Ο γιος έχει διπολική διαταραχή αλλά καμία αγωγή δεν ανταποκρίνεται; Υπάρχει λάθος διάγνωση;

Η ευσύνοπτη και εύλογη ερώτησή σας, μας δίνει τη δυνατότητα να εξηγήσουμε κάποια πράγματα σχετικά με τις διαγνώσεις. Οι διαγνώσεις προκύπτουν με βάση κάποια κριτήρια συμπτωμάτων και συμπεριφοράς που συνήθως μας δίνει ο θεραπευόμενος (με αυτοπαρατήρηση) ή οικεία του πρόσωπα. Εδώ μπορείτε να καταλάβετε πόσο υποκειμενικά είναι αυτά τα στοιχεία. Τα κριτήρια αναφέρονται στο γνωστό Διαγνωστικό Στατιστικό Εγχειρίδιο της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρίας (DSM V) ή άλλο διαγνωστικό πρότυπο. Οι διαγνώσεις μάς διευκολύνουν για να μπορέσουμε να συζητήσουμε με τον θεραπευόμενο και άλλα πρόσωπα, έχοντας μία κοινή βάση όρων και καθιερωμένων προτύπων θεραπεί...ας που διευκολύνουν την επικοινωνία και συνεννόηση. ...Ο όρος διπολική διαταραχή είναι αρκετά ευρύς και περιγράφει πολλές διαφορετικές παραλλαγές μίας ψυχολογικής κατάστασης, η οποία χαρακτηρίζεται από κάποια κοινά συμπτώματα (διαδοχικές φάσεις κατάθλιψης και μανίας στις οποίες βυθίζεται ο θεραπευόμενος). Πολύ συνοπτικά, θα σας πω ότι ο γιος σας μπορεί να έχει μία προδιάθεση βίωσης αυτών των έντονων συναισθηματικών διακυμάνσεων, αλλά σίγουρα τις βιώνει με τον δικό του τρόπο. Για να μπορέσει να διαχειριστεί αυτή τη προδιάθεση συμπεριφοράς, χρειάζεται να βρει έναν τρόπο ελέγχου και προσαρμογής των αντιδράσεών του. Μία μορφή δηλαδή ψυχοεκπαίδευσης και ψυχολογικής ενδυνάμωσης. Αυτά τα δύο, μπορούν να προκύψουν μετά από τη λήψη μίας αγωγής ή μόνο από αυτήν; Ατυχώς, συχνά οι διαγνώσεις λειτουργούν σαν ταμπέλες. Οι θεραπευόμενοι "ενδύονται" κάτι που τους συμβαίνει ως "πάθηση" και μπορεί ακόμη και να αναπτύξουν μία στρατηγική "αξιοποίησής" της με στόχο μία πιο άνετη ζωή (που, συνήθως, καταλήγει να είναι μία εξαρτητική ζωή και όχι αυτόνομη και ελεύθερη). Η κάθε περίπτωση είναι μοναδική και, στο πλαίσιο αυτό, απαιτείται στενή συνεργασία με τον θεραπευόμενο, συχνά και με πρόσωπα με τα οποία αλληλεπιδρά και διερεύνηση τρόπων και στρατηγικών που θα επιτρέψουν τη λειτουργική και δημιουργική ανακατεύθυνση αυτής της ψυχολογικής προδιάθεσης σε μία ήρεμη και ισορροπημένη ζωή και προσωπική ανάπτυξη. Η συμβολή ενός έμπειρου θεραπευτή μπορεί να είναι καταλυτική για την κατανόηση της περίπτωσης και τις αναγκαίες γνωστικές αλλαγές από τη μεριά του θεραπευόμενου και των οικείων του προσώπων. Read more

Καλημέρα σας. Αν και αυτό θα πρέπει να το εξετάσει ψυχίατρος, μπορώ να σας πω ότι η διπολική διαταραχή μοιάζει πολύ τόσο με την Οριακή Διαταραχή της Προσωπικότητας, καθώς και με την Σχιζοσυναισθηματική διαταραχή. Ο ψυχίατρος που παρακολουθεί θα πρέπει να είναι ενημερος για την κατάσταση ώστε να κρίνει. Ο γιος σας παίρνει με συνέπεια τα φάρμακα του ή όχι; το ελέγχετε;

