Γιατί ένα νήπιο έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση και πώς να ξεπεράσει την ανασφάλεια;

Κάθε άνθρωπος γεννιέται με διαφορετικές τάσεις, αλλά και διαφορετικά χαρακτηριστικά και ταλέντα. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση δεν είναι κάτι με το οποίο γεννιέσαι, αλλά κάτι που χτίζεται από τη βρεφική ηλικία μέσα στην οικογένεια. Ουσιαστικά αυτό που χρειάζεται να κάνετε είναι να επαναδομήσετε την εικόνα εαυτού μέσα από την προσωπική σας εργασία και προσπάθεια εντός ενός ψυχοθεραπευτικού πλαισίου. Με την κατάλληλη υποστήριξη μπορείτε να αντιμετωπίσετε τις όποιες ανασφάλειές σας και να διαχειριστείτε τις αρνητικές σκέψεις και αντιδράσεις που τις συνοδεύουν.

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση από τη νηπιακή ηλικία δεν εμφανίζεται τυχαία ούτε αποτελεί χαρακτηριστικό «χαρακτήρα» με την απλή έννοια. Διαμορφώνεται πολύ νωρίς μέσα από τον τρόπο που το παιδί σχετίζεται με το περιβάλλον του και, κυρίως, μέσα από τα επαναλαμβανόμενα συναισθηματικά μηνύματα που λαμβάνει για τον εαυτό του.

Ένα παιδί μπορεί να αναπτύξει χαμηλή αυτοπεποίθηση όταν μεγαλώνει σε ένα πλαίσιο όπου η αποδοχή είναι ασυνεπής, υπό όρους ή συνδεδεμένη με την επίδοση. Όταν οι ενήλικες είναι υπερβολικά επικριτικοί, αγχώδεις, υπερπροστατευτικοί ή συναισθηματικά μη διαθέσιμοι, το παιδί συχνά εσωτερικεύει την αίσθηση ότι «δεν ε...ίναι αρκετό», «κάτι δεν κάνει σωστά» ή «πρέπει να προσπαθεί πολύ για να αξίζει». Ακόμη και χωρίς εμφανή κακοποίηση, ένα παιδί με αυξημένη ευαισθησία ή ιδιοσυγκρασιακή συστολή μπορεί να βιώνει τον κόσμο ως απειλητικό και τον εαυτό του ως ανεπαρκή, ιδιαίτερα αν δεν ενισχυθεί η αυτενέργεια και η εμπιστοσύνη στις ικανότητές του.

Σημαντικό ρόλο παίζει και η πρώιμη εμπειρία σύγκρισης. Παιδιά που συγκρίνονται συστηματικά με αδέλφια ή συνομηλίκους, που λαμβάνουν περισσότερο διόρθωση παρά ενίσχυση ή που μαθαίνουν ότι το λάθος δεν επιτρέπεται, συχνά αναπτύσσουν μια εσωτερική φωνή αμφισβήτησης και φόβου αποτυχίας. Με τον καιρό, αυτή η φωνή παγιώνεται και μετατρέπεται σε χρόνια ανασφάλεια.

Η ανασφάλεια δεν παύει απλώς με θετικές σκέψεις ή διαβεβαιώσεις. Πρόκειται για βαθιά ριζωμένο σχήμα εαυτού, το οποίο αλλάζει μέσα από εμπειρίες που το διαψεύδουν στην πράξη. Ο άνθρωπος παύει να είναι ανασφαλής όταν αρχίζει, επανειλημμένα και σταδιακά, να λειτουργεί παρά την ανασφάλεια και να διαπιστώνει ότι μπορεί να αντέξει, να τα καταφέρει και να μην καταρρεύσει ακόμη κι αν δεν είναι τέλειος ή αν απορριφθεί. Η αυτοπεποίθηση δεν προηγείται της δράσης· χτίζεται μέσα από αυτήν.

