Πρόγνωση για Οριακή Διαταραχή στα 22 χωρίς στερεοτυπικά συμπτώματα;

Καλησπέρα. Από όσα περιγράφετε φαίνεται ότι βιώνετε έντονα συναισθήματα αδυναμίας, φόβου να φροντίσετε τον εαυτό σας και στιγμές παρορμητικότητας, χωρίς να εκφράζονται έντονα προς τα έξω. Στην ψυχαναλυτική κατανόηση, αυτά αφορούν τον τρόπο που οργανώνετε την εμπειρία σας και τις σχέσεις σας, και όχι μια «σταθερή ταυτότητα». Δεν είμαστε οι διαγνώσεις μας: πολλές φορές μια διάγνωση μπορεί να μας εγκλωβίσει ή να μας κάνει να βλέπουμε τον εαυτό μας μέσα από ένα στενό φακό. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει να κατανοήσετε πώς βιώνετε τα συναισθήματα, να αναπτύξετε αυτονομία και να βρείτε μεγαλύτερη συνέπεια στη φροντίδα του εαυτού σας, μ...έσα σε ένα ασφαλές πλαίσιο-σχέση. Read more

Καλησπέρα σας. Με ποιο τρόπο σας επηρεάζει στο σήμερα η διάγνωση; Γενικότερα, θα μπορούσαμε να έχουμε 10 άτομα με οριακή διαταραχή ή 10 άτομα με ΔΕΠΥ και να είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους. Υπάρχουν περιπτώσεις που υπάρχει συννοσηρότητα διαταραχών ή μια μίξη χαρακτηριστικών από άλλες αλλά η πρόγνωση αφορά κυρίως το κάθε άτομο ξεχωριστά. Το πόσο δυσλειτουργικά είναι τα συμπτώματα, αν το άτομο κάνει συστηματικά ψυχοθεραπεία, αν έχει υποστηρικτικό περιβάλλον κ.α επηρεάζουν κατά πολύ το σθένος της διαταραχής. Η οριακότητα "κλείνει" με την ηλικία και την σταθερότητα. Η ΔΕΠΥ και ο αυτισμός είναι νευροαναπτυξιακές διαταραχές που επηρεάζ...ουν το άτομο από μικρή ηλικία. Θα χρειαζόταν περισσότερη διερεύνηση κατά τη γνώμη μου για το τελευταίο ερώτημα. Read more

Αρχικά να ξεκαθαρίσουμε ότι υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ οριακής διαταραχής προσωπικότητας και οριακής δομής προσωπικότητας. Αυτό που περιγράφετε ανταποκρίνεται καλύτερα στο δεύτερο. Επειδή κάθε διαταραχή συνιστά ένα φάσμα και η εξέλιξή της στο χρόνο εξαρτάται από διάφορους παράγοντες (σοβαρότητα, χαρακτηριστικά προσωπικότητας, οικογενειακό περιβάλλον, αμεσότητα αναζήτησης βοήθειας κλπ), δεν μπορούμε να πούμε με ακρίβεια πώς θα εξελιχθεί. Συνήθως παρουσιάζει σταθερότητα στο χρόνο. Ωστόσο, μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά με ψυχοθεραπεία, η οποία, αν και είναι χρονοβόρα διαδικασία, θα σας βοηθήσει σημαντικά στη διαχείριση των συναισθημάτων και τω...ν αντιδράσεών σας και κατ' επέκταση στις διαπροσωπικές σας σχέσεις και την αυτοεκτίμησή σας. Read more

Καλησπέρα σας,

Το ερώτημά σας είναι απολύτως εύλογο και δείχνει ότι σκέφτεστε με ωριμότητα και αυτοπαρατήρηση τη διάγνωσή σας, κάτι που από μόνο του είναι πολύ θετικό προγνωστικά.

Κατ’ αρχάς, η πρόγνωση για ένα άτομο που διαγιγνώσκεται με οριακή διαταραχή προσωπικότητας στην αρχή της ενήλικης ζωής, όπως στα 22, είναι γενικά καλή, πολύ καλύτερη από ό,τι συχνά παρουσιάζεται στο διαδίκτυο ή στη δημόσια συζήτηση. Τα δεδομένα δείχνουν ότι με τον χρόνο και ιδιαίτερα με κατάλληλη ψυχοθεραπεία, ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων παύει να πληροί τα διαγνωστικά κριτήρια. Αυτό δεν σημαίνει ότι «εξαφανίζονται» όλες οι δυσκολίες, αλλ...ά ότι μειώνονται σημαντικά η ένταση, η συχνότητα και ο βαθμός στον οποίο επηρεάζουν τη λειτουργικότητα και τις σχέσεις. Η οριακή διαταραχή δεν είναι μια στατική, ισόβια κατάσταση· είναι ένα μοτίβο συναισθηματικής και διαπροσωπικής δυσκολίας που μπορεί να εξελιχθεί.

