Πώς να βοηθήσω τον 19χρονο γιο μου κλεισμένο στον εαυτό του και θυμωμένο;

Καλησπέρα σας,

αυτό που περιγράφετε για τον γιο σας μοιάζει να σας γεμίζει ανησυχία, αλλά και ένα αίσθημα αδυναμίας στο πώς να τον προσεγγίσετε και αυτό είναι πολύ ανθρώπινο. Όταν ένας νέος άνθρωπος αποσύρεται, θυμώνει ή φαίνεται απόμακρος, συχνά οι γονείς μένουν με πολλά ερωτήματα και λίγους τρόπους να «μπουν» στον κόσμο του.
Στην ηλικία των 19, πολλοί νέοι περνούν μια περίοδο εσωστρέφειας ή έντονης εσωτερικής αναζήτησης. Το ότι είναι λειτουργικός στις σπουδές του και αποδίδει καλά δείχνει ότι έχει δυνατότητες και δομή, όμως η δυσκολία στις κοινωνικές σχέσεις και ο θυμός που περιγράφετε ίσως είναι ενδείξεις ότι κάτι το...ν πιέζει ή τον δυσκολεύει εσωτερικά — χωρίς απαραίτητα να μπορεί να το εκφράσει με λόγια.
Ο θυμός, ειδικά όταν «βγαίνει» με ένταση ή κακία, πολλές φορές δεν είναι το βασικό συναίσθημα, αλλά ένα «περίβλημα» για άλλα πιο ευάλωτα συναισθήματα, όπως απογοήτευση, μοναξιά ή αίσθημα ανεπάρκειας.
Σε ό,τι αφορά το πώς μπορείτε να τον βοηθήσετε, ίσως είναι χρήσιμο να σκεφτείτε λιγότερο το “τι θα του πείτε για να αλλάξει” και περισσότερο το “πώς θα νιώσει μαζί σας”. Οι νέοι σε αυτή τη φάση συχνά απομακρύνονται ακόμη περισσότερο όταν νιώθουν πίεση, κριτική ή ότι «πρέπει» να ανοίξουν.
Μερικές κατευθύνσεις που μπορεί να σας φανούν χρήσιμες θα μπορούσαν να είναι αυτές:
1. Προσπαθήστε να δημιουργείτε μικρές, ουδέτερες στιγμές επαφής χωρίς απαίτηση για συζήτηση (π.χ. ένα κοινό φαγητό, ένα απλό σχόλιο για την καθημερινότητα).
2. Όταν εκφράζει θυμό, αρχίστε να δοκιμάζετε να δείτε πίσω από αυτόν, χωρίς να απαντάτε με αντίστοιχη ένταση. Είναι δύσκολο, αλλά κι αρκετά βοηθητικό κι ανακουφιστικό να αρχίσετε να καταλαβαίνετε τι είναι αυτό που τον βαραίνει.
3. Αν βρείτε μια ήρεμη στιγμή, μπορείτε να του πείτε κάτι απλό και ειλικρινές, όπως:
«Δεν θέλω να σε πιέσω, αλλά βλέπω ότι ίσως περνάς κάτι δύσκολο και είμαι εδώ αν ποτέ θελήσεις να μιλήσεις.»
Μην ξεχνάτε η γλώσσα του σώματος σας και η φωνή σας, αλλά και η γενικότερη στάση σας, να μην εκπέμπουν τόσο άγχος κι ανησυχία, αλλά σταθερότητα και γνήσιο ενδιαφέρον, έναν άνθρωπο που μπορεί εκείνος να ακουμπήσει.

Τώρα, σε σχέση με την ιδέα του ειδικού, είναι πολύ συνηθισμένο οι νέοι να αντιδρούν αρνητικά αν τους προταθεί άμεσα, ειδικά αν το βιώσουν ως «κάτι δεν πάει καλά με σένα και πρέπει να κάνεις κάτι για αυτό». Αντί γι’ αυτό, μπορείτε να το φέρετε πιο έμμεσα και χωρίς πίεση, σαν μια επιλογή και όχι σαν λύση ανάγκης. Για παράδειγμα:
«Πολλοί παιδιά που σπουδάζουν μιλάνε με κάποιον ειδικό για να διαχειριστούν το άγχος ή τις σχέσεις τους, αν ποτέ σου φανεί χρήσιμο, μπορούμε να το δούμε παρέα.»

