Αμυγδαλίτιδα

Η αμυγδαλίτιδα είναι η φλεγμονή των παρίσθμιων αμυγδαλών, η οποία προκαλεί έντονο πόνο (φαρυγγαλγία) αυτόματα, αλλά και στην κατάποση (οδυνοφαγία) . Οι αμυγδαλές αποτελούν μέρος του λεμφικού μας συστήματος  και  βρίσκονται στον στοματοφάρυγγα. Εκτός από τις παρίσθμιες αμυγδαλές που είναι ορατές όταν ανοίξουμε το στόμα μας και κοιτάξουμε στον καθρέφτη, υπάρχει και μια τρίτη στη ρίζα της γλώσσας μας η οποία είναι μόνο ορατή από τον ιατρό κατά την ενδοσκόπηση. Οι αμυγδαλές αποτελούν μέρος του ανοσοποιητικού μας συστήματος και  βοηθούν στην παιδική ηλικία να προστατευτούμε από λοιμώξεις. 

Η αμυγδαλίτιδα προσβάλλει όλες τις ηλικίες, αλλά  συχνότερα παιδιά και εφήβους. Προκαλείται από ιούς και βακτήρια και αυτό καθορίζει και το είδος της θεραπείας. Εάν οφείλεται σε βακτηριακά αίτια (π.χ. στρεπτόκοκκος) χορηγείται αντιβίωση.  Εάν είναι ιογενούς αιτιολογίας αντιμετωπίζουμε αναλόγως τον υπεύθυνο κάθε φορά ιό. Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια ή όταν υπάρξει επιπλοκή, όπως περιαμυγδαλικό απόστημα, ενδείκνυται η χειρουργική αφαίρεση των αμυγδαλών (αμυγδαλεκτομή).  Είναι σημαντικό να γίνει έγκαιρη διάγνωση. 

Τα συνήθη συμπτώματα της αμυγδαλίτιδας είναι: 

• Πονόλαιμος ή/και δυσκολία στην κατάποση
• Πυρετός
• Κακουχία
• Διογκωμένοι τραχηλικοί λεμφαδένες
• Κακή αναπνοή

Τα μικρά παιδιά μπορεί επίσης να παραπονεθούν για πόνο στην κοιλιά ή να παρατηρηθεί σιελόρροια, έλλειψη όρεξης, ευερεθιστότητα και ανησυχία.

Η φλεγμονή στις αμυγδαλές μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να παρουσιάσει επιπλοκές, γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να απευθυνθεί ο ασθενής  άμεσα σε ιατρό, ώστε να δοθεί η κατάλληλη θεραπεία έγκαιρα. Συνήθεις επιπλοκές είναι: το περιαμυγδαλικό απόστημα, απόστημα τραχήλου, θρόμβωση αγγείων τραχήλου.

Στρεπτοκοκκική λοίμωξη

Η αμυγδαλίτιδα που οφείλεται σε στρεπτόκοκκο της ομάδας Α (πυογόνο στρεπτόκοκκο)  ή κάποιο άλλο στέλεχος στρεπτόκοκκου πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα με αντιβίωση. Η στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα είναι παράγοντας κινδύνου για: 

• Ρευματικό πυρετό
• Οστρακιά (στρεπτοκοκκική λοίμωξη με εξάνθημα)
• Μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα
• Μεταστρεπτοκοκκική αντιδραστική αρθρίτιδα

Για τη διάγνωση της αμυγδαλίτιδας απαιτείται κλινική εξέταση από ιατρό. Ο ιατρός θα εξετάσει προσεκτικά  τον στοματοφάρυγγα αλλά και τα αφτιά και τη ρινική κοιλότητα. Θα ψηλαφήσει επίσης τον τράχηλο για διογκωμένους λεμφαδένες. Θα ελέγξει για ακροαστικά και σε μικρούς ασθενείς θα ψηλαφήσει την κοιλιά. 

Για τη διάγνωση του στρεπτοκόκκου υπάρχουν επιπλέον ειδικά διαγνωστικά τεστ που μπορούν να πραγματοποιηθούν είτε στο σπίτι είτε σε διαγνωστικό κέντρο. Αν το τεστ βγει θετικό τότε, σημαίνει ότι ο ασθενής έχει ενεργή  βακτηριακή λοίμωξη ή είναι φορέας. 

Η θεραπεία της αμυγδαλίτιδας εξαρτάται από το αίτιο που την προκάλεσε. Αν διαγνωστεί βακτηριακή αιτία (στρεπτόκοκκος ή άλλα μικρόβια) τότε ο ασθενής θα χρειαστεί να λάβει αντιβιοτική αγωγή για το χρονικό διάστημα που θα ορίσει ο θεράπων. Είναι σημαντικό να  μην διακοπεί η  αντιβίωση πριν το διάστημα που έχει ορίσει ο ιατρός, έστω κι αν έχουμε  βελτίωση των συμπτωμάτων. Η ατελής θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε υποτροπή και συμβάλλει στην ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβίων στην κοινότητα. 