Καλησπέρα σας ! Πολλά είναι τα ενδεχόμενα. Ένα από αυτά είναι τα μέχρι τώρα θεραπευτικά σχήματα να μην έχουν αποδώσει. Ένα άλλο ερώτημα είναι αν έχει εξασφαλισθεί απόλυτα το ότι λαμβάνεται η αγωγή, καθώς πολύ συχνά οι θεραπευόμενοι βρίσκουν τρόπους να δίνουν την εντύπωση ότι λαμβάνουν την αγωγή, αλλά αυτό να μην ισχύει. Ένα άλλο ενδεχόμενο είναι πράγματι η διάγνωση να είναι διαφορετική, αν και η φαρμακευτική αγωγή για τις εναλλακτικές διαγνώσεις δε διαφέρει πολύ, οπότε το σενάριο αυτό δε φαίνεται να καλύπτει την ως τώρα απουσία ανταπόκρισης στη θεραπεία. Πολύ σημαντικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι η θεραπεία δε μπορεί να περιορίζεται στη ...φαρμακευτική αγωγή, αλλά απαιτεί την πλήρη τήρηση των αρχών του βιοψυχοκοινωνικού μοντέλου, με τη φαρμακευτική αγωγή να αποτελεί μόνο ένα μέρος, αν και ίσως το πιο σημαντικό, της βιολογικής παραμέτρου. Αισιοδοξώ ότι σε στενή συνεργασία με το θεράποντα ψυχίατρο, θα οδηγηθείτε σε ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Read more

Καλησπέρα σας χρειάζεται να γίνει αξιολόγηση και εκτίμηση από ψυχοθεραπευτή. Μια ενέργεια που μπορεί να βοηθηθσει στη μείωση των συμπτωμάτων είναι η έναρξη ψυχοθεραπείας

Καλησπέρα σας.
Κατανοώ πόσο εξαντλητικό και απογοητευτικό είναι για έναν γονέα να βλέπει το παιδί του να υποφέρει, να δοκιμάζει διαδοχικές αγωγές και να μην παρουσιάζει τη βελτίωση που όλοι περιμένατε. Είναι απολύτως εύλογο, μέσα σε αυτή την αγωνία, να αναρωτιέστε μήπως η αρχική διάγνωση δεν είναι σωστή.
Η ειλικρινής απάντηση είναι ότι ναι, υπάρχει περίπτωση μια ψυχιατρική διάγνωση να χρειάζεται επανεκτίμηση. Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η διάγνωση της διπολικής διαταραχής είναι λανθασμένη, μόνο και μόνο επειδή μία ή περισσότερες φαρμακευτικές αγωγές δεν είχαν το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Η διπολική διαταραχή δεν διαγιγνώσκετα...ι από μια μεμονωμένη συμπεριφορά, μια δύσκολη περίοδο ή μία μόνο εξέταση. Η διάγνωση βασίζεται στη συνολική πορεία του ανθρώπου στον χρόνο: στη διάρκεια, στην ένταση και στη συχνότητα των καταθλιπτικών, μανιακών ή υπομανιακών επεισοδίων, στις μεταβολές του ύπνου και της ενεργητικότητας, στη λειτουργικότητα, στο οικογενειακό ιστορικό και στο κατά πόσο τα συμπτώματα εμφανίζονται σε σαφώς διακριτές περιόδους. Ορισμένα σωματικά νοσήματα, όπως διαταραχές του θυρεοειδούς, αλλά και άλλες ψυχικές δυσκολίες ή η χρήση ουσιών, μπορεί να δημιουργήσουν εικόνα που μοιάζει με διπολικότητα.
