Περίεργο αίσθημα κενού στο στέρνο με αγωνία και ενοχές, τι είναι;

Καλησπέρα σας.

Αυτό που περιγράφετε είναι έντονα δυσφορικό και συχνά τρομάζει, ειδικά επειδή εμφανίζεται «στο άσχετο» και χωρίς προφανή αιτία. Από τη θέση μου ως ψυχολόγος‑ψυχοθεραπεύτρια δεν μπορώ να δώσω ιατρική διάγνωση ή να αποκλείσω οργανικά αίτια, όμως μπορώ να σας μιλήσω για την ψυχολογική διάσταση αυτού του βιώματος.

Το αίσθημα «κενού», βάρους στο στέρνο, απότομης μαυρίλας ή υπαρξιακής αγωνίας που έρχεται σε κύμα και υποχωρεί μόνο του, συχνά σχετίζεται με αιφνίδια ενεργοποίηση έντονου άγχους ή συναισθηματικής φόρτισης. Μπορεί να εμφανίζεται σε στιγμές ησυχίας ή μοναξιάς, όταν το νευρικό σύστημα χα...λαρώνει και αναδύονται συναισθήματα που δεν έχουν εκφραστεί. Δεν σημαίνει ότι «συμβαίνει κάτι κακό» ούτε ότι το άτομο χάνει τον έλεγχο — γι’ αυτό και μετά την υποχώρησή του, η εμπειρία μοιάζει υπερβολική ή δυσανάλογη.

Στην ψυχοθεραπεία δουλεύουμε:

* την κατανόηση αυτών των επεισοδίων χωρίς πανικό,
* τη σύνδεσή τους με το άγχος, τη μοναξιά ή παλιότερα βιώματα,
* και την ανάπτυξη τρόπων ώστε να μειωθεί η έντασή τους και ο φόβος που τα συνοδεύει.

Το γεγονός ότι φεύγουν από μόνα τους και ότι επανέρχεστε πλήρως είναι σημαντικό. Με την κατάλληλη υποστήριξη, τέτοιες εμπειρίες μπορούν να γίνουν πιο κατανοητές και λιγότερο απειλητικές. Read more

Τέτοιες εμπειρίες δουλεύονται πολύ αποτελεσματικά στην ψυχοθεραπεία, γιατί δεν είναι “σύμπτωμα-εχθρός”, αλλά σήμα. Το συναίσθημα εμφανίζεται όταν το σύστημα «χαλαρώνει» και κάτι ζητά: χώρο, αναγνώριση ή αναδιαπραγμάτευση.

Γι’ αυτό, η έναρξη ψυχοθεραπείας μπορεί να αποτελέσει ένα ουσιαστικό βήμα, ώστε μέσα από την κατανόηση του πλαισίου των σχέσεων και των εσωτερικών ισορροπιών σας, το σήμα αυτό να ακουστεί, να νοηματοδοτηθεί και σταδιακά να μη χρειάζεται πια να εκδηλώνεται με ένταση.

Συνήθως το βράδυ, όταν το σώμα ηρεμεί και «πέφτουν οι άμυνες», «μειώνεται ο εξωτερικός θόρυβος», επεξεργαζόμαστε τις εμπειρίες/σκέψεις/συναισθήματα που βιώσαμε μέσα στη μέρα. Ένα από τα πιο απαιτητικά πράγματα που μπορεί ένα άτομο να κάνει είναι να κάτσει μόνο του με τον εαυτό του και τις σκέψεις του. Ακόμα και η πρόσκαιρη καταστροφολογία μπορεί να αποτελεί κομμάτι επεξεργασίας πιθανών σεναρίων. Δεν είναι απαραίτητα κάτι ανησυχητικό ή παθολογικό, ειδικά στην περίπτωση που διαρκεί μόλις λίγα λεπτά και μετά επανέρχεστε στα φυσιολογικά σας, όπως αναφέρατε. Συνεπώς δεν θα λέγαμε ότι πάσχετε από κάποια διαταραχή. Παρ' όλα α...υτά, εάν σας απασχολεί κάτι άλλο σε σχέση με τις σκέψεις που έχετε, θα μπορούσατε να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας, ώστε να σας βοηθήσει να τις ξεδιαλύνετε. Read more

Καλησπέρα σας,

Αυτό που περιγράφετε είναι μια εμπειρία έντονη, αλλά πολύ χαρακτηριστική και αναγνωρίσιμη κλινικά. Δεν είναι «παράλογη», ούτε τυχαία, και σίγουρα δεν σημαίνει ότι χάνετε τον έλεγχο ή ότι «κάτι σοβαρό συμβαίνει εκείνη τη στιγμή». Θα προσπαθήσω να το εξηγήσω με τρόπο που να δίνει νόημα σε αυτό που βιώνετε.

