Πώς να χωρίσω με σύζυγο και προστατεύσω τα παιδιά 11, 9, 5 ετών χωρίς κατηγορίες από γονείς στο εξωτ

Καλησπέρα σας. Τα παιδιά πληγώνονται συνήθως λιγότερο από τον ίδιο τον χωρισμό και περισσότερο από τη σύγκρουση γύρω του: από το να βρεθούν ανάμεσα στους γονείς ή να ακούσουν κακά λόγια για τον έναν από αυτούς. Χρειάζονται μια ήρεμη συζήτηση προσαρμοσμένη στην ηλικία τους, με το μήνυμα ότι αγαπιούνται και από τους δύο, ότι δεν φταίνε σε τίποτα και ότι η καθημερινότητά τους θα έχει σταθερά σημεία, καθώς και χώρο να εκφράσουν ό,τι νιώθουν, χωρίς να βιαστείτε να το διορθώσετε.

Όσο για τους συγγενείς, δεν μπορείτε να ελέγξετε τι θα σκεφτούν ή θα πουν, μπορείτε όμως να βάλετε όρια με ηρεμία, χωρίς να χρειάζεται να δικαιολογηθείτε. Είναι φ...υσικό οι γονείς σας να ανησυχήσουν, γιατί και για εκείνους είναι μια μεγάλη αλλαγή, αλλά η ευθύνη σας είναι απέναντι στα παιδιά σας και στη δική σας ευημερία. Επειδή βρίσκεστε μακριά από το δικό σας περιβάλλον, αξίζει να έχετε και εσείς στήριξη, από έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης ή έναν ειδικό, ακόμη και online. Read more

Γεια σας!! Αυτό δεν μπορεί να απαντηθεί με απλά λόγια μέσω μιας πλατφόρμας. Γιατί δε δοκιμάζεται τη θεραπευτική διαδικασία; Που και με ποιον τρόπο θα διοχετεύσετε όλη αυτή την ενέργεια που φέρετε πάνω σας, στα παιδιά, στους συγγενείς; Καμιά φορά ο πρωτογενής πυρήνας της οικογένειας καταλήγει να γίνεται και ο πιο εξαρτητικός. Συλλογισθείτε πάνω σε αυτό. Καλή συνέχεια και στη διάθεσή σας, φυσικά και με την ικανότητα των διαδικτυακών συνεδριών, γίνεται εξίσου η εργασία που χρειάζεται. Σας ευχαριστώ!!

Καλησπέρα σας!
Το ερώτημά σας περιλαμβάνει δύο πολύ σημαντικές αγωνίες: πώς θα βοηθήσετε τα παιδιά σας να προσαρμοστούν στον χωρισμό και πώς θα διαχειριστείτε τις αντιδράσεις των δικών σας ανθρώπων, χωρίς αυτές να επιβαρύνουν περισσότερο την οικογένειά σας. Η διαμονή στο εξωτερικό προσθέτει πρακτικές δυσκολίες, ιδιαίτερα εάν δεν υπάρχει κοντά σας ένα σταθερό δίκτυο υποστήριξης. Από μια διαδικτυακή περιγραφή δεν μπορώ να αξιολογήσω τη σχέση σας, τις ανάγκες κάθε παιδιού ή τον καταλληλότερο τρόπο οργάνωσης του χωρισμού σας. Μπορώ, ωστόσο, να σας προτείνω ορισμένες ουσιαστικές κατευθύνσεις. Το πρώτο είναι ότι δεν μπορείτε να εξασφαλίσετε πως... κανείς δεν θα σας κατηγορήσει ή πως τα παιδιά δεν θα στενοχωρηθούν. Μπορείτε όμως να επηρεάσετε σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο θα βιώσουν αυτή τη μετάβαση. Η προστασία τους χρειάζεται να στηριχθεί στην ασφάλεια, στην ειλικρίνεια, στην προβλεψιμότητα και στην αποφυγή της εμπλοκής τους στις διαφωνίες των ενηλίκων.