Είναι επίσης πολύ σημαντικό να ξεκαθαριστεί ότι η οριακή διαταραχή δεν εκδηλώνεται με έναν και μόνο τρόπο. Τα «στερεοτυπικά» συμπτώματα που αναφέρετε – αυτοτραυματισμοί, έντονη επιθετικότητα, χαοτικές σχέσεις, ακραία παρορμητικότητα – αφορούν κυρίως πιο εξωστρεφείς ή αποδιοργανωμένες παρουσιάσεις. Υπάρχουν όμως και πιο εσωστρεφείς, «υψηλής λειτουργικότητας» μορφές, όπου μεγάλο μέρος της δυσκολίας βιώνεται εσωτερικά και δεν γίνεται εύκολα ορατό στους άλλους. Το ότι είστε ήσυχη, συγκρατημένη, «καθώς πρέπει» και ότι τα ξεσπάσματά σας περιορίζονται σε πολύ οικεία πρόσωπα δεν αποκλείει τη διάγνωση.

Από αυτά που περιγράφετε, κάποια στοιχεία είναι συμβατά με οριακή ψυχοπαθολογία: η σκέψη του όλα ή τίποτα, η παρορμητική συναισθηματική αντίδραση με επακόλουθη ενοχή, η αίσθηση ανικανότητας ή φόβου να φροντίσετε τον εαυτό σας μόνη, καθώς και η γρήγορη μεταβολή συναισθημάτων. Το ότι «ξεχνάτε» θυμούς μπορεί να είναι εν μέρει συνειδητή επιλογή, αλλά συχνά σε αυτά τα πλαίσια συνυπάρχει και μια δυσκολία στη σταθερή επεξεργασία και ολοκλήρωση του συναισθήματος, που απλώς σβήνει αντί να ενσωματώνεται.

Ταυτόχρονα, είναι απολύτως θεμιτό να αναρωτιέστε αν η διάγνωση είναι η πιο κατάλληλη. Η διαφοροδιάγνωση της οριακής διαταραχής από τη ΔΕΠΥ, τον αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας ή ακόμη και από αγχώδεις ή τραυματικές διαταραχές είναι συχνά σύνθετη, ιδιαίτερα σε γυναίκες. Η παρορμητικότητα, η συναισθηματική ένταση, η δυσκολία αυτορρύθμισης και το αίσθημα ανεπάρκειας μπορεί να εμφανίζονται και σε αυτές τις καταστάσεις, αλλά για διαφορετικούς λόγους και με διαφορετικό «βάθος».

Η βασική διαφορά είναι ότι στην οριακή διαταραχή ο πυρήνας αφορά τη σχέση με τον εαυτό και τους άλλους: φόβος εγκατάλειψης, ασταθής εικόνα εαυτού, έντονη συναισθηματική αντιδραστικότητα μέσα στις σχέσεις. Στη ΔΕΠΥ το κύριο ζήτημα είναι η νευροαναπτυξιακή δυσκολία στη ρύθμιση προσοχής και παρόρμησης από νωρίς στη ζωή, ενώ στον αυτισμό κυριαρχούν οι δυσκολίες κοινωνικής κατανόησης, αισθητηριακής επεξεργασίας και ανάγκης για προβλεψιμότητα. Χωρίς λεπτομερές αναπτυξιακό ιστορικό και κλινική αξιολόγηση, δεν μπορεί να αποκλειστεί ή να επιβεβαιωθεί κάτι με βεβαιότητα.

Αυτό που έχει ίσως τη μεγαλύτερη σημασία είναι ότι, ανεξάρτητα από την ακριβή διαγνωστική ετικέτα, οι δυσκολίες που περιγράφετε είναι δουλέψιμες. Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις που βοηθούν την οριακή διαταραχή – όπως η διαλεκτική-συμπεριφορική θεραπεία ή άλλες μορφές δομημένης ψυχοθεραπείας – εστιάζουν ακριβώς σε αυτά που αναφέρετε: συναισθηματική ρύθμιση, παρορμητικότητα, εσωτερική ασφάλεια και ικανότητα αυτοφροντίδας. Και είναι εξίσου χρήσιμες ακόμη κι αν τελικά η διάγνωση τροποποιηθεί.

Συνοψίζοντας, είναι πιθανό να έχετε μια πιο ήπια ή εσωστρεφή μορφή οριακής δυσκολίας, είναι επίσης πιθανό να υπάρχουν επικαλύψεις με άλλες καταστάσεις, και είναι θεμιτό να ζητήσετε δεύτερη αξιολόγηση αν νιώθετε ότι κάτι δεν «κουμπώνει». Αυτό όμως που αξίζει να κρατήσετε είναι ότι η ηλικία σας, η αυτογνωσία σας και η απουσία βαριών συμπεριφορών αποτελούν πολύ θετικούς προγνωστικούς παράγοντες. Με την κατάλληλη θεραπευτική δουλειά, οι πιθανότητες ουσιαστικής βελτίωσης είναι υψηλές. Read more

Καλησπέρα σας ενδεχομένως να υπάρχουν συμπτώματα γενικευμένου άγχους και ΔΕΠΥ χρειάζεται να γίνει αξιολόγηση και εκτίμηση από ψυχοθεραπευτη