Ακόμα κι αν εκείνος δεν είναι έτοιμος, εσείς θα μπορούσατε να συμβουλευτείτε έναν ψυχολόγο για καθοδήγηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι «το πρόβλημα είναι δικό σας», αλλά ότι φροντίζετε τον τρόπο που τον στηρίζετε.
Το πιο σημαντικό είναι να νιώθει (έστω και σιωπηλά) ότι υπάρχει ένας ασφαλής χώρος δίπλα του, χωρίς πίεση αλλά με σταθερή παρουσία. Read more

Καλησπέρα σας.
Καταλαβαίνω την ανησυχία σας. Η μετάβαση από το σχολείο στο πανεπιστήμιο, ειδικά σε μία απαιτητική σχολή, μπορεί για αρκετούς νέους να είναι πολύ πιεστική. Ακόμη κι όταν υπάρχουν υψηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο νέος αισθάνεται καλά ή ότι έχει βρει τη θέση του κοινωνικά.
Από αυτά που περιγράφετε, φαίνεται ότι ο γιος σας έχει αποσυρθεί αρκετά, δυσκολεύεται στην επικοινωνία με την οικογένεια, δεν έχει αναπτύξει κοινωνικές σχέσεις όπως θα θέλατε και εκφράζει θυμό με τρόπο που σας πληγώνει. Το ίντερνετ και το playstation μπορεί να λειτουργούν για εκείνον ως ένας τρόπος αποφόρτισης ή αποφυγής..., όχι απαραίτητα ως το βασικό πρόβλημα από μόνα τους.
Επειδή είναι 19 ετών, έχει μεγάλη σημασία ο τρόπος που θα τον προσεγγίσετε. Συνήθως δεν βοηθά να του ειπωθεί ευθέως «πρέπει να πας σε ειδικό», ειδικά αν ήδη νιώθει ότι οι άλλοι τον κρίνουν ή δεν τον καταλαβαίνουν. Ίσως είναι πιο βοηθητικό να υπάρξει μία ήρεμη κουβέντα, όχι την ώρα της έντασης, με λόγια όπως: «Σε βλέπω πιο κλειστό τελευταία και ανησυχώ, όχι για να σε πιέσω, αλλά γιατί νοιάζομαι. Αν υπάρχει κάτι που σε δυσκολεύει, θέλω να ξέρεις ότι μπορώ να σε ακούσω χωρίς να σε κρίνω».
Το ζητούμενο στην αρχή δεν είναι να τον πείσετε αμέσως να μιλήσει σε ψυχολόγο, αλλά να μειωθεί λίγο η αίσθηση πίεσης και να ανοίξει ένας δίαυλος επικοινωνίας. Αν κάποια στιγμή φανεί πιο δεκτικός, μπορείτε να του προτείνετε την επαφή με έναν ειδικό όχι ως «λύση επειδή έχει πρόβλημα», αλλά ως έναν χώρο δικό του, όπου μπορεί να μιλήσει ελεύθερα για τη σχολή, τις σχέσεις, τον θυμό, την πίεση ή ό,τι άλλο τον απασχολεί.
Παράλληλα, θα μπορούσατε και εσείς οι γονείς να απευθυνθείτε σε έναν ψυχολόγο για συμβουλευτική γονέων. Όχι επειδή φταίτε, αλλά για να δείτε πιο συγκεκριμένα πώς να τον προσεγγίσετε, τι να αποφύγετε και πώς να βάλετε όρια όταν ο θυμός του γίνεται πληγωτικός, χωρίς να χαθεί η σχέση μαζί του.
Αν παρατηρήσετε ότι η απομόνωση μεγαλώνει, ότι εγκαταλείπει δραστηριότητες, ότι παραμελεί έντονα τον εαυτό του, ότι μιλά για ματαιότητα ή ότι υπάρχουν σκέψεις αυτοκαταστροφής, τότε καλό είναι να ζητηθεί άμεσα επαγγελματική βοήθεια. Σε κάθε περίπτωση, η ανησυχία σας είναι κατανοητή, αλλά χρειάζεται προσέγγιση με ηρεμία, σεβασμό στην ηλικία του και σταθερό μήνυμα ότι είστε διαθέσιμοι να τον ακούσετε, όχι να τον διορθώσετε. Read more

Η απόσυρση, η αυξημένη ενασχόληση με το διαδίκτυο ή το gaming, αλλά και τα ξεσπάσματα θυμού μπορεί να αποτελούν τρόπους διαχείρισης εσωτερικής πίεσης ή απογοήτευσης. Παρότι δεν υποδηλώνουν απαραίτητα κάτι πιο σοβαρό, είναι σημαντικό να παρακολουθούνται, ιδιαίτερα αν επιμένουν ή εντείνονται.

