Είναι τα συμπτώματά μου ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή; Πώς θεραπεύεται;

Καλησπέρα σας. Καλό είναι να επισκεφτείτε ένα ψυχίατρο ώστε να αξιολογηθεί η κατάσταση σας και να υποστηριχτείτε με τον κατάλληλο τρόπο τόσο φαρμακολογικά όσο και ψυχοθεραπευτικά.

Καλησπέρα σας και καλή χρονιά. Οι συμπεριφορές που περιγράφετε θα μπορούσαν να παραπέμψουν σε Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ), αφού από ότι καταλαβαίνω υπάρχουν επαναλαμβανόμενες ιδεοληπτικές σκέψεις ("δεν έγινε κάτι τέλεια"), υπάρχουν ενδεχομένως καταναγκαστικές πράξεις (σκίσιμο σελίδας, ξεκίνημα από την αρχή ξανά και ξανά) και μπλοκάρεται η λειτουργικότητάς σας (δεν μπορείτε να προχωρήσετε εάν δεν κάνετε τις καταναγκαστικές πράξεις). Βέβαια, η οποιαδήποτε διάγνωση είναι σημαντικό να γίνεται μόνο μετά από εκτενέστερη αξιολόγηση, λήψη ιστορικού και διερεύνηση από τον ειδικό ψυχικής υγείας, ο οποίος θα συγκεντρώσει περισσότερες πλ...ηροφορίες επί του θέματος. Στην περίπτωση που πρόκειται για ΙΨΔ, η Γνωσιακή - Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) είναι η θεραπεία πρώτης γραμμής, συμπληρωματικά με την έκθεση και παρεμπόδιση αντίδρασης (ERP). Στην ΙΨΔ, οι σκέψεις μπορεί να προκαλέσουν σημαντική συναισθηματική δυσφορία. Στο σημείο αυτό έρχονται οι καταναγκαστικές πράξεις ως μέσο στιγμιαίας ανακούφισης από το έντονο άγχος και την έντονη δυσφορία. Όμως, οι καταναγκαστικές πράξεις συντηρούν τη διαταραχή και τον φαύλο κύκλο της ΙΨΔ, αφού δεν επιτρέπουν στο άτομο να επιβεβαιώσει πως το άγχος θα κλιμακωθεί και θα υποχωρήσει από μόνο του - χωρίς να προχωρήσει στις συμπεριφορές αυτές. Με τον τρόπο αυτό γίνεται η έκθεση που σας ανέφερα, πάντα σε ασφαλές θεραπευτικό πλαίσιο. Στο δικό σας παράδειγμα, δηλαδή, θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο το να διακοπούν (με την καθοδήγηση του ειδικού ψυχικής υγείας) το σκίσιμο της σελίδας ή το να αρχίζετε την παράγραφο από την αρχή, καθώς ακόμη κι αν σας ανακουφίζουν στιγμιαία, συντηρούν την διαταραχή. Θα σας πρότεινα να επικοινωνήσετε με έναν ψυχολόγο - ψυχοθεραπευτή CBT προσέγγισης, προκειμένου να κάνει ο ίδιος μια εκτενέστερη αξιολόγηση της περίπτωσής σας, αφού η όποια διάγνωση, όπως σας είπα, χρειάζεται περισσότερα στοιχεία και καλύτερη διερεύνηση. Στην περίπτωση που ο συνάδελφος κρίνει πως πρόκειται περί ΙΨΔ, θα ακολουθήσει το θεραπευτικό πρωτόκολλο και θα ορίσει ένα θεραπευτικό πλάνο φιλικό προς εσάς και εξατομικευμένο στις δικές σας ανάγκες, προκειμένου να σπάσει ο κύκλος της διαταραχής και να μην σας επηρεάζει στον βαθμό αυτό στην καθημερινότητά σας. Βέβαια, ακόμη κι εάν δεν πρόκειται για ΙΨΔ, θα ήταν καλό να έρθετε σε επαφή με έναν ψυχολόγο - ψυχοθεραπευτή, ώστε να σας βοηθήσει με τη διαχείριση της συνθήκης που βιώνετε, να εντοπίσετε μαζί από πού προκύπτει και να μην επηρεάζει την λειτουργικότητά σας. Εύχομαι ένα νέο έτος παραγωγικό, με υγεία. Να είστε καλά! Read more

Καλησπέρα σας.

Αυτό που περιγράφετε είναι ιδιαίτερα δυσφορικό και κατανοώ πόσο εξαντλητικό μπορεί να είναι να νιώθει κανείς «κολλημένος» σε έναν ατελείωτο κύκλο επανεκκίνησης και τελειομανίας. Από τη θέση μου ως ψυχολόγος‑ψυχοθεραπεύτριας δεν μπορώ να θέσω διάγνωση, ωστόσο οι συμπεριφορές που αναφέρετε (απόρριψη αντικειμένων, σκίσιμο σελίδων, διαγραφή ιστορικού, αδυναμία να προχωρήσετε αν κάτι δεν είναι «τέλειο») είναι συχνές σε άτομα με ιδεοψυχαναγκαστικά χαρακτηριστικά, συχνά συνδεδεμένα με έντονο άγχος και τελειομανία.