Το αίσθημα που περιγράφετε – το ξαφνικό άδειασμα στο στέρνο, η «μαύρη ρουφήχτρα», το κύμα απαισιοδοξίας, αγωνίας ή υπαρξιακής μοναξιάς που εμφανίζεται απότομα και υποχωρεί σχετικά γρήγορα – αντιστοιχεί συνήθως σε μια παροδική συναισθηματική απορρύθμιση με σωματικό επίκεντρο. Δεν ε...ίναι πλήρης κρίση πανικού, γιατί δεν συνοδεύεται απαραίτητα από έντονο φόβο θανάτου ή απώλειας ελέγχου, ούτε διαρκεί πολύ. Δεν είναι όμως ούτε απλή «σκέψη». Είναι κάτι ενδιάμεσο: ένα αυτόματο συναισθηματικό κύμα.

Σε πιο ψυχολογικούς όρους, συχνά πρόκειται για αιφνίδια ενεργοποίηση ενός βαθύτερου συναισθηματικού πυρήνα που σχετίζεται με μοναξιά, υπαρξιακό κενό, ενοχή ή καταθλιπτικό συναίσθημα. Ο εγκέφαλος, ιδίως σε στιγμές ησυχίας, μοναξιάς ή νυχτερινής χαλάρωσης, κατεβάζει τις «άμυνες» της καθημερινής δραστηριότητας. Τότε μπορεί να αναδυθούν συναισθήματα που δεν έχουν απαραίτητα σαφή σκέψη ή αιτία, αλλά υπάρχουν αποθηκευμένα στο συναισθηματικό σύστημα.

Το γεγονός ότι έρχεται «στο άσχετο» δεν σημαίνει ότι είναι ανεξήγητο. Συνήθως εμφανίζεται όταν το νευρικό σύστημα περνά από εγρήγορση σε ηρεμία ή όταν δεν υπάρχει εξωτερική διέγερση. Εκείνες τις στιγμές, το σώμα και το συναίσθημα προηγούνται της σκέψης. Για αυτό και πρώτα νιώθετε το βάρος, το άδειασμα, τη μαυρίλα, και μόνο μετά – αν μετά – προσπαθείτε να το ερμηνεύσετε.

Η εικόνα που χρησιμοποιείτε είναι ιδιαίτερα εύστοχη και δείχνει ότι το συναίσθημα μοιάζει με μια στιγμιαία εμπειρία εγκατάλειψης ή υπαρξιακής μοναχικότητας. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει τώρα στη ζωή σας· συχνά πρόκειται για παλιότερα συναισθηματικά αποτυπώματα που δεν έχουν πλήρως επεξεργαστεί.

Το ότι φεύγει και μετά σας φαίνεται υπερβολικό είναι επίσης τυπικό. Όταν το συναισθηματικό κύμα περνά, ο γνωσιακός νους επανέρχεται και λέει «δεν ήταν τίποτα», «υπεραντέδρασα». Αυτό δεν ακυρώνει την εμπειρία· απλώς δείχνει ότι δεν προερχόταν από λογική σκέψη, αλλά από το συναισθηματικό σύστημα.

Δεν υπάρχει μία και μόνο αυστηρή «ονομασία» που να καλύπτει πλήρως αυτό που περιγράφετε. Μπορεί να ενταχθεί σε παροδικά καταθλιπτικά μικροεπεισόδια, σε συναισθηματικές αιφνίδιες ενεργοποιήσεις, ή σε ήπια αγχώδη-καταθλιπτική απορρύθμιση. Σημασία δεν έχει τόσο η ταμπέλα, όσο το ότι δεν είναι επικίνδυνο από μόνο του και δεν σημαίνει ότι οδηγεί κάπου χειρότερα.

Το πιο σημαντικό είναι να μην το φοβηθείτε και να μην το πολεμήσετε. Όσο περισσότερο προσπαθεί κανείς να το διώξει ή να το εξηγήσει εκείνη τη στιγμή, τόσο περισσότερο μπορεί να το ενισχύσει. Συνήθως βοηθά μια στάση παρατήρησης: «να, αυτό το κύμα ήρθε και θα φύγει», σε συνδυασμό με ήπια σωματική γείωση, όπως αργή αναπνοή ή επαφή με κάτι απτό γύρω σας.

Αν αυτά τα επεισόδια γίνουν συχνότερα, εντονότερα ή αρχίσουν να συνοδεύονται από σταθερή απαισιοδοξία, απώλεια ενδιαφέροντος ή σκέψεις απαξίωσης του εαυτού, τότε αξίζει να διερευνηθούν πιο συστηματικά μέσα σε ψυχοθεραπεία. Όχι γιατί είναι «επικίνδυνα», αλλά γιατί συνήθως δείχνουν ότι κάτι βαθύτερο ζητά χώρο και κατανόηση.

Με λίγα λόγια: αυτό που βιώνετε είναι μια στιγμιαία, αυτόματη συναισθηματική εμπειρία, όχι ένδειξη τρέλας, ούτε κάτι σπάνιο. Είναι ο τρόπος του ψυχισμού να εκφορτίζει ή να φέρνει στην επιφάνεια συναισθήματα που δεν χωρούν εύκολα στην καθημερινότητα. Και το γεγονός ότι μπορείτε να το περιγράψετε τόσο καθαρά δείχνει ήδη καλή επαφή με τον εαυτό σας. Read more