Πώς να ξεπεράσω ενοχές και φόβο για χαμένο χρόνο στη ζωή μου;

Καλημέρα σας. Αυτό που περιγράφετε αφορά έναν έντονο κύκλο ενοχών, φόβου και αυτοκριτικής, ο οποίος συχνά κρατά το άτομο «κολλημένο» ανάμεσα στο παρελθόν και στο μέλλον, χωρίς να μπορεί να κινηθεί στο παρόν. Στη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο πώς ερμηνεύουμε τα γεγονότα της ζωής μας και όχι μόνο στα ίδια τα γεγονότα. Οι σκέψεις γύρω από τον «χαμένο χρόνο» και το ότι «δεν προλαβαίνω πια» επηρεάζουν άμεσα το συναίσθημα και τη συμπεριφορά, ενισχύοντας τη στασιμότητα που φοβάστε. Μέσα από τη θεραπεία δουλεύεται η αναγνώριση και η αναδόμηση αυτών των σκέψεων, ώστε να αλλάξει σταδιακά ...και η αντίληψη για το παρελθόν, το παρόν και τις δυνατότητές σας. Έτσι μπορεί να μειωθεί το βάρος των ενοχών και να δημιουργηθεί χώρος για ουσιαστική κίνηση στο παρόν, με πιο ρεαλιστικούς και υποστηρικτικούς στόχους. Read more

Καλημερα σας.
Θα ηταν βοηθητικο να απευθυνθειτε σε εναν επαγγελματια ειδικο ωστε να αξιολογηθει η κατασταση, να κατανοηθουν οι αιτιες και προσαρμοστει ενα ατομικο πλανο διαχειρισης των δυσκολιων.

Εάν έχετε αφήσει εκκρεμότητες του παρελθόντος, είναι σημαντικό να τις καταγράψετε σε ένα χαρτί και να ξεκινήσετε μία μία να τις ολοκληρώνετε. Μετά από αυτό είναι σημαντικό να σχεδιάσετε τί θα θέλατε να κάνετε στο μέλλον και πώς θα θέλατε να είναι η ζωή σας και ποια βήματα θα θέλατε να ακολουθήσετε και να ξεκινήσετε σιγά σιγά να τα εφαρμοζετε ένα ένα. Πρέπει όμως να δείτε και την ψυχική σας υγεία, γιατί η στασιμότητα στη ζωή σας και η επιστροφή στο παρελθόν μπορεί να οφείλονται σε κατάθλιψη. Επομένως, μπορεί να χρειάζεται να κάνετε ψυχοθεραπεία.

Μόνον ο εαυτός σας ή η ψυχανάλυση/ψυχοθεραπεία μπορεί να σας οδηγήσει σε ένα μονοπάτι ουσιαστικής αυτογνωσίας και συνεπώς αυτοβελτίωσης, εφόσον η ψυχή του κάθε ανθρώπου και η ιστορία του τον καθιστά μοναδικό, μια λύση δεν γίνεται να βοηθήσει όλους. Αλλά σε γενικές γραμμές, η υπέρ-ανάλυση δίχως πράξη είναι ο εχθρός της ζωής. Η πράξη, στην ουσία, είναι ζωή. Ό,τι και εάν συνεπάγεται αυτό. Έστω και εάν φαίνεται μηδαμινό έχετε κάνει το βήμα να αναζητήσετε βοήθεια υποβάλλοντας αυτήν την ερώτηση, συνεχίστε λοιπόν - όσο και εάν σας φαίνονται οι πιο μικρές πράξεις ασήμαντες ή/και ανούσιες, να τις κάνετε. Εάν είναι αλήθεια το ότι αισθάνεστε πως δεν θα ...προλάβετε ποτέ να αναπληρώσετε τον χαμένο χρόνο, αυτό είναι το κλειδί το οποίο μπορεί να σας βοηθήσει να βγείτε από αυτόν τον ψυχολογικό βάλτο που βρίσκεστε στην παρούσα φάση. Γιατί εάν αισθάνεστε πως δεν μπορείτε να αλλάξετε την πορεία της ζωής σας, τότε πραγματικά δεν έχετε να χάσετε απολύτως τίποτα από το να προσπαθήσετε τα πάντα για να το κάνετε. Και θα δείτε - σας το υπόσχομαι, είτε μετά από μια ημέρα, εβδομάδα ή και μήνα, η ζωή σας θα σας φανεί λίγο καλύτερη. Με την πράξη, κάποια στιγμή θα βρείτε κάτι που θα σας κάνει να αισθανθείτε ότι δεν χάνετε όντως τον χρόνο σας, έστω και για λίγο, και όταν το αισθανθείτε αυτό, να ξέρετε θα σας φανούν όλα ξαφνικά λίγο πιο απλά, λίγο πιο βατά. Έτσι θα ξεκινήσει να ξεδιπλώνεται η ζωή μπροστά σας. Ένας άνθρωπος που θέλει να πετύχει, πάντα μπορεί να το καταφέρει. Έχετε πίστη σε εσάς. Read more

