η αποφυγή κάποιων τροφών ή άλλων ερεθιστικών παραγόντων που επιδεινώνουν το έκζεμα, μπορεί να αποφέρει βελτίωση.

Εικόνες και φωτογραφίες εκζέματος σε παιδιά

Διάγνωση εκζέματος

Η διάγνωση για το έκζεμα τίθεται από τον αρμόδιο γιατρό που είναι ο δερματολόγος ή ο παιδίατρος στα παιδιά. Για να τεθεί η διάγνωση ο γιατρός λαμβάνει υπόψιν την κλινική εικόνα του ασθενή, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό του, όπως επίσης και το ιστορικό χειρουργείων που τυχόν έχει κάνει. Επειδή το έκζεμα μοιάζει αρκετά και με άλλα δερματικά νοσήματα, είναι σημαντικό σε κάποιες περιπτώσεις να ζητηθεί ιστολογική εξέταση και άμεση μικροσκόπηση. Σε ακόμη πιο εξειδικευμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί επιπλέον εργαστηριακή εξέταση.

Με ποιες ασθένειες μοιάζει το έκζεμα

Το έκζεμα έχει παρόμοια κλινική εικόνα με άλλες παθήσεις του δέρματος όπως η ψωρίαση, η μυκητίαση, η ανοσοανεπάρκεια, η ανεπάρκεια ψευδαργύρου, οι κακοήθειες του δέρματος ή ακόμη και μεταξύ τους οι δερματίτιδες μπορεί να είναι δύσκολο να διαφοροδιαγνωστούν.

Θεραπεία και φυσική αντιμετώπιση εκζέματος

Οριστική και άμεση θεραπεία για το έκζεμα δεν υπάρχει. Ένας φυσικός τρόπος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί είναι όταν ξέρεις ποιος είναι ο ερεθιστικός παράγοντας που το προκαλεί, να τον αποφεύγεις. Το ίδιο ισχύει και σε περιπτώσεις αλλεργίας.

Συνιστάται η συχνή χρήση ενυδατικών και μαλακτικών κρεμών στο σώμα. Επίσης, μπορεί να χορηγηθούν τοπικά κορτικοστεροειδή, τοπικοί αναστολείς καλσινευρίνης και σε περιπτώσεις όπου παρατηρείται έντονη φαγούρα αντιισταμινικά. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθούν συστηματικά κορτικοστεροειδή, κυκλοσπορίνη ή να εφαρμοστεί φωτοθεραπεία για τον περιορισμό της φλεγμονής (εναλλακτική μέθοδος θεραπείας με χρήση ειδικών λαμπών σε συγκεκριμένα μήκη κύματος).

Σε περίπτωση, που λόγω του εκζέματος το δέρμα έχει εκτεθεί σε κάποιο βακτήριο ή μικρόβιο μπορεί να χορηγηθεί αντιβιοτική αγωγή.

Συμβουλές πρόληψης για το έκζεμα

Το έκζεμα δεν είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Αυτό σημαίνει ότι η πρόληψη είναι το πιο σημαντικό βήμα στην καταπολέμησή του! Οι παρακάτω συμβουλές θα σε βοηθήσουν να μειώσεις τη συχνότητα και την ένταση των εξάρσεων και των ενοχλητικών συμπτωμάτων.

Φρόντισε το δέρμα σου

Φρόντισε το δέρμα σου

Έχει αποδειχθεί ότι είναι πολύ αποτελεσματική η καθημερινή ενυδάτωση του δέρματος. Για τα μικρά παιδιά, συνιστάται να μην χρησιμοποιείς πολύ ζεστό νερό και να μην το τρίβεις με πετσέτα.

Απόφυγε την υγρασία

Απόφυγε την υγρασία

Φυσικά, αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Αλλά έχει παρατηρηθεί ότι η υγρασία εντείνει τα συμπτώματα.

Μην υπερβάλλεις με τα αντισηπτικά

Μην υπερβάλλεις με τα αντισηπτικά

Καθαριότητα ναι, αλλά χωρίς υπερβολές. Μην χρησιμοποιείς συνεχώς αντισηπτικά και ζεις σε αποστειρωμένο περιβάλλον, διότι εκτός από το ανοσοποιητικό σου, κάνεις και το δέρμα σου πιο ευάλωτο σε βλάβες.

