Παιδί 5,5 ετών με έντονα ξεσπάσματα θυμού και αυτοκαταστροφικές σκέψεις

Αυτό που σας ζητάει ασυνείδητα ο γιος σας είναι να "χωρέσετε" ή να αντέξετε εσείς τη ματαίωση που δε μπορεί ο ίδιος. Με απλά λόγια, ζητά να μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του χωρίς αυτό να διαλύει τους γονείς του. Κάτι τέτοιο σημαίνει, το να είστε μεν εκεί για να επικυρώνετε το θυμό του (πχ "καταλαβαίνω ότι έχεις θυμώσει πολύ" ...), αλλά να μην πλήττεστε, να μην κατακλύζεστε κι εσείς από αρνητικά συναισθήματα (πχ ενοχή, ανησυχία), θέτοντας με ήπιο αλλά ακλόνητο τρόπο τα απαραίτητα για εσάς όρια (να μην γίνονται δηλαδή όλα του τα θελήματα).

Καλησπέρα σας,
αυτό που περιγράφετε είναι συχνό σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, ειδικά όταν είναι κουρασμένα ή δυσκολεύονται να διαχειριστούν έντονα συναισθήματα όπως ο θυμός ή η απογοήτευση. Το γεγονός ότι το παιδί σας γενικά είναι χαρούμενο και στοργικό είναι πολύ θετικό. Οι λεκτικές εκφράσεις όπως «θέλω να χτυπήσω το κεφάλι μου» συχνά δείχνουν ένταση που δεν μπορεί ακόμα να εκφραστεί αλλιώς, όχι απαραίτητα πρόθεση για βλάβη. Παρ’ όλα αυτά, επειδή τα λόγια αυτά δείχνουν έντονη εσωτερική δυσφορία, είναι καλό να το παρακολουθήσετε και ίσως να συζητήσετε με έναν παιδοψυχολόγο, όχι απαραίτητα γιατί είναι σοβαρό, αλλά για να στηρίξε...τε προληπτικά το παιδί και εσάς στον τρόπο διαχείρισης αυτών των εκρήξεων. Read more

Καλησπέρα σας! Είναι φυσιολογική αντίδραση ενός παιδιού της ηλικίας του που προσπαθεί να δείξει πόσο πολύ θύμωσε, αλλά δε χρειάζεται να είναι έτσι. Υπάρχει τρόπος να "ακούσετε" τον θυμό και να τον βοηθήσετε να διαχειριστεί την απογοήτευσή του με πιο ήπιο τρόπο. Η θετική διαπαιδαγώγηση μάς βοηθάει να αποφεύγουμε τέτοιες αντιδράσεις του παιδιού, όταν ξέρουμε τί ακριβώς είναι υποστηρικτικό για το παιδί μας την ώρα που θυμώνει, ή την ώρα που προσπαθούμε να βάλουμε ένα όριο. Επικοινωνήστε μαζί μας για να δούμε μαζί τί συμβαίνει και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε.

Καλησπέρα σας και ευχαριστώ για το ερώτημά σας.
Από την περιγραφή σας, το παιδί σας φαίνεται να είναι γενικά με καλή διάθεση και ικανότητα σύνδεσης, και τα έντονα ξεσπάσματα εμφανίζονται κυρίως όταν είναι πολύ κουρασμένο και έχει ξεπεράσει τα όρια αντοχής του. Αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο.

Τι μπορεί να συμβαίνει

Στην ηλικία των 5–6 ετών:

Τα παιδιά δεν έχουν ακόμη ώριμους μηχανισμούς αυτορρύθμισης.
Όταν είναι κουρασμένα, πεινασμένα ή υπερδιεγερμένα, τα συναισθήματα «ξεχειλίζουν».
Εκφράσεις όπως «θέλω να χτυπήσω το κεφάλι μου» συνήθως δεν αποτελούν πραγματική πρόθεση αυτοτραυματισμ...ού, αλλά λεκτική έκφραση έντονης ματαίωσης και θυμού, όταν το παιδί δεν μπορεί να βρει λόγια για αυτό που νιώθει.

Το γεγονός ότι:
δεν προχωρά σε πράξεις,
τα ξεσπάσματα έχουν σαφή εκλυτικό παράγοντα (κούραση/βράδυ),
και κατά τα άλλα είναι χαρούμενο και λειτουργικό παιδί,
είναι καθησυχαστικό.

Τι μπορείτε να κάνετε πρακτικά

Σταθερό και νωρίτερο ωράριο ύπνου: η υπερκόπωση είναι ο συχνότερος «πυροδότης».
Όταν ξεσπά, παραμείνετε ήρεμοι και δώστε λόγια στο συναίσθημά του:
«Βλέπω πόσο πολύ θύμωσες επειδή άκουσες όχι».
Θέστε όρια με σταθερότητα αλλά χωρίς αντιπαράθεση εκείνη τη στιγμή.
Σε ήρεμη φάση (όχι την ώρα του ξεσπάσματος), μιλήστε για εναλλακτικούς τρόπους έκφρασης θυμού.