Σε αυτή τη φάση, βοηθά περισσότερο μια ήπια και μη επικριτική προσέγγιση από την πλευρά των γονέων, με στόχο τη διατήρηση ενός ανοιχτού διαύλου επικοινωνίας, χωρίς πίεση.

Η υποστήριξη από κάποιον ειδικό μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα βοηθητική, εφόσον γίνει με τρόπο που να μην βιωθεί ως επιβολή. Σε περιπτώσεις όπου η χρήση του διαδικτύου ...ή του gaming φαίνεται να αποκτά πιο έντονα χαρακτηριστικά εξάρτησης, υπάρχουν και εξειδικευμένες δομές, που παρέχουν δωρεάν συμβουλευτική και υποστήριξη τόσο για τους ίδιους τους νέους όσο και για τις οικογένειές τους.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη κι αν ο ίδιος δεν είναι έτοιμος να απευθυνθεί σε ειδικό, η καθοδήγηση των γονέων από επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να αποτελέσει ένα πολύ ουσιαστικό πρώτο βήμα. Read more

Ίσως ένας τρόπος θα ήταν να του προτείνετε να μπείτε μαζί σε μια διαδικασία συμβουλευτικής που θα βοηθήσει στην βελτίωση της σχέσης σας αναλαμβάνοντας μέρος των ευθυνών για τις δυσκολίες σας.

Από τη στιγμή που έχετε αντιληφθεί ότι μπορεί να υπάρχει πρόβλημα, χρειάζεται να του προτείνετε εσείς να αναζητήσει βοήθεια. Όχι όμως στο πλαίσιο του ότι «έχει πρόβλημα», αλλά του ότι αντιλαμβάνεστε ότι εσείς δεν μπορείτε να τον βοηθήσετε σε όποιες δυσκολίες μπορεί να αντιμετωπίζει αυτή την περίοδο, από τη στιγμή που δεν επιθυμεί να σας ανοιχτεί, αλλά είστε διατεθειμένοι να του σταθείτε σε όποια ανάγκη έχει κι όποια προσπάθεια κάνει στο μέλλον.

Καταλαβαίνω απόλυτα την ανησυχία σας. Είναι μια εξαιρετικά δύσκολη και μοναχική θέση για έναν γονιό να βλέπει το παιδί του να "κλείνεται" και να αντιδρά με θυμό, ειδικά όταν ξέρετε ότι έχει τόσες δυνατότητες.

Το γεγονός ότι διαπρέπει στη σχολή του (και μάλιστα σε μια απαιτητική σχολή όπως οι Χημικοί Μηχανικοί) δείχνει έναν άνθρωπο με πειθαρχία και υψηλή νοημοσύνη, αλλά ίσως και έναν άνθρωπο που χρησιμοποιεί το διάβασμα και το gaming ως "καταφύγια".

Θα του κάνει καλό να μιλήσει σε έναν ειδικό , όμως ο τρόπος που θα τον προσεγγίσετε έχει πολύ μεγάλη σημασία .
Δεν πρέπει να γίνει ως ''διάγνωση&#...39;' αλλά μέσα απο κουβέντα , εκφράζοντας τις δικές σας ανυσηχίες και συναισθήματα βλέποντάς τον έτσι. Επίσης όλο αυτο είναι μια δική σας σκέψη . Ο ίδιος μπορεί να μην νιώθει απομονωμένος και να είναι επιλογή . Όπως και να έχει είναι δύσκολο και χρειάζεται καλό χειρισμό. Read more

Ακούω μια ανησυχία από εσάς, στη Συστημική προσέγγιση βλέπουμε αυτή τη στάση ως έναν τρόπο διαχείρισης πίεσης και μετάβασης στην ενήλικη ζωή. Αντί για άμεση σύσταση για ειδικό, βοηθά να ανοίξετε έναν ήρεμο διάλογο, δείχνοντας ενδιαφέρον χωρίς κριτική ή πίεση. Δώστε χώρο αλλά και σταθερή παρουσία, ώστε να νιώσει ασφάλεια να εκφραστεί. Αν χρειαστεί, μπορείτε αρχικά εσείς να συμβουλευτείτε έναν ειδικό για καθοδήγηση στο πώς να τον προσεγγίσετε.