Απόφυγε αλλεργιογόνα

Απόφυγε την παρατεταμένη επαφή με αλλεργιογόνα

Αν έχεις διαπιστώσει ότι όταν βρίσκεσαι ώρα κάπου ή δίπλα σε κάποιο ζώο ή φυτό, εμφανίζεις εξάνθημα, προσπάθησε να αποφύγεις ή έστω να περιορίσεις στο ελάχιστο την επαφή με αυτό. Επίσης, αν γνωρίζεις ότι έχεις αλλεργία σε κάποιο συστατικό, δερμοκαλλυντικό, καθαριστικό μην το χρησιμοποιείς καθόλου.

Κόστος θεραπείας εκζέματος

Στο κόστος της θεραπείας συμπεριλαμβάνεται η τιμή της επίσκεψης στο γιατρό, καθώς και τα φάρμακα που πιθανόν θα χρειαστεί να λάβεις. Ο κατάλληλος γιατρός είναι ο δερματολόγος και ο παιδίατρος.

Μύθοι και αλήθειες για το έκζεμα

Μύθος #1

Το έκζεμα μπορεί να μεταδοθεί από τον έναν στον άλλο με επαφή.

Η αλήθεια

Όχι, το έκζεμα είναι μια αντίδραση του οργανισμού σε κάποιες ουσίες και δεν είναι σε καμία περίπτωση μεταδοτικό. Αντιθέτως, ο ασθενής πρέπει να φροντίζει να πλένεται καλά στο σημείο και να μην το αγγίζει με βρώμικα χέρια, διότι μπορεί να μολύνει τυχόν ανοιχτές πληγές λόγω εκζέματος στο δέρμα του.

Μύθος #2

Το έκζεμα επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η αλήθεια

Όχι, κατά τη διάρκεια του ύπνου, τα συμπτώματα του εκζέματος τείνουν να επιδεινώνονται. Αυτό μπορεί να συμβαίνει είτε γιατί κατά τη διάρκεια του ύπνου οι ασθενείς τείνουν να ξύνουν τα σημάδια περισσότερο, άρα αυξάνεται η αίσθηση κνησμού είτε γιατί έχουν περάσει ώρες από την τελευταία στιγμή της ενυδάτωσης είτε γιατί μειώνεται η θερμοκρασία του σώματος όταν αυτό κοιμάται, με αποτέλεσμα να επιδεινώνεται η φαγούρα τη νύχτα.

Μύθος #3

Τα παιδιά με έκζεμα θα συνεχίσουν να το εμφανίζουν ακόμη και όταν ενηλικιωθούν.

Η αλήθεια

Υπάρχει ένα μικρό ποσοστό παιδιών που θα έχουν έκζεμα και όταν ενηλικιωθούν, ωστόσο τα περισσότερα παιδιά μετά από χρόνια παύουν να παρουσιάζουν το πρόβλημα. Είναι σημαντικό βεβαίως να τηρούνται όλοι οι κανόνες πρόληψης και περιορισμού του εκζέματος (τακτικό μπάνιο, ενυδάτωση, αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων).

Συχνές ερωτήσεις σε γιατρούς για το έκζεμα

Τι σημαίνει το έκζεμα σε ένα μωρό που θηλάζει;

Μπορεί να μην σημαίνει τίποτα και να είναι τυχαίο, μπορεί όμως να οφείλεται και στις διατροφικές επιλογές της μητέρας. Σε κάποιες περιπτώσεις ο αποκλεισμός της υπεύθυνης τροφής από τη δίαιτα της μητέρας μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα. Σε κάθε περίπτωση, αν παρατηρήσεις ότι το μωρό σου παρουσιάζει έκζεμα θα πρέπει να απευθυνθείς αμέσως σε γιατρό, διότι το διαχωρισμό για το τι είναι επικίνδυνο και τι όχι πρέπει να τον κάνει ο ίδιος.