Πότε χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση

Θα ήταν χρήσιμο να συμβουλευτείτε ειδικό (παιδοψυχολόγο ή παιδοψυχίατρο) εάν:
οι εκφράσεις αυτοτραυματισμού γίνουν συχνές ή έντονες,
εμφανιστούν και εκτός κατάστασης κόπωσης,
δείτε αλλαγές στη διάθεση, στον ύπνο ή στη λειτουργικότητα του παιδιού,
ή αν εσείς ως γονείς αισθάνεστε ανησυχία. Ενδεχομένως, μια προληπτική συζήτηση με ειδικό μπορεί να σας προσφέρει καθοδήγηση και μεγαλύτερη σιγουριά. Read more

Καλησπέρα σας. Αυτό που περιγράφετε, παρότι ακούγεται πολύ ανησυχητικό για έναν γονέα, δεν είναι σπάνιο σε παιδιά αυτής της ηλικίας, ειδικά όταν είναι κουρασμένα ή υπερφορτισμένα συναισθηματικά.
Στα 5–6 χρόνια τα παιδιά δεν έχουν ακόμη ανεπτυγμένους μηχανισμούς ρύθμισης του θυμού. Όταν ακούνε ένα «όχι», ιδιαίτερα σε στιγμές κόπωσης, ο θυμός και η απογοήτευση μπορεί να εκφραστούν με υπερβολικό λόγο. Οι φράσεις τύπου «θέλω να χτυπήσω τον εαυτό μου» συνήθως δεν δηλώνουν πρόθεση αυτοτραυματισμού, αλλά είναι τρόπος να πουν: «νιώθω τόσο έντονα που δεν ξέρω τι να κάνω».
Σημαντικά στοιχεία που λειτουργούν καθησυχ...αστικά είναι ότι είναι γενικά χαρούμενο παιδί και λειτουργικό, οι εκρήξεις εμφανίζονται κυρίως όταν είναι κουρασμένο και αργά το βράδυ και δεν περνάει στην πράξη, αλλά εκφράζεται λεκτικά.
Τι μπορείτε να κάνετε:
- Να κρατάτε σταθερά όρια, χωρίς έντονες εξηγήσεις τη στιγμή του ξεσπάσματος.
- Να ονοματίζετε το συναίσθημα: «Βλέπω πόσο θυμωμένος είσαι τώρα».
- Να αποφεύγετε συζητήσεις εκείνη τη στιγμή και να τις κάνετε αργότερα, όταν έχει ηρεμήσει.
- Να δώσετε έμφαση σε σταθερό ωράριο ύπνου, γιατί η κόπωση επιδεινώνει πολύ τέτοιες αντιδράσεις.
Θα ήταν καλό να το «κοιτάξετε παραπάνω» αν τα ξεσπάσματα γίνουν πολύ συχνά ή εμφανίζονται και εκτός στιγμών κόπωσης, αρχίσει να περνάει σε πράξεις, ή αν σας δημιουργεί έντονη ανησυχία ως γονείς. Μια συμβουλευτική γονέων ή μια αξιολόγηση από παιδοψυχολόγο δεν σημαίνει ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, αλλά μπορεί να σας δώσει εργαλεία για να το διαχειριστείτε πιο ήρεμα και αποτελεσματικά.
Κάνετε ήδη κάτι πολύ σημαντικό: παρατηρείτε και ζητάτε βοήθεια. Αυτό από μόνο του είναι ένδειξη καλής φροντίδας. Read more

Το γεγονός ότι σας ανησυχεί, άρα και σας κινητοποιεί ως μαμά, σημαίνει ότι η συμπεριφορά του βρήκε στόχο, κατι σας επικοινωνεί με έντονο τρόπο, το οποίο όντως χρειάζεται διερεύνηση τόσο σε δυναμική γονιος-παιδί, οσο και σε δυναμικη ζευγαριού

Καλησπέρα σας χρειάζεται να αξιολόγηση και εκτίμηση της κατάστασης από παιδοψυχολογο

Η γονεϊκοτητα απο μόνη της είναι απαιτητική. Σε λίγες γραμμές που περιγράψατε λέτε πολλά για τις αγωνίες που βιώνετε ως προς τον ρόλο ως γονέας κ εάν σας διαφεύγει κάτι ως προς την ψυχοκοινωνικη ανάπτυξη του παιδιού σας. Σε κάθε περίπτωση, εάν η αντίδραση ενός παιδιού και σύμφωνα με το αναπτυξιακό στάδιο στο οποίο βρίσκεται, είναι δυσανάλογη με το ερέθισμα που την προκάλεσε και εμμένει πάνω από έξι μήνες σταθερά και με άλλα συμπτώματα, καλό θα ήταν να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό πρώτα εσείς ως γονείς κ έπειτα να σας κατευθύνει.