Παράλληλα, η μη ανταπόκριση δεν αποδεικνύει από μόνη της λανθασμένη διάγνωση. Στη διπολική διαταραχή συχνά χρειάζεται να δοκιμαστούν περισσότερα από ένα φάρμακα ή διαφορετικοί συνδυασμοί, προτού βρεθεί η αγωγή που ταιριάζει στο συγκεκριμένο άτομο. Επίσης, διαφορετική αντιμετώπιση μπορεί να χρειάζεται ένα μανιακό επεισόδιο, διαφορετική η διπολική κατάθλιψη και διαφορετική η μακροχρόνια πρόληψη των υποτροπών.
Πριν λοιπόν καταλήξετε ότι «καμία αγωγή δεν λειτουργεί», είναι σημαντικό ο θεράπων ψυχίατρος να εξετάσει με ακρίβεια ορισμένα ζητήματα:
Αν κάθε αγωγή χορηγήθηκε στη σωστή δόση και για επαρκές χρονικό διάστημα. Αν λαμβανόταν καθημερινά όπως είχε συνταγογραφηθεί. Αν υπήρχαν παρενέργειες που οδήγησαν σε παραλείψεις ή πρόωρη διακοπή. Αν πραγματοποιήθηκαν, όπου απαιτούνταν, οι κατάλληλες αιματολογικές εξετάσεις ή μετρήσεις των επιπέδων του φαρμάκου. Αν συνυπάρχουν αϋπνία, έντονο άγχος, ΔΕΠΥ, χρήση αλκοόλ ή άλλων ουσιών, διαταραχές προσωπικότητας, τραυματικές εμπειρίες ή κάποια οργανική πάθηση που περιπλέκει την εικόνα. Ακόμη, έχει σημασία αν το βασικό πρόβλημα αυτή την περίοδο είναι κατάθλιψη, διέγερση, ευερεθιστότητα, μικτά συμπτώματα, ψύχωση ή πολύ γρήγορες εναλλαγές της διάθεσης.
Η λέξη «ανθεκτική» χρειάζεται επίσης προσοχή. Δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να μη βελτιωθεί. Σημαίνει ότι δεν υπήρξε επαρκής και σταθερή ανταπόκριση σε κατάλληλες θεραπευτικές δοκιμές και επομένως απαιτείται πιο εξειδικευμένη, συστηματική και εξατομικευμένη προσέγγιση. Στη βιβλιογραφία, η θεραπευτική ανθεκτικότητα δεν θεωρείται ότι αποδεικνύεται, απλώς επειδή «δοκιμάστηκαν πολλά χάπια», αλλά εξετάζεται αν απέτυχαν επαρκείς θεραπευτικές δοκιμές, με κατάλληλες δόσεις, διάρκεια και παρακολούθηση.
Θα σας πρότεινα, χωρίς να διακόψετε ή να μεταβάλετε μόνοι σας καμία αγωγή, να ζητήσετε μια οργανωμένη επαναξιολόγηση της διάγνωσης και της μέχρι τώρα θεραπευτικής πορείας. Αυτό μπορεί να γίνει από τον ήδη θεράποντα ψυχίατρο ή και μέσω μιας δεύτερης γνώμης από ψυχίατρο με ιδιαίτερη εμπειρία στις διαταραχές διάθεσης. Η δεύτερη γνώμη δεν αποτελεί απόρριψη ή προσβολή προς τον πρώτο γιατρό. Είναι μια υπεύθυνη επιλογή, όταν η εικόνα παραμένει σύνθετη, τα συμπτώματα επιμένουν ή η λειτουργικότητα επιδεινώνεται.