Υπάρχει εποχικότητα στην εμφάνιση του εκζέματος;

Ναι, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει. Όταν, για παράδειγμα, το έκζεμα οφείλεται στη γύρη συνήθως παρουσιάζει έξαρση την άνοιξη. Γενικώς, το έκζεμα επηρεάζεται θετικά από την υγρασία, γι’ αυτό και είναι συνήθως χειρότερο κατά τους ψυχρούς μήνες. Θα λέγαμε, επομένως, ότι το έκζεμα ίσως να είναι χειρότερο το χειμώνα και την άνοιξη. Κάθε παιδί, όμως, είναι διαφορετικό και σε κάποια από αυτά μπορεί το έκζεμα να χειροτερεύει και το καλοκαίρι λόγω του ιδρώτα.

Υπάρχουν τροφές που μπορούν να επηρεάσουν το έκζεμα;

Εξαρτάται από το είδος του εκζέματος και τους παράγοντες που το επιδεινώνουν. Δηλαδή μπορεί να έχεις παρατηρήσει ότι το έκζεμα χειροτερεύει όταν τρως γαλακτοκομικά, θαλασσινά ή ξηρούς καρπούς. Συνιστάται, λοιπόν, να παρατηρήσεις πότε εμφανίζεται και να ενημερώσεις το γιατρό σου και όπου κρίνεται απαραίτητο να σταματήσεις την κατανάλωση ή την επαφή με το υπεύθυνο αλλεργιογόνο.

Πώς μπορώ να σταματήσω τη φαγούρα από το έκζεμα;

Υπάρχουν τρόποι να ανακουφιστείς για λίγο από τα συμπτώματα. Κατ’ αρχάς, απόφυγε το πολύ ζεστό νερό και μην τρίβεις το έκζεμα με πετσέτα. Μπορείς να εφαρμόσεις κρύες κομπρέσες στο σημείο και στη συνέχεια, αφού περάσει λίγη ώρα μια ενυδατική κρέμα. Αν χρησιμοποιείς πετσέτα στο σημείο, βρέξ’ την πριν και εφάρμοσέ την ταμποναριστά. Τα ρούχα να είναι βαμβακερά και άνετα.

Σημείωση: Η αναφορά "γιατρός" χρησιμοποιείται χάριν συντομίας και μπορεί να περιλαμβάνει και επαγγελματίες υγείας.
Πηγές

1. www.nationaleczema.org/eczema/

2. www.medicalnewstoday.com/articles/14417.php

3. www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/eczema/ss/slideshow-eczema-overview

Αυτή η σελίδα δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές.
Αυτή η σελίδα δεν περιέχει προωθητικό περιεχόμενο ή διαφημίσεις. Δες την πολιτική διαχείρισης διαφημίσεων.
Αυτό το περιεχόμενο είναι αξιόπιστο και επιστημονικά επιβεβαιωμένο. Βασίζεται σε επίσημες ιατρικές μελέτες, έχει ελεγχθεί και επιμεληθεί από γιατρούς και επαγγελματίες υγείας και παρουσιάζει αντικειμενική πληροφόρηση στη διάγνωση και τη θεραπεία ασθενειών. Περιέχει βιβλιογραφικές πηγές αναφοράς. Αν είστε επιστήμονας υγείας και διαπιστώσατε ότι εμπεριέχονται ανακρίβειες, λάθη ή παραλείψεις, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας στο [email protected]

Ευχαριστούμε!

Η εμπειρία σου μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τους συνανθρώπους σου.

Γίνε μέλος στο doctoranytime δωρεάν πατώντας εδώ.

Κάτι πήγε στραβά

Προσπάθησε αργότερα.

Η άποψή σου καταχωρήθηκε

Πες μας πώς μπορούμε να το βελτιώσουμε.

Μοιράσου την εμπειρία σου ανώνυμα

Μέσα στην ιστορία σου θα μπορούσες να συμπεριλάβεις πράγματα όπως: τα αποτελέσματα από την θεραπεία/ες που δοκίμασες, αν βίωσες πόνο ή φοβίες και πώς το αντιμετώπισες, τι θα πρότεινες σε κάποιον/α για να τον/την βοηθήσεις.

Τα cookies επιτρέπουν μια προσωποποιημένη εμπειρία χρήσης των λειτουργιών του doctoranytime. Κάνοντας κλικ στο “Εντάξει” ή χρησιμοποιώντας αυτή την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με την πολιτική cookies μας. Εντάξει