Καλησπέρα και καλή χρονιά! Αυτό που σας συμβαίνει είναι ένας φαύλος κύκλος ενοχής, πένθους για τον χαμένο χρόνο και φόβου για το μέλλον, ο οποίος σας καθηλωμένει. Το μυαλό σας προσπαθεί να δώσει νόημα σε όσα δεν έγιναν, αλλά το κάνει με τρόπο τιμωρητικό, σαν να σας κρίνει διαρκώς, αντί να σας προστατεύει. Έτσι, η εστίαση στο παρελθόν δεν λειτουργεί ως κατανόηση αλλά ως εμπόδιο στη δράση.
Για να σταματήσετε να κοιτάζετε συνεχώς πίσω, χρειάζεται πρώτα να αναγνωρίσετε ότι εκείνη η περίοδος της στασιμότητας δεν ήταν επιλογή αδράνειας αλλά τρόπος επιβίωσης με τα μέσα και τους ψυχικούς πόρους που είχατε τότε. Όσο αντιμετωπίζετε τον εαυτό σας σα...ν «υπεύθυνο για την καθυστέρηση», η ενοχή θα σας παγώνει. Όταν αρχίσετε να τον βλέπετε με κατανόηση, ο χρόνος παύει να είναι εχθρός και γίνεται σημείο αναφοράς.
Η αλλαγή δεν προκύπτει από την αναπλήρωση του χαμένου χρόνου, γιατί αυτός δεν επιστρέφει, αλλά από τη σταδιακή επένδυση στο παρόν χωρίς την απαίτηση να τα διορθώσετε όλα άμεσα. Όσο μετατοπίζετε την προσοχή από το τι έπρεπε να είχα κάνει στο «τι μπορώ ρεαλιστικά να κάνω τώρα», μειώνεται το βάρος του παρελθόντος και ανοίγει χώρος για κίνηση. Αυτό δεν είναι άρνηση του παρελθόντος, αλλά μια πιο ώριμη σχέση μαζί του. Read more

Καλησπέρα σας και καλή χρονιά σας εύχομαι. Σίγουρα η αίσθηση ότι σπαταλήσατε χρόνια από τη ζωή σας είναι απογοητευτική. Δυστυχώς ο χρόνος δεν μπορεί να γυρίσει πίσω. Αυτό που μπορείτε να κάνετε είναι να κοιτάτε μπροστά με αισιοδοξία, να δοκιμάσετε νέα πράγματα και να κάνετε έστω μερικά από αυτά που δεν τολμήσατε ως τώρα. Αναλάβατε δράση για να διορθώσετε ο,τι μπορείτε και αν γίνεται να αναπληρώσετε κάντε το. Ωστόσο, φροντίστε να απολαμβάνετε την κάθε στιγμή και να υποστηρίζετε τις μελλοντικές επιλογές σας, πάρτε τα ρίσκα που χρειάζεται και ζήστε τη ζωή σας χωρίς ενοχές. Αν χρειάζεστε βοήθεια και υποστήριξη σε αυτό σας το ταξίδι μην διστάσετε ...να τη ζητήσετε. Ο νέος χρόνος να σας φέρει μια νέα πορεία στη ζωή σας και δύναμη να κυνηγήσετε τα όνειρά σας. Read more