1. Τι σημαίνει «να μην πληγωθούν τα παιδιά»
Είναι φυσικό να θέλετε να αποφύγετε κάθε πόνο για τα παιδιά σας. Ωστόσο, ο χωρισμός μπορεί να φέρει λύπη, θυμό, φόβο ή αβεβαιότητα, ακόμη και όταν πραγματοποιείται με προσοχή. Αυτά τα συναισθήματα δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι προκαλείται μόνιμη ψυχική βλάβη ούτε αποτελούν από μόνα τους ένδειξη ότι η απόφασή σας είναι λανθασμένη. Μεγάλη σημασία έχει το περιβάλλον μέσα στο οποίο τα παιδιά θα επεξεργαστούν την αλλαγή: αν θα έχουν διαθέσιμους γονείς, αν θα προστατεύονται από συγκρούσεις και αν η καθημερινότητά τους θα παραμείνει όσο γίνεται σταθερή. Η θετική συμμετοχή και των δύο γονέων βοηθά, εφόσον και οι δύο αποτελούν ασφαλείς φροντιστές. Επομένως, ένας πιο ρεαλιστικός στόχος είναι: «Θέλω τα παιδιά μου να μπορούν να στενοχωρηθούν, να θυμώσουν και να ρωτήσουν, έχοντας δίπλα τους ενήλικες που τα φροντίζουν και αντέχουν τα συναισθήματά τους». Δεν χρειάζεται να τα πείσετε ότι ο χωρισμός είναι ευχάριστος. Χρειάζεται να τους δείξετε ότι οι ενήλικες αναλαμβάνουν την ευθύνη να οργανώσουν τη ζωή τους με φροντίδα.

2. Τα πέντε χρόνια δυσκολίας χρειάζονται προσοχή στην ερμηνεία τους
Αναφέρετε ότι αυτή η κατάσταση διαρκεί πέντε χρόνια. Δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται για εμφανείς συγκρούσεις, συναισθηματική απόσταση, επανειλημμένες προσπάθειες επανασύνδεσης ή κάτι άλλο. Δεν θα ήταν σωστό να υποθέσουμε τι ακριβώς έχουν βιώσει τα παιδιά. Θα ήταν όμως χρήσιμο να αναρωτηθείτε:
• Τι έχουν δει και τι έχουν ακούσει;
• Έχουν παρατηρήσει απομάκρυνση ή εντάσεις;
• Έχουν προσπαθήσει να σας συμφιλιώσουν;
• Αποφεύγουν να εκφράσουν ανάγκες, για να μη σας επιβαρύνουν;
• Τι μπορεί να γνωρίζουν ήδη, χωρίς να σας έχουν μιλήσει;
Μια πιθανή ερώτηση είναι: «Πώς σου φαίνεται η ατμόσφαιρα στο σπίτι τελευταία;». Ακούστε την απάντηση, χωρίς να επιχειρήσετε να αποδείξετε ότι το παιδί αντιλαμβάνεται σωστά ή λάθος τη σχέση σας. Αποφύγετε όμως φράσεις, όπως «έμεινα τόσα χρόνια για εσάς». Παρότι μπορεί να εκφράζουν τη δική σας εμπειρία, υπάρχει κίνδυνος το παιδί να τις ακούσει ως χρέος: «Η μαμά υπέφερε εξαιτίας μου».

3. Προετοιμάστε πρώτα ένα βασικό πρακτικό πλαίσιο
Πριν από την ανακοίνωση, βοηθά να υπάρχουν απαντήσεις για το άμεσο μέλλον. Δεν χρειάζεται να έχουν λυθεί όλα. Χρειάζεται όμως να γνωρίζετε τι μπορείτε να πείτε με βεβαιότητα. Για παράδειγμα:
• Ποιος θα μένει πού τις πρώτες ημέρες;
• Ποιος θα πηγαίνει τα παιδιά στο σχολείο;
• Πώς θα οργανώνονται τα απογεύματα και ο ύπνος;
• Πότε και πώς θα επικοινωνούν με τον άλλο γονέα, όπου αυτό είναι ασφαλές;
• Ποιες καθημερινές συνήθειες μπορούν να συνεχιστούν;
Η συγκεκριμένη ενημέρωση καθησυχάζει περισσότερο από μια γενική υπόσχεση ότι «όλα θα πάνε καλά». Για όσα δεν έχουν αποφασιστεί, μπορείτε να πείτε: «Αυτό δεν το γνωρίζουμε ακόμη. Μόλις έχουμε μια σαφή απάντηση, θα σας ενημερώσουμε».