Στην επανεκτίμηση είναι πολύ χρήσιμο να υπάρχει ένα πλήρες γραπτό ιστορικό: πότε εμφανίστηκαν τα πρώτα συμπτώματα, ποιες ήταν οι περίοδοι έντονης ενεργητικότητας ή μειωμένης ανάγκης για ύπνο, αν υπήρξαν παρορμητικές ή επικίνδυνες συμπεριφορές, πόσο διαρκούσε κάθε περίοδος, ποιες αγωγές δοκιμάστηκαν, σε ποιες δόσεις, για πόσο χρόνο, τι αποτέλεσμα είχαν και ποιες παρενέργειες εμφανίστηκαν. Χρειάζεται, ωστόσο, να ακουστεί σοβαρά και ο ίδιος ο γιος σας. Η οικογένεια προσφέρει πολύτιμες παρατηρήσεις, αλλά η θεραπεία δύσκολα προχωρά όταν ο ασθενής αισθάνεται ότι συζητούν όλοι για εκείνον χωρίς εκείνον.
Είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζετε ότι η φαρμακευτική αγωγή, παρότι συνήθως αποτελεί βασικό μέρος της αντιμετώπισης, δεν είναι το μοναδικό στοιχείο. Η ψυχοεκπαίδευση, η σταθεροποίηση του ύπνου και του καθημερινού ρυθμού, η αποφυγή αλκοόλ και ουσιών, η αναγνώριση των πρώιμων προειδοποιητικών σημείων και συγκεκριμένες μορφές ψυχοθεραπείας μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Η οικογενειακή υποστήριξη είναι ιδιαίτερα βοηθητική όταν δεν μετατρέπεται σε συνεχή έλεγχο, πίεση ή αντιπαράθεση γύρω από τα φάρμακα.
Ως γονέας, δεν χρειάζεται να αναλάβετε τον ρόλο του γιατρού ούτε να βρείτε εσείς τη σωστή διάγνωση. Ο δικός σας ρόλος είναι να παρατηρείτε, να κρατάτε συγκεκριμένες πληροφορίες, να ενθαρρύνετε τη συνεργασία με τους ειδικούς και να παραμένετε ανθρώπινα διαθέσιμος, χωρίς να θεωρείτε ότι κάθε αντίδραση ή δυσκολία είναι «η αρρώστια του». Προσπαθήστε να λέτε: «Βλέπω ότι υποφέρεις και θέλω να βρούμε μαζί πιο κατάλληλη βοήθεια», αντί για «Δεν παίρνεις σωστά τα φάρμακά σου» ή «Οι γιατροί δεν ξέρουν τι έχεις».
Επομένως, ναι, η διάγνωση μπορεί και πρέπει να επανεξετάζεται, όταν η πορεία δεν είναι η αναμενόμενη. Όμως η έλλειψη ανταπόκρισης δεν αρκεί, για να πούμε ότι έγινε λάθος. Μπορεί να πρόκειται για ανεπαρκώς ρυθμισμένη αγωγή, δύσκολη μορφή της διαταραχής, μικτά συμπτώματα, συννοσηρότητα, πρόβλημα στη λήψη της θεραπείας ή διαφορετική κατάσταση που χρειάζεται να διερευνηθεί. Το ουσιαστικό επόμενο βήμα δεν είναι να εγκαταλειφθεί η θεραπεία, αλλά να γίνει μια ψύχραιμη, ολοκληρωμένη και εξειδικευμένη επαναξιολόγηση.
Αν ο γιος σας εκφράζει σκέψεις αυτοκτονίας, αδυνατεί να κοιμηθεί για συνεχόμενες νύχτες, παρουσιάζει έντονη διέγερση, επικίνδυνη παρορμητικότητα, επιθετικότητα, παραληρητικές ιδέες, ψευδαισθήσεις ή δεν μπορεί να φροντίσει στοιχειωδώς τον εαυτό του, δεν περιμένετε το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού. Επικοινωνείτε άμεσα με τον ψυχίατρό του ή απευθύνεστε στα επείγοντα εφημερεύοντος νοσοκομείου.
Με εκτίμηση. Read more