Γνωρίζουν όλοι οι ψυχολόγοι να διαχειριστούν τραύμα και παραβίαση ορίων ή χρειάζεται εξειδίκευση;

Καλησπέρα σας,

Δεν είναι απαραίτητο ένας ψυχοθεραπευτής να έχει εξειδίκευση στο τραύμα προκειμένου να μπορεί να δουλέψει θεραπευτικά με μια τραυματική ή παραβιαστική εμπειρία. Ωστόσο, είναι σημαντικό να έχει την κατάλληλη εκπαίδευση και εμπειρία ώστε να μπορεί να διαχειριστεί με ασφάλεια ζητήματα που σχετίζονται με το τραύμα και την παραβίαση ορίων.

Παίζει επίσης ρόλο το είδος της ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης, καθώς διαφορετικές προσεγγίσεις μπορεί να εστιάζουν με διαφορετικό τρόπο στην επεξεργασία μιας τέτοιας εμπειρίας.

Το σημαντικότερο είναι να βρείτε έναν θεραπευτή με τον οποίο να αισθάνεστε ασφάλεια, εμπιστοσύν...η και σεβασμό στα προσωπικά σας όρια. Η θεραπευτική διαδικασία χρειάζεται να γίνεται με τον δικό σας ρυθμό, χωρίς πίεση να μιλήσετε για κάτι πριν αισθανθείτε έτοιμος. Read more

Όχι απαραίτητα. Όλοι οι ψυχολόγοι έχουν βασική εκπαίδευση στη θεραπευτική σχέση και στα όρια, όμως η διαχείριση τραύματος και περιστατικών παραβίασης ορίων μπορεί να απαιτεί συγκεκριμένη εμπειρία και εξειδίκευση. Θα σας πρότεινα, πριν ξεκινήσετε, να ρωτήσετε τον/την ψυχολόγο αν αναλαμβάνει περιστατικά με αίτημα το τραύμα και αν έχει την αντίστοιχη εμπειρία και εξειδίκευση. Ένας σωστός επαγγελματίας αναγνωρίζει και μοιράζεται τα όρια της θεραπευτικής του παρέμβασης.

Δεν είναι αυτονόητο ότι κάθε ψυχολόγος έχει την εξειδίκευση που χρειάζεται για τραύμα και ιδιαίτερα για τραύμα που συνδέεται με παραβίαση ορίων. Η βασική εκπαίδευση στην ψυχολογία δίνει μια βάση, αλλά η σύνθετη τραυματική εμπειρία χρειάζεται επιπλέον γνώση, εκπαίδευση και κυρίως κλινική εμπειρία.

Ειδικά όταν υπάρχει παραβίαση προσωπικών, συναισθηματικών ή σεξουαλικών ορίων, θα αναζητούσα ψυχολόγο που να έχει πραγματική κλινική εμπειρία σε trauma-informed / trauma-focused therapy.

Και υπάρχει ένα πολύ σημαντικό σημείο: ο ίδιος ο τρόπος που ο θεραπευτής διαχειρίζεται τα όρια μέσα στη θεραπευτική σχέση είναι μέρος της θεραπεία...ς. Ένας σωστά εκπαιδευμένος ή κλινικά έμπειρος θεραπευτής δεν χρειάζεται να βιαστεί να «σκάψει» το τραύμα από την πρώτη στιγμή.

Στο σύνθετο τραύμα συχνά προηγούνται η ασφάλεια, η σταθεροποίηση, η αναγνώριση των triggers, η ρύθμιση και η δημιουργία μιας θεραπευτικής σχέσης εμπιστοσύνης. Μόνο όταν το άτομο έχει επαρκείς πόρους προχωράμε σε βαθύτερη επεξεργασία του τραυματικού υλικού. Με τον όρο σύνθετο τραύμα (Complex PTSD / C-PTSD) εννοούμε κάτι πιο σύνθετο από ένα μεμονωμένο τραυματικό γεγονός .Συνήθως αφορά παρατεταμένες ή επαναλαμβανόμενες τραυματικές εμπειρίες, ιδιαίτερα όταν το άτομο δεν μπορούσε εύκολα να ξεφύγει από την κατάσταση.

Παραδείγματα μπορεί να είναι:

-χρόνια κακοποίηση ή παραμέληση στην παιδική ηλικία
-επαναλαμβανόμενη ψυχολογική, σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση
-μεγάλωσε κάποιος σε περιβάλλον συνεχούς φόβου, απειλής ή αστάθειας
-μακροχρόνια σχέση με έντονο έλεγχο, χειρισμό ή παραβίαση ορίων
-επαναλαμβανόμενες εμπειρίες απόρριψης, εξευτελισμού ή εγκατάλειψης από σημαντικά -πρόσωπα
-καταστάσεις όπου το άτομο αισθανόταν ότι δεν είχε διαφυγή ή έλεγχο.

Η σημαντική διαφορά είναι ότι το σύνθετο τραύμα δεν αφορά μόνο «αυτό που συνέβη», αλλά μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του, τους άλλους και τις σχέσεις.
Τα συμπτώματα του τραύματος μπορεί να είναι
1.
υπερεπαγρύπνηση
έντονο άγχος
εύκολη ενεργοποίηση από ερεθίσματα
flashbacks ή έντονες αναμνήσεις
αποφυγή καταστάσεων που θυμίζουν το παρελθόν.