Καταλαβαίνω πως οι ενοχές, ο φόβος και οι σκέψεις γύρω από το παρελθόν νιώθετε πως σας κρατάνε στάσιμους στο παρόν όπως και στο παρελθόν. Είναι πολύ λογικό να νιώθετε έτσι, εφόσον έχετε επιθυμίες σε πολλους τομείς της ζωής σας, οι οποίες νιώθετε πως δεν θα πραγματοποιηθούν. Η αλήθεια είναι ότι αυτή η δυσφορία που νιώθετε είναι απαραίτητη για να συνειδητοποιήσετε ότι όντως είστε στάσιμοι (και δεν είστε εκεί που θέλετε να βρίσκεστε). Αυτή η δυσφορία σας οδήγησε να αναρωτηθείτε, να ψάξετε και να θέσετε αυτό το ερώτημα εδώ. Έχετε κάνει ήδη το πρώτο βήμα προς την αλλαγή. Χρειάζεται να κατανοήσετε και να αποδεχτείτε τους λόγους για τους οποίους ο ε...αυτός σας στο παρελθόν ενήργησε όπως ενήργησε. Να τον "δικαιολογήσετε". Αυτό θα σας βοηθήσει να το αφήσετε να περάσει και να μην πυροδοτεί το αίσθημα των ενοχών που προέρχεται από το "μα γιατί δεν έκανα το τάδε". Ποτέ δεν είναι αργά. Η πρώτη καλύτερη στιγμή για να φυτέψετε ένα δέντρο ήταν 15 χρόνια πριν, η δεύτερη καλύτερη στιγμή είναι στο τώρα. Με έξυπνους μικρούς στόχους, βήμα-βήμα θα βγείτε από τον καθοδικό αρνητικό κύκλο των σκέψεων και συναισθημάτων και θα αρχίσετε να βλέπετε την αλλαγή που επιθυμείτε. Ίσως σε αυτό σας το εγχείρημα να χρειαστείτε τη βοήθεια ενός ψυχοθεραπευτή που θα σας καθοδηγήσει να ανακαλύψετε τι είναι αυτό που σας κάνει να νιώθετε στασιμότητα. Να είστε καλά. Read more

Καλησπέρα σας και χρόνια πολλά με υγεία,

Αυτό που βιώνετε είναι ένας φαύλος κύκλος ενοχών και φόβου, όπου το παρελθόν αντιμετωπίζεται σαν «χαμένος χρόνος» και το μέλλον σαν απειλή, με αποτέλεσμα να παραλύει το παρόν. Συνήθως αυτό εμφανίζεται μετά από περιόδους ψυχικής δυσκολίας, όπου η στασιμότητα δεν ήταν επιλογή αλλά τρόπος επιβίωσης. Το πρόβλημα δεν είναι ότι κοιτάτε το παρελθόν, αλλά ότι το κρίνετε σκληρά και το χρησιμοποιείτε ως απόδειξη αποτυχίας. Η αλλαγή δεν έρχεται προσπαθώντας να «αναπληρώσετε» τον χρόνο, αλλά μετατοπίζοντας την προσοχή σε μικρά, ρεαλιστικά βήματα στο παρόν και καλλιεργώντας μεγαλύτερη κ...ατανόηση προς τον εαυτό σας. Με τη βοήθεια ψυχοθεραπείας μπορεί να δουλευτεί το πένθος για ό,τι δεν έγινε και να μειωθεί η αυτοκριτική, ώστε να αρχίσετε να προχωράτε χωρίς τον πανικό ότι πρέπει να προλάβετε τα πάντα. Read more

Αυτό που περιγράφεις δεν είναι αδυναμία ούτε «λάθος τρόπος σκέψης». Είναι μια αναμενόμενη ψυχική αντίδραση όταν ένα άτομο προσπαθεί να νοηματοδοτήσει περιόδους ζωής που βίωσε με πόνο, ακινησία ή αίσθηση απώλειας ελέγχου. Θα το έβλεπα μέσα από τρεις αλληλένδετες διεργασίες.