Εχετε εναν γιο άξιο απ'οτι φαινεται, έξυπνο που μπορεί να φέρνει στο σπίτι επιδόσεις (σπουδαζει σε σχολή με απαιτήσεις). Και προφανώς έχετε συμβάλει σε αυτην την επίδοση. Θα ήθελα όμως πριν προβληματιστείτε με ποιόν τρόπο να στειλετε τον γιο σας σε ειδικό ψυχικής υγείας να αναρωτηθείτε τα εξής. Σίγουρα νοιάζεστε για το παιδί σας και θελετε να το βλέπετε χαρούμενο. Εχετε να σκεφτείτε πώς βιώνετε σαν οικογένεια την χαρά και την κοινωνική ζωή και αν οι επιδόσεις ήταν το κύριο μέλημά σας. Ο γιος σας βρίσκει κάποιο καταφύγιο στην ζωή που φτιάχνει μέσα από τα ηλεκτρονικά παιγχνίδια που του δίνουν κάτι που δεν παίρνει από έξω. Εκεί ίσως νιώθει δ...υνατός, έχει φίλους που μοιράζεται χωρίς να τον κρίνουν και εκφράζει πράγματα που αξίζουν να τα γνωρίσει και ο ίδιος. Πριν όμως αποφασίσει ο ίδιος θα σας πρότεινα ως γονείς μαζί ή και χωριστά αν δεν είστε μαζί να επισκεφτείτε εσείς έναν ειδικό οικογενειακής θεραπείας ώστε να δείτε τι δεν λειτουργεί στην επικοινωνία της οικογένειας. Μην πασχίζετε να "φτιάξετε" το παιδί σας. Σκύψτε πάνω από τα δικά σας αιτήματα και θα δειτε που το νήμα θα αρχίζει να ξεδιπλώνεται ώστε να το πιάσετε από εκεί που πρέπει για το καλό όλης της οικογένειας.
Είμαι στην διάθεσή σας. Καλή δύναμη! Read more

Η εικόνα δείχνει εσωστρέφεια, κοινωνική απομόνωση και συσσωρευμένο θυμό, όχι απαραίτητα κακία. Μιλήστε ήρεμα, χωρίς κριτική. Προτείνετε ειδικό ως στήριξη, όχι πίεση. Αν εμφανίσει βία, κατάθλιψη ή απόγνωση, ζητήστε άμεσα βοήθεια με συνέπεια, υπομονή, καθημερινή παρουσία και σταθερά όρια στο σπίτι σήμερα κιόλας.