Καλησπέρα σας. Είναι απόλυτα φυσιολογικό τα παιδιά να θυμώνουν όταν ματαιώνεται κάποια επιθυμία τους, όταν δηλαδή ακούν το όχι. Ειδικά σε περιπτώσεις που νυστάζουν, είναι κουρασμένα, ή στρεσαρισμένα από διάφορες συνθήκες εντός της ημέρας ή της εκάστοτε περιόδου, είναι αναμενόμενο οι αντιδράσεις τους να είναι ακόμα εντονότερες, σχεδόν θεατρικές/δραματικές θα λέγαμε. Το γεγονός ότι εκφράζει μια αυτοκαταστροφική σκέψη, χωρίς όμως να την κάνει πράξη, μπορεί από τη μία να είναι ένας παιδικός, συναισθηματικός χειρισμός απέναντί σας, αλλά από την άλλη επιδεικνύει κατάλληλο έλεγχο της συμπεριφοράς για την ηλικία του και ανοιχτή έκφραση της δυσαρέσκει...άς του, χωρίς μάλιστα να προβαίνει σε παρορμητικές αντιδράσεις, το οποίο είναι καλό σημάδι. Παρ' όλα αυτά, εάν σας ανησυχούν κι άλλες αντιδράσεις του ή δυσκολεύεστε να διαχειριστείτε τις δηλώσεις αυτές δυσφορίας του παιδιού σας, θα μπορούσατε να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας για συμβουλευτική γονέων. Read more

Προφανώς ο μικρός σας έχει ανάγκη να εκφράσει τον θυμό του. Δοκιμάστε να του επιτρέπετε όταν θυμώνει να γίνεται το δικό του(κάποιες φορές) αλλά με ένα όριο. Ο θυμός για το παιδί σε αυτήν την ηλικία ισοδυναμεί με αποδοχή του εαυτού του.

Καλημέρα καλό είναι να συμβουλευτείτε ένα παιδοψυχολόγο ώστε να σας διδάξει αποτελεσματικές τεχνικές για την διαχείριση του παιδιού. Μπορεί να μην είναι κάτι ανησυχητικό ωστόσο καλό είναι να σιγουρευτείτε.

Καλημέρα σας και καλή Κυριακή,

Από την περιγραφή σας φαίνεται ότι πρόκειται για ένα παιδί γενικά χαρούμενο και συναισθηματικά δεμένο, το οποίο όμως όταν βρίσκεται σε έντονη κόπωση και ματαίωση (π.χ. όταν ακούει ένα «όχι», ιδιαίτερα αργά το βράδυ) δυσκολεύεται να ρυθμίσει τα συναισθήματά του. Σε αυτή την ηλικία (5–6 ετών) τα παιδιά δεν έχουν ακόμη ώριμους μηχανισμούς συναισθηματικής αυτορρύθμισης και συχνά εκφράζουν τον θυμό ή την απόγνωση με υπερβολικό και δραματικό τρόπο, χρησιμοποιώντας λόγια που σοκάρουν τους ενήλικες, χωρίς να σημαίνει ότι υπάρχει πραγματική πρόθεση αυτοτραυματισμού.

Το γεγονός ότι οι φράσεις α...υτές εμφανίζονται μόνο σε στιγμές έντονου θυμού και κόπωσης, ότι δεν συνοδεύονται από πράξεις και ότι το παιδί κατά τα άλλα λειτουργεί καλά, είναι καθησυχαστικό. Πολύ συχνά πρόκειται για λεκτική έκφραση της αδυναμίας του παιδιού να αντέξει τη ματαίωση και να διαχειριστεί το συναίσθημα εκείνη τη στιγμή.

Ωστόσο, καλό είναι να δοθεί προσοχή:
1) Στη σταθερή ρουτίνα ύπνου, καθώς η κόπωση εντείνει σημαντικά τέτοιες αντιδράσεις
2) Στην ήρεμη αλλά σταθερή οριοθέτηση (το «όχι» παραμένει, χωρίς έντονες εξηγήσεις τη στιγμή του ξεσπάσματος)
3) Στην αναγνώριση του συναισθήματος μετά την κρίση π.χ. «Καταλαβαίνω ότι θύμωσες πολύ», χωρίς ενίσχυση της συμπεριφοράς.

Αν τα ξεσπάσματα αρχίσουν να εμφανίζονται και σε άλλες στιγμές της ημέρας, αν οι εκφράσεις αυτοτραυματισμού γίνουν πιο συχνές ή συγκεκριμένες, ή αν δείτε γενικότερη αλλαγή στη συμπεριφορά του παιδιού, τότε θα ήταν χρήσιμο να γίνει μια αξιολόγηση από παιδοψυχολόγο, όχι επειδή κάτι «σοβαρό» συμβαίνει απαραίτητα, αλλά προληπτικά και υποστηρικτικά.

Συμπερασματικά, από όσα περιγράφετε δεν φαίνεται κάτι ανησυχητικό αυτή τη στιγμή, αλλά η παρακολούθηση και η ενίσχυση της συναισθηματικής ρύθμισης του παιδιού είναι σημαντικές. Αν αισθάνεστε ότι χρειάζεστε καθοδήγηση, μια συμβουλευτική συνάντηση με ειδικό μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε πιο ήρεμα και αποτελεσματικά αυτές τις στιγμές. Read more