4. Πώς να ανακοινώσετε τον χωρισμό
Εφόσον είναι ασφαλές και μπορείτε να διατηρήσετε έναν ήρεμο τόνο, είναι χρήσιμο η πρώτη ενημέρωση να γίνει από κοινού. Εάν μια κοινή συζήτηση είναι πιθανό να εξελιχθεί σε σύγκρουση, δεν χρειάζεται να επιμείνετε σε αυτήν. Προτιμήστε μια ήσυχη στιγμή με χρόνο μετά για ερωτήσεις. Μην περιμένετε την τελευταία στιγμή πριν από μια αποχώρηση. Τα παιδιά χρειάζονται απλή εξήγηση, ρητή διαβεβαίωση ότι δεν ευθύνονται και προστασία από τις λεπτομέρειες της συζυγικής διαφωνίας. Μια ενδεικτική διατύπωση, προσαρμοσμένη μόνο σε όσα ισχύουν πραγματικά, θα μπορούσε να είναι: «Θέλουμε να σας μιλήσουμε για μια αλλαγή στην οικογένειά μας. Δεν θα συνεχίσουμε να είμαστε ζευγάρι και θα μένουμε σε διαφορετικά σπίτια. Αυτό αφορά τη σχέση μας ως ενηλίκων. Δεν έγινε εξαιτίας σας και δεν υπάρχει κάτι που πρέπει να κάνετε για να το διορθώσετε. Θα συνεχίσουμε να είμαστε οι γονείς σας. Για τις επόμενες ημέρες το πρόγραμμα θα είναι… Μπορείτε να μας ρωτήσετε ό,τι θέλετε, σήμερα ή οποιαδήποτε άλλη στιγμή». Εάν η απόφαση είναι δική σας και δεν υπάρχει συμφωνία του συζύγου σας, μην παρουσιάσετε ψευδώς μια κοινή απόφαση. Μπορείτε να πείτε: «Έχω αποφασίσει ότι δεν μπορώ να συνεχίσω τον γάμο μας». Δεν χρειάζεται να συνοδεύσετε αυτή την αλήθεια με κατηγορίες ή αποδείξεις. Μια κοινή αρχική ενημέρωση στα τρία παιδιά μπορεί να ακολουθηθεί από ξεχωριστές συζητήσεις με καθένα, ώστε να ακουστούν οι δικές του απορίες.

5. Για το παιδί των 5 ετών
Στην ηλικία αυτή χρειάζονται κυρίως σύντομες, συγκεκριμένες εξηγήσεις και επανάληψη. Οι αφηρημένες περιγραφές για τα προβλήματα της σχέσης σας δεν βοηθούν ιδιαίτερα. Μπορείτε να πείτε: «Η μαμά και ο μπαμπάς θα μένουν σε διαφορετικά σπίτια. Εσύ δεν έκανες κάτι κακό. Σήμερα θα κοιμηθείς εδώ και αύριο θα σε πάει στο σχολείο…». Ένα απλό ημερολόγιο με εικόνες ή χρώματα μπορεί να κάνει το πρόγραμμα πιο κατανοητό. Μερικά μικρότερα παιδιά εμφανίζουν μεγαλύτερη προσκόλληση, δυσκολίες στον ύπνο, ξεσπάσματα ή επιστροφή σε συμπεριφορές μικρότερης ηλικίας. Δεν συμβαίνει σε όλα και χρειάζεται να εξετάζεται η ένταση και η διάρκεια κάθε αλλαγής. Αν σας ρωτήσει ξανά και ξανά το ίδιο πράγμα, προσπαθήστε να απαντάτε ήρεμα. Η επανάληψη μπορεί να είναι ο τρόπος του να καταλάβει μια πραγματικότητα που ακόμη δυσκολεύεται να οργανώσει μέσα του.