Στον πυρήνα τους, αυτά τα μοτίβα δεν αφορούν την «τάξη» ή την «τελειό...τητα», αλλά την προσπάθεια να μειωθεί το άγχος μέσω του ελέγχου και του «μηδενισμού». Δυστυχώς, αυτή η στρατηγική ανακουφίζει μόνο προσωρινά και τελικά καθηλώνει το άτομο.

Η θεραπεία που θεωρείται πιο αποτελεσματική είναι η εξειδικευμένη ψυχοθεραπεία για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή, όπου δουλεύεται η ανοχή στο «μη τέλειο», η σταδιακή μείωση των καταναγκασμών και η απεμπλοκή από τον φαύλο κύκλο άγχους‑ελέγχου. Με τη σωστή υποστήριξη, είναι δυνατό να υπάρξει ουσιαστική βελτίωση στη λειτουργικότητα και στην ποιότητα ζωής. Read more

Αυτό που περιγράφεται όντως ανταποκρίνεται σε συμπτωματολογία ΙΔΨ. Σίγουρα θα χρειαστείτε ψυχοθεραπεία και ίσως και φαρμακευτική αγωγή. Όσο συντομότερα αναζητήσετε την κατάλληλη βοήθεια, τόσο αυξάνετε τις πιθανότητες βελτίωσης και καλύτερης διαχείρισης.

Καλησπέρα σας,

Αυτό που περιγράφετε μοιάζει σε μεγάλο βαθμό με ιδεοψυχαναγκαστικό τρόπο λειτουργίας και μπορεί πράγματι να εντάσσεται στο φάσμα της ιδεοψχαναγκαστικής διαταραχής, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορώ να θέσω διάγνωση. Το βασικό στοιχείο δεν είναι τόσο οι ίδιες οι πράξεις – να σκίζετε σελίδες, να πετάτε αντικείμενα, να διαγράφετε συνομιλίες ή να ξεκινάτε ξανά από την αρχή – όσο η εσωτερική αναγκαιότητα πίσω από αυτές. Δηλαδή το έντονο άγχος, η αίσθηση ότι «δεν είναι σωστό», ότι κάτι πρέπει να διορθωθεί ή να μηδενιστεί για να μπορέσετε να συνεχίσετε, και η προσωρινή ανακούφιση που έρχεται μόνο αν γίνει η καταναγκα...στική πράξη. Το γεγονός ότι αυτή η διαδικασία τελικά σας μπλοκάρει, σας εξαντλεί και δεν σας επιτρέπει να ολοκληρώσετε τίποτα, είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό.

Στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή το πρόβλημα δεν είναι η τελειομανία ως χαρακτηριστικό προσωπικότητας, αλλά η αδυναμία ανοχής της ατέλειας και της αβεβαιότητας. Ο νους «κολλάει» σε λεπτομέρειες όχι επειδή είναι σημαντικές, αλλά επειδή η ανολοκλήρωτη ή «μη τέλεια» κατάσταση βιώνεται ως αφόρητη. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: το άγχος οδηγεί σε επανάληψη ή μηδενισμό, αυτό μειώνει πρόσκαιρα την ένταση, αλλά ενισχύει τον μηχανισμό, με αποτέλεσμα το άγχος να επιστρέφει πιο έντονο την επόμενη φορά.

Η θεραπεία της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής δεν βασίζεται στο να προσπαθήσει κανείς να σκέφτεται πιο θετικά ή να «χαλαρώσει». Απαιτεί μια πολύ συγκεκριμένη και δομημένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία με έκθεση και πρόληψη αντίδρασης. Σε αυτή τη διαδικασία το άτομο μαθαίνει, σταδιακά και με ασφάλεια, να παραμένει σε καταστάσεις ατέλειας ή «μη σωστού» χωρίς να εκτελεί τις καταναγκαστικές πράξεις. Ο στόχος δεν είναι να εξαφανιστεί το άγχος άμεσα, αλλά να μάθει το νευρικό σύστημα ότι το άγχος μπορεί να υπάρξει και να υποχωρήσει από μόνο του, χωρίς διορθώσεις, σκίσιμο, μηδενισμό ή επανεκκίνηση.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα είναι έντονα ή χρόνια, η ψυχοθεραπεία συνδυάζεται και με φαρμακευτική αγωγή, συνήθως αντικαταθλιπτικά τύπου SSRI σε κατάλληλες δόσεις. Τα φάρμακα δεν «θεραπεύουν» την ιδεοψυχαναγκαστικότητα από μόνα τους, αλλά μπορούν να μειώσουν την ένταση του άγχους ώστε να γίνει εφικτή η θεραπευτική δουλειά.

Το πιο σημαντικό είναι να γνωρίζετε ότι αυτό που βιώνετε δεν είναι θέμα χαρακτήρα, αδυναμίας ή έλλειψης προσπάθειας. Είναι ένας μαθημένος μηχανισμός διαχείρισης άγχους που έχει γίνει δυσλειτουργικός. Με τη σωστή θεραπευτική προσέγγιση μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά, ακόμη κι αν υπάρχει εδώ και χρόνια. Αν νιώθετε ότι αυτά τα μοτίβα σας έχουν περιορίσει σοβαρά, η αναζήτηση ειδικού με εμπειρία στην ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή θα ήταν ένα πολύ σημαντικό και βοηθητικό βήμα. Read more