2. Δυσκολίες στη ρύθμιση συναισθημάτων
Μπορεί να περνά πολύ γρήγορα από ηρεμία σε έντονο φόβο, θυμό, ντροπή ή απόγνωση.

3. Αρνητική εικόνα εαυτού
Για παράδειγμα:
«Φταίω εγώ.»
«Δεν αξίζω.»
«Κάτι δεν πάει καλά με εμένα.»
«Δεν μπορώ να εμπιστευτώ τον εαυτό μου.»

4. Δυσκολίες στις σχέσεις
Μπορεί να υπάρχει μεγάλη δυσκολία στην εμπιστοσύνη, φόβος εγκατάλειψης, υπερβολική προσαρμογή στους άλλους ή αντίθετα πολύ έντονη ανάγκη προστασίας των ορίων.

Και εδώ συνδέεται άμεσα με αυτό που συζητούσαμε πριν για παραβίαση ορίων.

Ένα άτομο που έχει μάθει επί χρόνια ότι τα όριά του δεν γίνονται σεβαστά μπορεί να δυσκολεύεται αργότερα να καταλάβει:

«Τι θέλω εγώ;»
«Πού τελειώνω εγώ και πού αρχίζει ο άλλος;»
«Έχω δικαίωμα να πω όχι;»
«Μπορώ να εμπιστευτώ κάποιον χωρίς να χάσω τον εαυτό μου;»

Και κάτι πολύ σημαντικό

Δεν σημαίνει ότι όποιος έχει ζήσει πολλά δύσκολα γεγονότα έχει απαραίτητα C-PTSD. Η διάγνωση χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό.

Επίσης, το σύνθετο τραύμα δεν αντιμετωπίζεται απλώς με το να “μιλήσουμε για το παρελθόν”. Συχνά χρειάζεται πρώτα να δημιουργηθεί αίσθηση ασφάλειας, να μάθει το άτομο να αναγνωρίζει και να ρυθμίζει την ενεργοποίησή του και να αποκτήσει πιο σταθερά όρια και αίσθηση ελέγχου. Μετά, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να ακολουθήσει στοχευμένη επεξεργασία των τραυματικών εμπειριών. Read more

Καλησπέρα σας. Οι ψυχολόγοι δεν είναι de facto ψυχοθεραπευτές, εξαρτάται από την μετέπειτα εκπαίδευση και εξειδίκευση σε ψυχοθεραπευτική προσέγγιση. Όλες οι ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν εκπαίδευση σε δεξιότητες που σας ενδιαφέρουν, ωστόσο ορισμένοι συνάδελφοι επιλέγουν να εμβαθύνουν περισσότερο στην θεραπεία στο τραύμα. Το καλύτερο που θα είχατε να κάνετε αν σας ενδιαφέρει για τον εαυτό σας είναι να μιλήσετε με κάποιον θεραπευτή και να ρωτήσετε τις εκπαιδεύσεις του.

Η ιδιότητα του ψυχολόγου από μόνη της δεν σημαίνει ότι κάποιος έχει εξειδικευμένη εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία τραύματος ή στη δουλειά με παραβιάσεις ορίων. Ενας ειδικός θεραπευτής μπορει να δουλεύει αποτελεσματικά μέσα από trauma-focused CBT, EMDR, schema therapy ή άλλες προσεγγίσεις, αρκεί να έχει κατάλληλη εκπαίδευση και να δουλεύει trauma-informed.

Καλησπέρα σας.
Όχι, δεν έχουν όλοι οι ψυχολόγοι την ίδια εκπαίδευση ή εμπειρία στη δουλειά με τραυματικές εμπειρίες και παραβίαση ορίων. Οι βασικές σπουδές στην ψυχολογία δεν σημαίνουν αυτομάτως εξειδίκευση σε κάθε θεραπευτικό ζήτημα.
Δεν είναι απαραίτητο να αναζητήσετε κάποιον με έναν συγκεκριμένο τίτλο ή μία συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση. Είναι όμως σημαντικό ο ψυχολόγος που θα επιλέξετε να έχει εκπαίδευση και εμπειρία στη θεραπευτική δουλειά με τραύμα και ζητήματα ορίων και να αισθάνεστε ότι μπορείτε να προχωρήσετε μαζί του με ασφάλεια και χωρίς πίεση.
Μπορείτε να το ρωτήσετε πολύ απλά πριν ξεκινήσετε: αν έχει εμπειρία μ...ε αντίστοιχα ζητήματα και με ποιον τρόπο τα προσεγγίζει στη θεραπεία. Read more

Καλησπερα σας. Ευχαριστουμε που μοιράζεστε τον προβληματισμό σας. Θεωρητικά, δε χρειάζεται εξειδικευση, χρειάζεται ομως να υπαρχει εκπαιδευση σε κάποιο είδος ψυχοθεραπειας( να ειναι ψυχοθεραπευτης-Ψυχολογος οχι απλα ψυχολογος με ενα πτυχίο Ψυχολόγιας). Σε περιπτωση ομως μετατραυματικης διαταραχής καλο θα ειναι να υπάρχει εξειδικευση του θεραπευτή και αναλογη εμπειρία. Σε καθε περιπτωση, θα χρειαστει αξιολογηση του θεραπευτικου αιτήματος με τον θεραπευτη και θα κινηθείτε αναλογα. Ελπίζω να βοηθησα.