6. Για το παιδί των 9 ετών
Στο παιδί των 9 ετών μπορείτε να δώσετε περισσότερες πληροφορίες για την καθημερινότητα, διατηρώντας ιδιωτικές τις λεπτομέρειες της σχέσης σας. Ενδεικτικές ερωτήσεις είναι:
• «Τι σε ανησυχεί περισσότερο από όσα άκουσες;»
• «Υπάρχει κάτι που φοβάσαι ότι θα αλλάξει;»
• «Τι θα ήθελες να γνωρίζεις για την επόμενη εβδομάδα;»
Αν πει «θα είμαι καλό παιδί, για να μη χωρίσετε», χρειάζεται σαφή απάντηση: «Δεν χωρίζουμε, επειδή έκανες κάτι λάθος. Δεν χρειάζεται να αλλάξεις τη συμπεριφορά σου για να μας κρατήσεις μαζί. Αυτό είναι ευθύνη των ενηλίκων». Τα παιδιά μπορεί να πιστεύουν ότι προκάλεσαν τον χωρισμό ή ότι μπορούν να τον αποτρέψουν. Γι’ αυτό η αποφόρτιση από την ευθύνη χρειάζεται να ειπωθεί καθαρά, ακόμη και αν δεν σας το ρωτήσουν.

7. Για το παιδί των 11 ετών
Το μεγαλύτερο παιδί ενδέχεται να ζητήσει πιο σύνθετες εξηγήσεις ή να έχει ήδη σχηματίσει άποψη. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι έτοιμο να γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες ή να συμμετέχει ως ενήλικας στις αποφάσεις. Μπορείτε να πείτε: «Καταλαβαίνω ότι θέλεις να ξέρεις περισσότερα. Θα σου εξηγήσω όσα αφορούν τη ζωή σου και όσα μπορώ να σου πω χωρίς να σε βάλω στη μέση της σχέσης μας». Αποφύγετε να του αναθέσετε τον ρόλο του προστάτη της οικογένειας ή του στηρίγματός σας: «Εσύ είσαι ο μεγάλος τώρα», «πρέπει να προσέχεις τα αδέλφια σου», «μόνο εσύ με καταλαβαίνεις». Τα παιδιά χρειάζεται να παραμένουν παιδιά και να μη λειτουργούν ως υποκατάστατα συντρόφου. Μια βοηθητική φράση είναι: «Δεν χρειάζεται να φροντίσεις εμένα ούτε να λύσεις τα προβλήματα των μικρότερων. Θα έχουμε ενήλικες που θα μας βοηθούν».

8. Αφήστε χώρο και για συναισθήματα που σας δυσκολεύουν
Τα τρία παιδιά μπορεί να αντιδράσουν εντελώς διαφορετικά. Μην περιμένετε την ίδια συναισθηματική έκφραση ή τον ίδιο χρόνο προσαρμογής. Αν κάποιο πει «εσύ φταις» ή «δεν σε θέλω», μπορείτε να απαντήσετε: «Ακούω πόσο θυμωμένος είσαι μαζί μου. Δεν χρειάζεται να συμφωνήσεις με την απόφασή μου, για να σε ακούσω. Θα συνεχίσω να σε φροντίζω». Αυτό δεν σημαίνει κατάργηση των ορίων: «Μπορείς να είσαι θυμωμένος. Δεν μπορούμε όμως να χτυπάμε ή να καταστρέφουμε πράγματα». Αποφύγετε να ζητήσετε από τα παιδιά να ανακουφίσουν τη δική σας ενοχή με ερωτήσεις, όπως «με καταλαβαίνεις, έτσι;» ή «ξέρεις ότι δεν είχα άλλη επιλογή;». Επιτρέψτε τους να έχουν διαφορετική εμπειρία από τη δική σας.

9. Πώς να διαχειριστείτε τις κατηγορίες των γονιών και των συγγενών σας
Εδώ χρειάζεται μια δύσκολη αλλά ουσιαστική παραδοχή: δεν υπάρχει διατύπωση που να εγγυάται την αποδοχή όλων. Μπορείτε να εξηγήσετε τη θέση σας, αλλά δεν ελέγχετε την τελική τους αντίδραση. Θα σας πρότεινα μια σύντομη, σταθερή ενημέρωση: «Η απόφασή μου έχει προηγηθεί από μακρόχρονη σκέψη. Καταλαβαίνω ότι μπορεί να διαφωνείτε ή να ανησυχείτε. Αυτή την περίοδο χρειάζομαι σεβασμό και πρακτική βοήθεια για τα παιδιά. Δεν θα συζητήσω προσωπικές λεπτομέρειες ούτε θα μπω σε μια διαδικασία συνεχούς απολογίας». Αν ακούσετε «καταστρέφεις την οικογένειά σου», μπορείτε να απαντήσετε: «Ακούω ότι το βλέπετε έτσι. Δεν συμφωνώ με αυτόν τον χαρακτηρισμό. Μπορούμε να μιλήσουμε για το πώς θα στηρίξουμε τα παιδιά, εφόσον η συζήτηση παραμένει σεβαστική». Αν οι προσβολές συνεχίζονται: «Θα σταματήσω εδώ τη συζήτηση και μπορούμε να επανέλθουμε, όταν θα μπορούμε να μιλήσουμε ήρεμα». Το όριο αποκτά ουσία, όταν εφαρμόζεται. Δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνετε την ίδια εξήγηση, μέχρι να σας δικαιώσουν.