Πρώτον, η ενοχή που νιώθεις δεν αφορά πραγματικά τον χρόνο· αφορά την ευθύνη που πιστεύεις ότι είχες τότε. Στη συστημική οπτική, η ενοχή συχνά γεννιέται όταν το άτομο κρίνει τον εαυτό του εκτός πλαισίου. Αξιολογεί το παρελθόν με τα σημερινά του εργαλεία, ξεχνώντας ποια ψυχικά αποθέματα διέθετε εκείνη την περίοδο, ποια συστήματα (οικογένεια, σχέσεις, ...κοινωνικές συνθήκες) τον επηρέαζαν και ποιες άμυνες χρειάστηκε να ενεργοποιήσει για να επιβιώσει. Η «στασιμότητα» που περιγράφεις πολύ συχνά δεν είναι απουσία προσπάθειας, αλλά μια μορφή προσαρμογής σε συνθήκες που τότε ξεπερνούσαν τις δυνατότητές σου. Έτσι, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι «γιατί δεν προχώρησα;», αλλά «τι προσπαθούσα να αντέξω τότε;».

Δεύτερον, ο φόβος ότι «δεν προλαβαίνω» καθηλώνει το παρόν. Αυτό που συμβαίνει ψυχολογικά είναι μια χρονική σύγκρουση: το παρελθόν ζητά δικαίωση, το μέλλον απαιτεί επίδοση και το παρόν μένει χωρίς χώρο. Όταν ο νους εγκλωβίζεται στη σκέψη «έχω αργήσει», το νευρικό σύστημα παραμένει σε κατάσταση απειλής. Και σε κατάσταση απειλής, ο άνθρωπος δεν κινείται· παγώνει. Δεν «κολλάς» λοιπόν επειδή κοιτάς το παρελθόν· κοιτάς το παρελθόν επειδή το σύστημά σου φοβάται να κινηθεί χωρίς εγγύηση.

Τρίτον, δεν χρειάζεται να ξεχάσεις το παρελθόν· χρειάζεται να αλλάξεις τη σχέση σου μαζί του. Στη θεραπεία δεν επιδιώκουμε τη διαγραφή, αλλά την επανεγγραφή νοήματος. Μια ερώτηση που συχνά ανοίγει δρόμο είναι: αν εκείνα τα χρόνια δεν ήταν χαμένος χρόνος, αλλά χρόνος επιβίωσης, τι αλλάζει στον τρόπο που μιλάς στον εαυτό σου; Η μετατόπιση από την αυτοκατηγορία στη συμπόνια με όρια είναι καθοριστική όχι για να «δικαιολογήσεις» τα πάντα, αλλά για να μπορέσεις να κινηθείς χωρίς να κουβαλάς εσωτερική τιμωρία.

Πρακτικά, η απεμπλοκή από το παρελθόν δεν γίνεται με πίεση, αλλά με μικρές πράξεις επανατοποθέτησης στο παρόν: αναγνώρισε τι έμαθες, όχι μόνο τι έχασες· θέσε στόχους που ανήκουν στο τώρα και όχι στόχους «αναπλήρωσης»· και μίλα στον εαυτό σου όπως θα μιλούσες σε κάποιον που πέρασε δύσκολα, όχι όπως σε κάποιον που «τεμπέλιασε». Από εκεί ξεκινά η κίνηση όχι από την τιμωρία, αλλά από τη φροντίδα που επιτρέπει την αλλαγή. Read more