Καλησπέρα σας.
Ως ψυχοθεραπευτής, κατανοώ βαθύτατα την αγωνία και το αίσθημα ανημπόριας που βιώνετε. Η μετάβαση στην ενήλικη ζωή και το πανεπιστήμιο είναι συχνά η στιγμή που αναδύονται εσωτερικές συγκρούσεις που μέχρι τότε παρέμεναν «σιωπηλές» λόγω της σχολικής ρουτίνας.
Ακολουθούν ορισμένες κατευθύνσεις για το πώς μπορείτε να διαχειριστείτε την κατάσταση:
1. Κατανοήστε τη φύση της απομόνωσης --> Ο γιος σας φαίνεται να χρησιμοποιεί το διαδίκτυο και το gaming ως έναν ασφαλή «προθάλαμο» κοινωνικοποίησης ή ως μηχανισμό διαφυγής από το άγχος της πραγματικής επαφής. Η οργή και η κακία που εκδηλώνει είναι συχνά δε...υτερογενή συναισθήματα· κάτω από αυτά κρύβεται συνήθως βαθιά μοναξιά, χαμηλή αυτοεκτίμηση ή ο φόβος της αποτυχίας στον κοινωνικό στίβο, παρά την ακαδημαϊκή του επιτυχία.
2. Αλλάξτε τον τρόπο προσέγγισης (Η μέθοδος της μη-πίεσης) --> Όταν ένας νέος νιώθει ότι τον «εξετάζουν» ή τον κρίνουν, κλείνεται περισσότερο. Αποφύγετε, κατά τη γνώμη μου, τις ερωτήσεις-ανάκριση. Αντί για το «γιατί δεν βγαίνεις;», δοκιμάστε απλές, καθημερινές προτάσεις χωρίς απαίτηση για διάλογο (π.χ. «θα πάω μια βόλτα, αν θέλεις να έρθεις είσαι ευπρόσδεκτος, αν όχι, τα λέμε μετά»). Επικυρώστε το συναίσθημα, όχι τη συμπεριφορά. Αν θυμώσει, μην απαντήσετε με θυμό. Δοκιμάστε να πείτε: «Βλέπω ότι είσαι πολύ πιεσμένος και θυμωμένος αυτή τη στιγμή. Θα είμαι εδώ όταν νιώσεις έτοιμος να μιλήσουμε πιο ήρεμα».
3. Πώς να προτείνετε τον ειδικό --> Η πρόταση για ψυχοθεραπεία είναι το πιο ευαίσθητο κομμάτι. Μην το παρουσιάσετε ως «έχεις πρόβλημα και πρέπει να σε φτιάξουν». Συνδέστε το με το άγχος της σχολής. Επειδή είναι φοιτητής Χημικών Μηχανικών (μια πολύ απαιτητική σχολή), μπορείτε να πείτε: «Βλέπουμε πόσο σκληρά προσπαθείς και πόση πίεση έχεις. Πολλοί φοιτητές σε τέτοιες σχολές μιλάνε με κάποιον σύμβουλο, για να διαχειριστούν το στρες και την κούραση. Θα ήθελες να το δοκιμάσεις;» Χρησιμοποιήστε το "εγώ". Πείτε «Ανησυχώ, γιατί σε βλέπω στεναχωρημένο και νιώθω ότι δεν ξέρω πώς να σε βοηθήσω. Θα με βοηθούσε εμένα να ξέρω ότι έχεις έναν δικό σου άνθρωπο, ειδικό, να μοιράζεσαι αυτά που σε απασχολούν».
4. Η δική σας στήριξη --> Μερικές φορές, η αρχή γίνεται από τους γονείς. Μπορείτε να επισκεφθείτε εσείς έναν σύμβουλο οικογένειας. Αυτό συχνά λειτουργεί ως παράδειγμα (μοντελοποίηση), αφού βλέπει ότι η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι ταμπού, αλλά μια πράξη φροντίδας για τον εαυτό.
Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι η αλλαγή σε αυτές τις ηλικίες απαιτεί επένδυση και χρόνο. Ο γιος σας χρειάζεται να νιώσει ότι το σπίτι είναι ένα «καταφύγιο» και όχι ένας χώρος όπου κρίνεται για τις κοινωνικές του επιδόσεις. Θα θέλατε να δούμε πώς θα μπορούσατε να διαμορφώσετε μια συγκεκριμένη φράση, για να ανοίξετε αυτή τη συζήτηση μαζί του; Read more

Κατανοώ βαθιά την αγωνία σας. Είναι επώδυνο για έναν γονιό να βλέπει το παιδί του να «οχυρώνεται» πίσω από μια οθόνη ή μια πόρτα, και ακόμα πιο δύσκολο να δέχεται ξεσπάσματα θυμού όταν προσπαθεί να το προσεγγίσει.
Η κατάσταση που περιγράφετε απαιτεί μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην ενσυναίσθηση για τη δική σας ανησυχία και τον σεβασμό στην αυτονομία ενός νέου ενήλικα. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσετε ότι ο φόβος σας είναι δικαιολογημένος, αλλά και ότι ο θυμός που εισπράττετε συχνά δεν αφορά εσάς προσωπικά.
Ένας 19χρονος δεν μπορεί να «συρθεί» σε έναν ειδικό. Αν νιώσει ότι τον στέλνετε επειδή είναι «προβληματικό...ς», θα αντιδράσει ακόμα πιο έντονα. Η βοήθεια είναι αποτελεσματική μόνο όταν ο ίδιος αισθανθεί ότι το τείχος που έχτισε τον πνίγει αντί να τον προστατεύει.
Η πρόταση για ειδικό πρέπει να πλαισιωθεί ως δώρο προς τον εαυτό του και όχι ως διορθωτική κίνηση.
Παραμένω στη διάθεσή σας 🙏🏼 Read more