10. Άλλο η διαφωνία των συγγενών μαζί σας και άλλο η εμπλοκή των παιδιών
Οι συγγενείς μπορούν να έχουν συναισθήματα και απόψεις. Χρειάζεται όμως να γνωρίζουν τι περιμένετε από τη συμπεριφορά τους προς τα παιδιά. Μια σαφής διατύπωση είναι: «Δεν θέλω να ακούγονται μπροστά στα παιδιά κατηγορίες για κανέναν από τους γονείς τους. Μην τους ζητάτε να πάρουν θέση, να μας μεταφέρουν μηνύματα ή να μας πείσουν να αλλάξουμε απόφαση». Προσθέστε τι μπορούν να κάνουν: «Μπορείτε να τα ακούτε, να συνεχίσετε τις συνήθειές σας μαζί τους και να τους δείχνετε ότι η σχέση σας παραμένει σταθερή». Οι παππούδες και οι γιαγιάδες μπορούν να αποτελέσουν σημαντική πηγή ασφάλειας, όταν σέβονται τα όρια και προσφέρουν στήριξη, χωρίς να παρεμβαίνουν στη σύγκρουση. Αν επαναλαμβάνονται επιβαρυντικά σχόλια, επανεξετάστε τον τρόπο επικοινωνίας: για παράδειγμα, συντομότερες κλήσεις με παρουσία σας και διακοπή της συζήτησης, όταν αρχίζουν οι κατηγορίες. Ο σκοπός είναι η προστασία των παιδιών, όχι η τιμωρία των συγγενών.

11. Αν τα παιδιά έχουν ήδη ακούσει κατηγορίες
Αν το παιδί σας πει «η γιαγιά λέει ότι εσύ χάλασες το σπίτι», αποφύγετε να απαντήσετε με επίθεση στη γιαγιά. Μπορείτε να πείτε: «Λυπάμαι που άκουσες κάτι που σε έβαλε στη μέση. Η γιαγιά έχει τη δική της άποψη. Δεν είναι δική σου δουλειά να αποφασίσεις ποιος έχει δίκιο ή να υπερασπιστείς κάποιον. Μπορείς να αγαπάς τη γιαγιά, εμένα και τον μπαμπά χωρίς να επιλέξεις πλευρά». Στη συνέχεια, συζητήστε απευθείας με τον ενήλικα. Μην αναθέσετε στο παιδί να μεταφέρει την επίπληξή σας και μην το ανακρίνετε, για να συγκεντρώσετε στοιχεία.

12. Η σχέση με τον πατέρα τους χρειάζεται να αντιμετωπιστεί χωριστά από τη συζυγική σχέση
Όπου υπάρχει ασφάλεια, τα παιδιά χρειάζονται ελευθερία να αγαπούν και τους δύο γονείς χωρίς ενοχές. Αποφύγετε τις υποτιμητικές αναφορές, τις ανακρίσεις μετά τις συναντήσεις και τη χρήση τους ως αγγελιοφόρων. Μπορείτε να ρωτήσετε «πώς πέρασες;» χωρίς να συνεχίσετε με ερωτήσεις για την προσωπική ζωή του πατέρα τους.
Αν η επικοινωνία μεταξύ σας είναι δύσκολη, προτείνετε συγκεκριμένο τρόπο συνεννόησης για πρακτικά ζητήματα, με σύντομα μηνύματα και σαφές θέμα. Δεν χρειάζεται κάθε συζήτηση για το σχολείο να μετατρέπεται σε συζήτηση για το παρελθόν του γάμου.