Σε θεραπευτικό επίπεδο, αυτό σημαίνει δουλειά τόσο σε γνωσιακό όσο και σε βιωματικό επίπεδο. Χρειάζεται να αναγνωριστούν οι παλιές πεποιθήσεις και να αμφισβητηθούν όχι μόνο λογικά αλλά κυρίως μέσα από νέες εμπειρίες. Παράλληλα, είναι κρίσιμο να καλλιεργηθεί μια πιο συμπονετική εσωτερική στάση, ώστε το άτομο να μάθει να στέκεται στον εαυτό του χωρίς συνεχή αυτοκριτική.

Η ανασφάλεια που ξεκινά από νωρίς δεν «εξαφανίζεται» μαγικά, αλλά μπορεί να χάσει τη δύναμή της. Όταν ο άνθρωπος παύει να οργανώνει τη ζωή του γύρω από την αποφυγή, τον φόβο και την ανάγκη επιβεβαίωσης, και αρχίζει να παίρνει χώρο ως έχει, τότε η αυτοπεποίθηση δεν είναι πια κάτι που αναζητά, αλλά κάτι που προκύπτει ως αποτέλεσμα μιας πιο σταθερής και αποδεκτικής σχέσης με τον εαυτό του. Read more

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση από μικρή ηλικία συχνά συνδέεται με τις πρώιμες εμπειρίες, τις σχέσεις και τα μηνύματα που λαμβάνει ένα παιδί για τον εαυτό του. Δεν είναι κάτι έμφυτο ή μόνιμο.
Η ανασφάλεια αρχίζει να υποχωρεί όταν ο άνθρωπος μπορέσει να κατανοήσει τον εαυτό του βαθύτερα και να χτίσει μια πιο σταθερή σχέση με τις ανάγκες, τα συναισθήματα και την αξία του. Κάτι που μπορεί να υποστηριχθεί ουσιαστικά μέσα από μια ψυχοθεραπευτική διαδικασία.

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση από πολύ μικρή ηλικία συνήθως δεν εμφανίζεται «τυχαία». Συχνά σχετίζεται με το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί: τον τρόπο που λαμβάνει αγάπη και επιβεβαίωση, την κριτική ή τις συγκρίσεις που μπορεί να δέχεται, τις προσδοκίες των σημαντικών ενηλίκων, αλλά και εμπειρίες όπως συναισθηματική ανασφάλεια, έλλειψη σταθερότητας ή επαναλαμβανόμενα μηνύματα ότι «δεν είναι αρκετό». Ένα παιδί μπορεί έτσι να εσωτερικεύσει από νωρίς την αίσθηση ότι δεν αξίζει, ότι κάνει λάθη ή ότι πρέπει να προσπαθεί πολύ για να γίνει αποδεκτό.
Η ανασφάλεια δεν παύει από τη μία μέρα στην άλλη, όμως μπορεί να αλλά...ξει. Το πρώτο βήμα είναι η αναγνώριση αυτών των παλιών εσωτερικευμένων μηνυμάτων και η κατανόηση ότι δεν αποτελούν αντικειμενικές αλήθειες αλλά μοτίβα που μάθαμε. Μέσα από την ψυχοθεραπεία, και ιδιαίτερα τη Γνωσιακή–Συμπεριφοριστική προσέγγιση, το άτομο μπορεί να δουλέψει με τις αυτόματες αρνητικές σκέψεις, να ενισχύσει μια πιο ρεαλιστική και συμπονετική εικόνα για τον εαυτό του και να χτίσει σταδιακά αυτοπεποίθηση μέσα από νέες εμπειρίες και συμπεριφορές. Η αλλαγή είναι μια διαδικασία, αλλά είναι απολύτως εφικτή όταν υπάρχει κατανόηση, υποστήριξη και συνέπεια στη δουλειά με τον εαυτό.
Εύχομαι να σας βοήθησε αυτή η απάντηση! Read more