Σε περίπτωση που η αμυγδαλίτιδα  είναι ιογενούς αιτιολογίας, τότε η θεραπεία είναι συμπτωματική και δεν χορηγείται αντιβίωση. 

Γενικές συμβουλές για ανάρρωση στο σπίτι: 

• Ξεκούραση
• Καλός ύπνος
• Άφθονα υγρά (αποφυγή αφυδάτωσης)
• Καλή διατροφή 
• Καλός αερισμός χώρου
• Αποφυγή καπνίσματος
• Αναλγητικά/παυσίπονα (σύμφωνα με σύσταση ιατρού)

Πόσο διαρκεί η αμυγδαλίτιδα;

Η αμυγδαλίτιδα συνήθως διαρκεί 3-7 ημέρες και είναι μεταδοτική, ιδίως τα πρώτα εικοσιτετράωρα. Για να αποφευχθεί η μετάδοση θα πρέπει ο ασθενής να παραμένει σπίτι για όσο διάστημα νοσεί, να καλύπτει το στόμα και τη μύτη όταν φτερνίζεται ή βήχει και να πλένει τα χέρια του στη συνέχεια. 

Μπορεί να προληφθεί η αμυγδαλίτιδα;

Δεν υπάρχει εμβόλιο για την πρόληψη της αμυγδαλίτιδας και η νόσηση από αμυγδαλίτιδα δεν αφήνει ανοσία. Μπορεί δηλαδή κάποιος να πάθει αρκετές φορές αμυγδαλίτιδα. Η πρόληψη μπορεί να επιτευχθεί αν ο ασθενής προσέχει ώστε να μην μολυνθεί από τους ιούς ή τα βακτήρια που την προκαλούν. Τα μέτρα πρόληψης  περιλαμβάνουν καλό αερισμό του χώρου, τακτικό πλύσιμο χεριών και προσώπου, αποφυγή επαφής με ασθενείς. 

Γιατί μολύνονται οι αμυγδαλές;

Οι αμυγδαλές είναι η πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια σε μικρόβια και ιούς που εισέρχονται στο στόμα. Είναι δηλαδή ένα φίλτρο μικροβίων και αυτό  τις καθιστά επιρρεπείς σε λοιμώξεις.

Το κρύο προκαλεί αμυγδαλίτιδα;

Όχι, οι ιοί και τα βακτήρια την προκαλούν. Το κρύο μπορεί, όμως, να αποδυναμώσει την άμυνα του οργανισμού και έτσι να είμαστε πιο ευάλωτοι στη λοίμωξη από ιούς και βακτήρια. 

Αν πάρω αντιβίωση θα γιατρευτώ γρηγορότερα έτσι κι αλλιώς. 

Όχι, η αντιβίωση δεν συνιστάται σε περίπτωση ιογενούς αιτιολογίας. Σε περίπτωση ιογενούς αμυγδαλίτιδας η αντιβίωση δεν βοηθά, αυξάνει την αντοχή του οργανισμού στα αντιβιοτικά, ενώ μπορεί να προκαλέσει και παρενέργειες. 

Αν υπάρχει πύον στις αμυγδαλές, δεν σημαίνει ότι έχω σίγουρα μικρόβιο;

Όχι, απαραίτητα. Το πύον μπορεί να εμφανιστεί και σε ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις. Επίσης καμιά φορά βύσματα τροφής συγχέονται με πύον από τους ασθενείς.  Η διάγνωση πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από τον ιατρό. 

Είναι φυσιολογικό να πονάει η αμυγδαλίτιδα τόσο πολύ;

Ναι είναι. Ο πόνος από την αμυγδαλίτιδα μπορεί να είναι έντονος και να αντανακλά και στο αφτί ή στον λαιμό. 

Θα χρειαστεί να βγάλω οπωσδήποτε τις αμυγδαλές;

Όχι, οι αμυγδαλές χρειάζεται να αφαιρεθούν μόνο αν είναι πολύ συχνές οι υποτροπές, αν υπάρχουν σοβαρές επιπλοκές ή αν υπάρχει  επίπτωση στην ποιότητα ζωής του ασθενή. Δεν συνιστάται η προληπτική αφαίρεση αμυγδαλών. 

Αν την πάθω πολλές φορές φταίω εγώ που δεν πρόσεξα;

Όχι, κάποιοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς ή ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, καθώς εκτίθενται συχνότερα  σε μικρόβια και ιούς (παιδιά, δάσκαλοι κλπ). Πάντως ο καλός τρόπος ζωής με σωστή διατροφή και τακτικό ωράριο ύπνου βοηθά στην αποφυγή των λοιμώξεων.