13. Αν υπάρχει φόβος, βία ή εκφοβισμός, η προσέγγιση αλλάζει
Οι προτάσεις για κοινή ανακοίνωση και συνεργασία προϋποθέτουν ασφάλεια. Αν υπάρχει κακοποίηση, απειλή ή σοβαρός εκφοβισμός, χρειάζεται εξατομικευμένο σχέδιο με κατάλληλους τοπικούς επαγγελματίες. Μην πιέσετε τον εαυτό σας ή τα παιδιά σε κοινές συναντήσεις, για να διατηρηθεί μια εικόνα συνεννόησης. Η προστασία των παιδιών δεν απαιτεί να αποκρύπτεται μια επικίνδυνη συμπεριφορά ούτε να παρουσιάζεται κάθε σύγκρουση ως ευθύνη και των δύο στον ίδιο βαθμό. Η επαφή με κάθε γονέα χρειάζεται να αξιολογείται με βάση την ασφάλεια και την καταλληλότητά της.

14. Τι προσθέτει η διαμονή στο εξωτερικό
Θα βοηθούσε να δημιουργήσετε έναν μικρό, συγκεκριμένο χάρτη υποστήριξης:
• Ποιος ενήλικας μπορεί να βοηθήσει πρακτικά σε μια δύσκολη ημέρα;
• Ποιος γνωρίζει την κατάσταση και μπορεί να σας ακούσει;
• Υπάρχει διαθέσιμη υποστήριξη από το σχολείο;
• Υπάρχει επαγγελματίας με τον οποίο μπορείτε να επικοινωνείτε άνετα στη γλώσσα σας;
• Πώς μπορούν να συνεχιστούν οι ασφαλείς σχέσεις των παιδιών με ανθρώπους που βρίσκονται στην Ελλάδα;
Ενημερώστε διακριτικά έναν υπεύθυνο του σχολείου, δίνοντας τις πληροφορίες που χρειάζονται για τη στήριξη των παιδιών. Δεν είναι απαραίτητο να γνωστοποιηθούν οι ιδιωτικές λεπτομέρειες του γάμου σας. Επειδή δεν γνωρίζουμε τη χώρα διαμονής ή τις ρυθμίσεις της οικογένειάς σας, ζητήστε τοπική νομική καθοδήγηση, πριν σχεδιάσετε αλλαγή χώρας διαμονής των παιδιών ή άλλες σημαντικές μετακινήσεις. Η ψυχολογική καθοδήγηση δεν αρκεί, για να καθορίσει αυτά τα ζητήματα.

15. Πότε χρειάζεται πρόσθετη υποστήριξη για τα παιδιά
Μια περίοδος στενοχώριας δεν σημαίνει αυτόματα ότι κάθε παιδί χρειάζεται ατομική θεραπεία. Χρειάζεται όμως αξιολόγηση, όταν οι δυσκολίες επιμένουν, εντείνονται ή επηρεάζουν αισθητά την καθημερινότητά του: για παράδειγμα, σημαντική απόσυρση, επίμονες διαταραχές ύπνου, σχολική άρνηση, μεγάλη πτώση λειτουργικότητας ή έντονη επιθετικότητα. Ο παιδίατρος και ένας ειδικός ψυχικής υγείας παιδιών μπορούν να βοηθήσουν στην εκτίμηση. Για σωματικά συμπτώματα χρειάζεται και παιδιατρική εκτίμηση, χωρίς να αποδίδονται αυτομάτως στο άγχος. Αν εμφανιστούν αναφορές αυτοτραυματισμού ή επιθυμίας θανάτου, αναζητήστε άμεσα επαγγελματική βοήθεια. Χρήσιμη μπορεί να είναι και η συμβουλευτική γονέων, ώστε οι ενήλικες να οργανώσετε τη μετάβαση, χωρίς να περιμένετε πρώτα να εμφανιστούν σοβαρές δυσκολίες στα παιδιά.

16. Χρειάζεστε κι εσείς έναν ασφαλή χώρο στήριξης
Πίσω από το «πώς θα αποφύγω τις κατηγορίες;» μπορεί να υπάρχει φόβος απόρριψης, μοναξιάς ή απώλειας πρακτικής βοήθειας. Δεν μπορώ να γνωρίζω ποιο από αυτά ισχύει για εσάς. Αξίζει όμως να το εξετάσετε, γιατί διαφορετική στήριξη χρειάζεται η συναισθηματική πίεση και διαφορετική μια πραγματική οικονομική ή στεγαστική εξάρτηση. Ένας δικός σας επαγγελματικός χώρος υποστήριξης μπορεί να σας βοηθήσει να ξεχωρίσετε την ευθύνη που σας αναλογεί από την ενοχή που σας επιβάλλεται και να προετοιμάσετε εφαρμόσιμα όρια. Μπορείτε να συγκινηθείτε μπροστά στα παιδιά, χωρίς να τους αναθέσετε να σας φροντίσουν: «Σήμερα είμαι στενοχωρημένη, αλλά έχω ανθρώπους που με βοηθούν. Δεν χρειάζεται να με κάνεις καλά». Η πιο ουσιαστική κατεύθυνση είναι να οργανώσετε μια μετάβαση στην οποία τα παιδιά θα έχουν σταθερή φροντίδα, αληθινές πληροφορίες και ελευθερία να αισθάνονται όσα αισθάνονται. Δεν χρειάζεται να κερδίσετε την έγκριση κάθε συγγενή, για να θέσετε όρια. Χρειάζεται να μπορείτε να μετατρέπετε αυτά τα όρια σε καθημερινές πράξεις που προστατεύουν τα παιδιά και στηρίζουν εσάς. Read more

Καλημέρα σας. Το διαζύγιο είναι έτσι κι αλλιώς κάτι τραυματικό για τα παιδιά, κοινώς αναπόφευκτο, αλλά σίγουρα καλύτερο από τη διαιώνιση ενός προβληματικού γάμου, ο οποίος θα πυροδοτεί νέες τραυματικές εμπειρίες για εκείνα. Το ερώτημα σας δεν μπορεί να απαντηθεί με απλό τρόπο, αφού κάθε οικογένεια κουβαλάει την δική της προσωπική ιστορία και ταυτότητα. Αυτό που θα μπορούσε κάποιος να πει, είναι ότι ίσως να μην αποφύγετε εντελώς τις κατηγορίες απο τα συγγενικά σας πρόσωπα, δεδομένου ότι δεν μπορείτε να ελέγξετε το πως εκείνοι συμπεριφέρονται και αισθάνονται. Η φράση κλειδί είναι να μην πληγωθούν τα παιδιά: αυτό θα το πετύχετε ευκολότερα, αν χω...ρίζοντας με τον σύζυγο σας ταυτόχρονα καταφέρετε να συμμαχήσετε μαζί του για τα θέματα που αφορούν το μεγάλωμα και την ευημερία των παιδιών σας, παραμερίζοντας τα υπόλοιπα μέλη της δικής σας και της δικής του οικογένειας, τα οποία θα θέλουν να εμπλακούν έτσι κι αλλιώς. Ένα διαζύγιο με παιδιά είναι εν γένει πιο δύσκολο ακριβώς επειδή τα περιλαμβάνει. Θα σας συνιστούσα να μιλήσετε με κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας με εμπειρία στο ζήτημα, ιδανικά σε συνεργασία με τον μελλοντικό "πρώην" σύζυγο σας. Read more

Καλησπέρα σας, ένα διαζύγιο είναι μια συνθήκη που αλλάζει τις ισορροπίες μέσα σε ένα οικογενειακό σύστημα και απαιτείται χρόνος μέχρι τα μέλη να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Αρχικά θα ήταν πολύ βοηθητικό να μιλήσετε από κοινού στα παιδιά για τα νέα δεδομένα που προκύπτουν και να εξηγήσετε πως ως προς τον γονεικό σας ρόλο παραμένετε μαζί. Αυτό θα δώσει στα παιδιά μια ασφάλεια πως ένα βασικό κομμάτι του οικογενειακού συστήματος παραμένει ίδιο. Ως προς τα άτομα που απαρτίζουν το συγγενικό σας περιβάλλον, είναι σημαντικό να υπάρξουν σαφή όρια σχετικά με το τι μπορεί να συζητηθεί ενώπιον των παιδιών αλλά και τι έχετε εσεις η ίδια ανάγκη απο εκε...ίνους, ώστε να διαχειριστείτε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τόσο την δική σας συναισθηματική κατάσταση όσο και των παιδιών. Επίσης θα ήταν βοηθητικό να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας ο οποίος θα μπορούσε να σας συνοδεύσει σε αυτή την μεταβατική περίοδο, παρέχοντας ένα ασφαλές και υποστηρικτικό πλαίσιο.
Με εκτίμηση, Read more